0765562555

Văn mẫu lớp 8: Phân tích bài thơ Khi con tu hú của Tố Hữu

Mời ban tìm hiểu thêm nội dung bài viết HD Văn mẫu lớp 8: Phân tích bài thơ Khi con tu hú của Tố Hữu FULL 2022 được update : 2021-09-08 05:16:35

3293

Xin chàoVăn mẫu lớp 8: Phân tích bài thơ Khi con tu hú của Tố Hữu gồm dàn ý rõ ràng, cùng 12 bài văn mẫu, giúp những em học viên lớp 8 tìm hiểu thêm, tích lũy vốn từ để sở hữu thêm nhiều ý tưởng mới hoàn thiện nội dung bài viết của tớ

Với 12 bài phân tích Khi con tu hú siêu hay, được sưu tầm từ những bài văn tinh lọc của học viên trên toàn nước, giúp những em có thêm tài liệu tìm hiểu thêm để học tốt môn Văn hơn. Vậy mời những em cùng theo dõi nội dung bài viết sau này của Wiki ADS:

Bạn đang xem: Văn mẫu lớp 8: Phân tích bài thơ Khi con tu hú của Tố Hữu

A. Mở bài:

Giới thiệu tác giả, tác phẩm: Tố Hữu là một nhà thơ nổi tiếng của việt nam trong quy trình 1930 – 1945. Bài thơ “Khi con tu hú” là một trong những bài thơ nổi tiếng nhất của Tố Hữu. Khái quát nội dung tác phẩm: “Khi con tu hú” thể hiện tình yêu vạn vật thiên nhiên, yêu môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường và khát khao tự do mãnh liệt của người tù cách mạng.

B. Thân bài:

* Luận điểm 1: 6 câu thơ đầu là bức tranh ngày hè yên bình, tươi đẹp

– Âm thanh:

Tiếng chim tu hú kêu Tiếng ve ngân Tiếng diều sáo vi vu trên trời

⇒ Âm thanh báo hiệu hè sang, như một bản nhạc sôi động đầu mùa.

– Màu sắc:

Màu vàng của lúa chín, của bắp ngô Màu vàng hồng của nắng mới Màu xanh thẳm của khung trời

⇒ Gam màu tươi sáng, màu của sức sống, này còn là một những màu tượng trưng cho việc tự do.

– Hình ảnh: cánh đồng lúa chín, trái cây khởi đầu chín ⇒ báo hiệu ngày hè, bước chuyển mình của thời hạn từ xuân qua hạ.

– Đường nét: diều sáo “lộn nhào” giữa nền trời xanh thẳm ⇒ cảnh vật, đường nét có đôi có cặp, thể hiện sức sống.

⇒ Bức tranh ngày hè tươi mới, sinh động, tràn trề sức sống qua con mắt của một tâm hồn tươi tắn, yêu đời. Phải vô cùng tinh xảo mới trọn vẹn có thể cảm nhận được từng bước chuyển của không khí và thời hạn như vậy!

* Luận điểm 2: 4 câu thơ cuối là tâm trạng, cảm xúc của người tù

– Trước khung cảnh tràn trề sức sống của ngày hè, tâm trạng người tù cách mạng dường như đang bí quẩn, ngột ngạt hơn lúc nào hết.

Động từ mạnh: “đạp”, “ngột”, “chết uất” Một loạt từ cảm thán: “ôi!”, “làm thế nào”, “thôi!” Kết thúc bằng một câu cảm thán Nhịp thơ thay đổi: 6/2, 3/3

⇒ Tâm trạng lên đến mức đỉnh điểm khiến nhà thơ phải liên tục thốt lên

– Tiếng chim tu hú được tái diễn gấp hai ở câu mở đầu và câu kết thúc: kết cấu đầu cuối tương ứng, tạo ra sự logic. Tiếng chim tu hú hay đó đó là tiếng gọi của yếu tố tự do, tiếng gọi của môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường đang quay quồng, dồn dập, thúc giục niềm khao khát tự do, thoát khỏi chốn ngục tù, và sâu xa hơn là khao khát giang sơn được hòa bình độc lập đang cháy hừng hực trong tâm tác giả.

* Luận điểm 3: Thành công về nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp

Thể thơ lục bát giản dị, mềm mại và mượt mà, uyển chuyển Nhịp thơ thay đổi bất thần, diễn tả tâm trạng của tác giả Cảm xúc logic, giọng điệu thay đổi linh hoạt, khi vui tươi, hóm hỉnh, khi uất ức, dồn nén.

C. Kết bài:

Khái quát lại giá trị tác phẩm: Bài thơ đó đó là nỗi lòng sục sôi, khao khát tự do, độc lập của tất khắp cơ thể dân Việt Nam đang trong tình hình mất nước Liên hệ và nhìn nhận tác phẩm: Tố Hữu là một nhà thơ tài năng, tinh xảo với một tấm lòng mộc mạc, giản dị, luôn hướng tới môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường của nhân dân và độc lập tự do dân tộc bản địa.

Khi nhắc tới Tố Hữu người ta nhớ đến ông là một cây đại thụ của văn chương cách mạng nhất là ở loại thơ trữ tình chính trị. Con đường thơ của ông luôn tuy nhiên hành với những quy trình cách mạng phản ánh những phần đường cách mạng đồng thời thể hiện sự vận động của tư tưởng và nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp của nhà thơ. tiêu biểu vượt trội là một số trong những những bài thơ Từ ấy (1937-1946); Việt Bắc (1946-1954) và một số trong những bài thơ khác. Bài thơ Khi con tu hú được Tố Hữu sáng tác tận nhà lao Thừa Phủ vào trong ngày hè năm 1939 sau khoản thời hạn bị thực dân pháp bắt giam vì tội yêu nước và làm cách mạng. bài thơ thể hiện tâm trạng xốn xang bức bối của người thanh niên cộng sản khi hiện giờ đang bị cầm tù khi nghe đến tiếng chim tu hú báo hiệu ngày hè đến đã muốn phá tung xiềng xích để trở về với đồng bào, đồng chí yêu thương.

Trong bóng tối mịt mù của chốn lao tù dường như sự sống đã chấm hết hẳn bởi lạnh giá bởi cô độc. Vậy mà Một trong những âm thanh khô khốc chói tai của tiếng xiềng xích, vẫn vang lên nhịp tim thổn thức rạo rực của một hồn thơ trẻ tha thiết yêu đời. Tố Hữu bằng cảm xúc của tớ đã cất lên tiếng nói tâm tình tha thiết của người chiến sỹ cộng sản suốt đời chiến đấu cho lí tưởng và tâm hồn khát khao tự do đến cháy bỏng trong bài thơ “khi con tu hú”

Khi tiếng chim tu hú gọi bầy gợi cho nhà thơ nghĩ đến khung trời lồng lộng ở bên phía ngoài và càng cảm thấy ngột ngạt khi ở trong xà lim eo hẹp khiến ông lại càng khao khát được tự do.

Khi con tu hú gọi bầyLúa chiêm đương chín, trái cây ngọt dần

Tu hú đó đó là báo hiệu của ngày hè đến, của yếu tố sống tưng bừng sinh sôi nảy nở, tiếng chim đã tác động đến tâm hồn người tù trẻ tuổi. Khi ở trong xà lim eo hẹp tối tăm cách biệt với toàn thế giới bên phía ngoài nhà thơ lắng nghe tiếng chim rộn ràng lắng nghe mọi âm thanh của cuộc sống bằng chính tâm hồn và trái tim nhạy cảm của một người nghệ sĩ. Một tiếng chim thôi cũng gợi cho nhà thơ cả một trời thương nhớ về những ngày hè của quê nhà.

Như ta đã và đang biết ngày hè là ngày thu hoạch, là mùa của lúa chiêm đang rộ chín, trái cây dường như cũng ngọt dần dưới cái nắng của trung bộ. Những âm thanh rạo rực và những hình ảnh tươi đẹp tràn trề sức sống của ngày hè liên tục hiện lên trong kí ức của nhà thơ.

Vườn râm dậy tiếng ve ngânBắp rây vàng hạt đầy sân nắng đàoTrời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào từng không

Rồi là tiếng ve kêu tiếng ve ngân dài suốt thời thơ ấu, suốt trong năm tháng học trò, làm thế nào trọn vẹn có thể quên được, tiếng ve kêu gợi nhớ về trong năm tháng ấy. Màu vàng của bắp màu hồng của nắng màu xanh của trời tạo ra những mảng sắc màu lung linh rực rỡ của bức tranh quê. Thoang thoảng đâu đây mùi hương lúa, mừi hương của trái chín đầu mùa. Xa xa là tiếng chim hót líu lo tiếng ve ngân nga trên cành lá…phải gắn bó yêu mến quê nhà lắm mới tưởng tượng ra được một bức tranh quê xứ huế sống động đến như vậy. đó là ngày hè mà chàng thanh niên mười tám còn được sống tự do giữa mái ấm gia đình bè ban và đồng chí thân thương.

Sáu câu thơ lục bát nhẹ nhàng mà uyển chuyển như mở ra cả một toàn thế giới rộn ràng tràn trề nhựa sống. Cùng với thật nhiều âm thanh hình ảnh tiêu biểu vượt trội của ngày hè được đưa vào bài thơ. Tiếng chim tu hú khởi đầu cho một ngày hè rộn ràng âm thanh rực rỡ sắc tố, ngọt ngào mùi vị trong cảm nhận của người tù. Đoạn thơ thể hiện kĩ năng cảm nhận tinh xảo và khát vọng tự do cháy bỏng của người chiến sỹ cách mạng tươi tắn, yêu đời nhưng hiện giờ đang bị quân thù tước mất tự do.

Phân tích bài thơ Khi con tu hú – Mẫu 2

Đối với lí tưởng cộng sản, tâm hồn người thanh niên trí thức Nguyễn Kim Thành tràn ngập âm thanh và ánh sáng ông ví hồn mình như một “vườn hoa lá, rộn hương và tiếng chim”. Người chiến sỹ cộng sản trẻ ấy đang hoạt động và sinh hoạt giải trí say sưa, hết mình. Những ngày ở trong nhà lao Thừa Phủ với Tố Hữu là những ngày dài đẵng, khát khao tự do là ước vọng lớn số 1, ông lắng nghe cuộc sống bên phía ngoài tuy nhiên sắt với toàn bộ niềm yêu tha thiết.

Tâm sự ấy gửi gắm trong nhiều bài thơ. Một trong số đó là Khi con tu hú. Mùa hè được phác họa bằng thơ có mừi hương ngọt ngào của lúa chiêm đang chín, có vị ngọt của trái cây đầu mùa đang làm mật, có tiếng ve râm ran dưới cái nắng khô như lửa ở miền Trung, có một khung trời cao rộng mênh mang trong vắt, mà ở đó, những cánh diều lượn bay. . . Lời thơ theo thể lục bát ngọt ngào, cả một ngày hè được cô kết lại bằng sáu dòng:

Khi con tu hú gọi bầyLúa chiêm đương chín, trái cây ngọt dầnVườn râm dậy tiếng ve ngânBắp rây vàng hạt đầy sân nắng đàoTrời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào từng không. . .

Quả là một ngày hè tràn trề nhựa sống, đầy mùi vị, rực rỡ sắc màu và rộn ràng âm thanh. Họa sĩ – nhà thơ chắc phải là người gắn bó máu thịt với cuộc sống, phải từng sống hết mình với vạn vật thiên nhiên mới trọn vẹn có thể tạo ra những hình ảnh, những rõ ràng sống động đến như vậy!

Nhưng, không hẳn chỉ là như vậy. Điều đáng nói ở đấy là, thi tứ về hương sắc ngày hè được khơi gợi từ một âm thanh: tiếng con tu hú gọi bầy. Đúng là toàn bộ dường như sống lại, “dậy bên lòng”, từ cái lúc người tù – thi sĩ nghe thấy tiếng chim tu hú tìm ban. Cái khoảnh khắc ấy đó đó là khoảnh khắc thần diệu phát sinh mọi nỗi niềm.

Người tù nhận thức lại một cách đau đớn về cảnh ngộ trớ trêu của tớ giữa “bốn tường vôi” tăm tối, ngột ngạt, đơn độc. Ở ngoài kia sự sống đang đơm hoa kết trái, ở ngoài kia là khung trời tự do, “ở ngoài kia vui sướng biết bao nhiêu”. . . Bởi vậy, cánh đồng lúa chín ấy và khung trời cao xanh vời vợi kia, vườn cây đầy tiếng ve ngân nga ấy với tiếng réo rắt của đôi diều sáo kia, . . . thực ra, chỉ là những hồi ức, chỉ từ là những kỉ niệm về những ngày anh ta còn tự do hoạt động và sinh hoạt giải trí cách mạng cùng ban hữu đồng đội trên quê nhà mình.

Mùa hè ấy chỉ là trong tâm tưởng. Nó chứa chất một điều gì bức bối đến tột cùng, muốn được “tháo cũi sổ lồng”, muốn được đập phá toàn bộ để tự giải thoát, để được hòa vào vạn vật thiên nhiên, vào cuộc sống, để được là mình, được sống hết mình cho cách mạng:

Ta nghe hè dậy bên lòngMà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!Ngột làm thế nào chết uất thôi.

Câu thơ chân thành như một lời bộc bạch. Nó thể hiện chân tình hình thái ngột ngạt, nỗi uất hận vì bị cầm tù, thái độ phản ứng nóng giãy với cảnh ngộ. . . của nhà thơ. Vì vậy, nó tạo ra sự đồng cảm, sẻ chia rất tự nhiên trong tâm người đọc.

Nhớ lại khoảng chừng mấy tháng trước đó thôi, tháng bốn năm 1939, người thanh niên học viên Tố Hữu đang hoạt động và sinh hoạt giải trí sôi sục trong trào lưu cách mạng ở quê nhà xứ Huế thì bị giặc Pháp bắt giam. Những ngày đầu trong ngục tù, người cách mạng trẻ tuổi ấy đã giải bày lòng mình qua lời thơ da diết:

Cô đơn thay là cảnh thân tùTai mở rộng và lòng sôi rạo rực

(Tâm tư trong tù)

Trong “cảnh thân tù” người cộng sản trẻ tuổi ấy đã tìm kiếm được một phương pháp để tiếp tục gắn bó với môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường qua cái “kênh” âm thanh: Tai mở rộng và lắng nghe tiếng đời lăn náo nức. Trở lại với bài thơ này, rõ ràng là nhà thơ không những chỉ nghe được “tiếng đời lăn náo nức” ngoài nhà tù kia mà còn thấy được, cảm nhận được nó bằng mọi giác quan tạo hóa đã ban cho.

Thử tưởng tượng mà xem, ở cái tuổi 19 đang sôi trào nhiệt huyết cách mạng mà bị tóm gọn giam, lần thứ nhất bị cắt đứt với môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường tự do, với ban hữu đồng chí! Quả thật, chính bới sớm được giác ngộ bản thân, vượt lên tình hình khắc nghiệt mà tự nuôi dưỡng tinh thần tranh đấu. Thiết nghĩ, này cũng là một phương pháp để tự giải phóng mình khỏi xiềng xích của quân thù, điều mà chính Bác Hồ sau này cũng tâm đắc khi rơi vào cảnh ngộ tương tự:

Thân thể ở trong laoTinh thần ở ngoài lao

(Hồ Chí Minh – Nhật kí trong tù)

Tinh thần ấy, ý chí ấy hàm ẩn trong nỗi khắc khoải, vật vã, day dứt về thể xác lẫn tâm hồn – khi hè đến với tiếng “con chim tu hú ngoài trời cứ kêu” quả là đáng cảm thông và trân trọng. Câu thơ cuối bài khép lại một góc “tâm tư nguyện vọng trong tù” của nhà thơ cộng sản Tố Hữu nhưng chắc là vẫn còn đấy khơi gợi những ý tưởng mới mẻ, sâu xa trong tâm người đọc.

Đọc Khi con tu hú ta hiểu hơn tâm hồn, tình cảm và khát vọng của người chiến sỹ cộng sản trẻ tuổi. Thêm yêu mến và trân trọng những con người giàu lí tưởng đã sống trọn vẹn cho giang sơn thân yêu.

Phân tích bài thơ Khi con tu hú – Mẫu 3

Bài thơ Khi con tu hú được sáng tác vào tháng 7 năm 1939, khi nhà thơ trong bước đường hoạt động và sinh hoạt giải trí cách mạng hiện giờ đang bị địch bắt giam tại lao Thừa Phủ – Huế. Bài thơ phản ánh tâm trạng ngột ngạt của một người cộng sản trẻ tuổi sôi sục yêu đời bị giam giữ giữa bốn bức tường vôi lạnh. Tâm trạng ấy càng trở nên bức xúc khi nhà thơ hướng tâm hồn mình đến với khung trời tự do ở bên phía ngoài. Đặc biệt giữa không khí tự do ấy bỗng vang ngân tiếng chim tu hú gọi bầy. Với âm thanh da diết đó, nỗi ngột ngạt, u uất còn dồn nén và trở thành niềm khát vọng tự do cháy bỏng không thể ngưng trệ nổi:

Ta nghe hè dậy bên lòngMà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!

Mở đầu bài thơ, với tựa đề Khi con tu hú, tác giả muốn xác lập đấy là một thứ âm thanh mở ra mạch cảm xúc của toàn bài thơ. Tác động của âm thanh này đặt vào tâm cảnh của nhà thơ càng trở nên tha thiết và thôi thúc hướng tới tự do.

Ta biết rằng, người thanh niên cộng sản Tố Hữu dù bị tù đày, tra tấn nhưng không nản chí sờn lòng. Nhà thơ đã xác lập:

Đời cách mạng từ khi tôi đã hiểuDấn thân vô là phải chịu tù đày(Trăng trối)

Trở lại câu thơ mở đầu của bài thơ: “Khi con tu hú gọi bầy”. Đó là cái thời gian thiết tha và thiếu thốn khi nghe đến con tu hú gọi bầy, tiếng gọi trở về với ban hữu, đồng đội. Tiếng chim gọi bầy càng tăng thêm nỗi đơn độc của nhà thơ giữa bốn bức tường lạnh lẽo. Tố Hữu bị tóm gọn giam giữa lúc nhiệt tình cách mạng của tuổi thanh xuân đang sục sôi, muốn đem toàn bộ nhiệt huyết để góp sức cho cách mạng.

Tiếng chim tu hú gọi bầy đã thức dậy một nỗi nhớ sâu xa trong Tố Hữu. Trong toàn thế giới tăm tối của ngục tù, nhà thơ đã lôi kéo nhiều giác quan để tưởng tượng, tưởng tượng đồng quê thân thuộc ngoài kia:

Lúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dầnVườn râm dậy tiếng ve ngânBắp rây vàng hạt đầy sân nắng đào.

Một bức tranh được “vẽ” trong tâm tưởng bằng nỗi nhớ da diết. Nhịp sống của đồng quê thật rộn ràng và tràn trề sức sống. “Lúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dần”, sự vật đang vận động tiến dần đến việc hoàn thiện, hoàn mĩ (đang chín, ngọt dần). Một ngày hè đã báo hiệu, một ngày hè với những cảnh vật, âm thanh, sắc tố, tia nắng quen thuộc. Phải là một người tha thiết yêu môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường, gắn bó máu thịt với quê nhà mới có nỗi nhức nhối không nguôi đến như vậy!

Trí tưởng tượng của nhà thơ được chắp cánh đến với khung trời khoáng đạt:

Trời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào từng không. . .

Cũng là khung trời xanh thân thiết của tuổi thơ với “đôi con diều sáo lộn nhào từng không”. Giữa khoảng chừng trời bát ngát, cao, rộng vài con sáo nhào lộn như nét chấm nhỏ nhoi giữa cái mênh mông của đất trời. Hình ảnh con diều sáo lộn nhào giữa từng không cũng là niềm khát vọng được tự do của người chiến sỹ cách mạng bị giam giữ.

Niềm khát khao đó bị dồn nén thời gian hiện nay đây đã bùng lên mãnh liệt:

Ta nghe hè dậy bên lòngMà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!Ngột làm thế nào, chết uất thôiCon chim tu hú ngoài trời cứ kêu!

Nhịp sống trào dâng, mời gọi, thôi thúc tràn ngập vào tận ngõ ngách tăm tối của chốn ngục tù, len lỏi vào tâm hồn người cộng sản trẻ tuổi trở thành nỗi khát khao hành vi: “muốn đạp tan phòng”.

Bài thơ có 10 câu, câu mở đầu và câu kết thúc là tiếng kêu của con tu hú. Âm hưởng tiếng kêu xuyên thấu toàn bài, tiếng kêu liên hồi, khắc khoải và da diết. Tiếng kêu vang vào toàn thế giới eo hẹp, tăm tối của nhà lao và tâm trạng nhà thơ trở nên tức bực, ngột ngạt, đến nỗi phải kêu lên:

Ngột làm thế nào, chết uất thôi.

Bài thơ khép lại nhưng là nghe tiếng tu hú “cứ kêu”, kêu hoài, kêu mãi. . .

Bài thơ cho ta hiểu thêm nét trẻ trung trong tâm hồn người cộng sản trẻ tuổi. Người chiến sỹ gang thép đó có một toàn thế giới nội tâm rất mực phong phú, rung động mãnh liệt với nhịp đập của môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường, gắn bó thiết tha với quê nhà ruộng đồng, và một niềm khát khao tự do cháy bỏng.

Phân tích bài thơ Khi con tu hú – Mẫu 4

Tố Hữu sáng tác bài thơ Khi con tu hú tận nhà lao Thừa Phủ (Huế) vào trong ngày hè năm 1939, sau khoản thời hạn bị thực dân Pháp bắt giam vì “tội” yêu nước và làm cách mạng. Bài thơ thể hiện tâm trạng xốn xang, bức bối của người thanh niên cộng sản hiện giờ đang bị cầm tù, khi nghe đến thấy tiếng chim tu hú báo hiệu ngày hè đến đã muốn phá tung xiềng xích để trở về với đồng bào, đồng chí yêu thương.

Tiếng chim tu hú gọi bầy gợi cho nhà thơ nghĩ đến khung trời lồng lộng ở bên phía ngoài và càng cảm thấy ngột ngạt trong xà lim eo hẹp, càng khao khát cháy bỏng môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường tự do. Tiếng chim là yếu tố gợi mở để mạch cảm xúc trào dâng mãnh liệt:

Khi con tu hú gọi bầyLúa chiêm đương chín, trái cây ngọt dần

Đó là tín hiệu của ngày hè rực rỡ, của yếu tố sống tưng bừng sinh sôi nảy nở. Tiếng chim vô tình tác động đến tâm hồn người tù trẻ tuổi. Nằm trong xà lim chật hẹp, tối tăm, cách biệt với toàn thế giới bên phía ngoài, nhà thơ lắng nghe tiếng chim rộn ràng, lắng nghe mọi âm thanh cuộc sống bằng tâm hồn và trái tim nhạy cảm của người nghệ sĩ. Một tiếng chim thôi cũng gợi trong tâm tưởng nhà thơ cả một trời thương nhớ về những ngày hè nồng nàn của quê nhà.

Mùa hè là mùa của Lúa chiêm đương chín, trái cây ngọt dần dưới cái nắng vàng óng như mật của miền Trung. Những âm thanh rạo rực và hình ảnh tươi đẹp, tràn trề sức sống của ngày hè nối nhau hiện lên trong kí ức nhà thơ:

Vườn râm dậy tiếng ve ngânBắp rây vàng hạt đầy sân nắng đàoTrời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào từng không. . .

Ôi tiếng ve! Tiếng ve ngân dài suốt thời thơ ấu, suốt tuổi học trò, làm thế nào quên được! Tiếng ve gợi nhớ về những khu vườn râm mát bóng cây, những sân phơi bắp (ngô) đầy ắp nắng đào. Màu vàng của lúa, bắp; màu hồng của nắng; màu xanh của trời tạo ra những mảng sắc tố lung linh, rực rỡ của bức tranh quê. Thoang thoảng đâu đây hương lúa, mừi hương trái chín đầu mùa. Xa xa, tiếng chim tu hú lảnh lót, tiếng ve ngân ra rả trong vòm lá. Trên khung trời cao rộng, những cánh diều chao lượn, tiếng sáo vi vu trong gió nam mát rượi chiều hè. . . Phải gắn bó, yêu mến quê nhà sâu đậm đến độ nào thì nhà thơ mới tưởng tượng ra một bức tranh ngày hè xứ Huế sống động đến như vậy. Đó là những ngày hè mà chàng thanh niên mười tám còn được sống tự do giữa mái ấm gia đình, bè ban, đồng bào, đồng chí thân thương.

Xem thêm: Số tiếp theo trong dãy số này là gì? 3, 8, 23, 68, …

Sáu câu-thơ lục bát uyển chuyển mở ra cả một toàn thế giới rộn ràng, tràn trề nhựa sống. Nhiều âm thanh, hình ảnh tiêu biểu vượt trội của ngày hè được đưa vào bài thơ: tiếng ve ngân trong vườn cây, lúa chiêm chín vàng trên cánh đồng, khung trời cao rộng với cánh diều chao lượn, trái cây chín mọng ngọt lành. . . Tiếng chim tu hú khởi đầu và bắt nhịp cho ngày hè rộn ràng âm thanh, rực rỡ sắc tố, ngạt ngào mùi vị. . . trong cảm nhận của người tù. Đoạn thơ thể hiện kĩ năng cảm nhận tinh xảo và khát vọng tự do cháy bỏng của người chiến sỹ cách mạng tươi tắn, yêu đời nhưng hiện giờ đang bị quân thù tước mất tự do.

Đang hồi tưởng về quá khứ, nhà thơ trở lại với thực tại phũ phàng của chốn lao tù:

Ta nghe hè dậy bên lòngMà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!

Thi hứng được khơi nguồn bắt nguồn từ tiếng chim tu hú. Tiếng chim nhắc nhớ đến ngày hè và tạo ra sự xao động lớn trong tâm hồn thi sĩ. Cảm xúc cứ dâng lên từng đợt, từng đợt như sóng dậy, thôi thúc con người phá tung xiềng xích, phá vỡ tù ngục để trở về với môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường phóng khoáng, tự do.

Hình như sức nóng của ngày hè đang rừng rực cháy trong huyết quản người thanh niên yêu nước Tố Hữu. Sức sống mãnh liệt của ngày hè đó đó là sức sống mãnh liệt của tuổi trẻ khát khao lí tưởng cách mạng, khát khao hoạt động và sinh hoạt giải trí, góp sức cho dân, cho nước.

Tiếng chim tu hú là tiếng gọi thôi thúc của môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường riêng với những người chiến sỹ cách mạng hiện giờ đang bị giam giữ. Bên ngoài là tự do, phóng khoáng, còn nơi đấy là tù túng, bức bối:

Ngột làm thế nào, chết uất thôiCon chim tu hú ngoài trời cứ kêu!

Tâm trạng đau khổ, uất ức bật thốt thành lời thơ thống thiết. Cách ngắt nhịp không bình thường kết phù thích hợp với những từ ngữ trọn vẹn có thể đặc tả và những từ cảm thán như truyền đến fan hâm mộ cái cảm hứng uất hận cao độ và niềm khao khát cháy bỏng muốn thoát thoát khỏi cảnh tù ngục, trở về với môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường tự do bên phía ngoài của người thanh niên yêu nước hiện giờ đang bị giam giữ trong lao tù đế quốc.

Câu thơ tiềm ẩn nỗi khắc khoải, vật vã, day dứt khôn nguôi cả về thể xác lẫn tâm hồn của nhà thơ trẻ. Trong tình hình ấy, thời khắc ấy, người cộng sản phải tự đấu tranh với bản thân để làm chủ mình, vượt lên những đắng cay nghiệt ngã của lao tù đế quốc, nuôi dưỡng ý chí, giữ vững khí tiết và tinh thần đấu tranh cách mạng. Đó là một hình thức đấu tranh tích cực mà Bác Hồ rất tâm đắc khi Người rơi vào chốn lao tù của Tưởng Giới Thạch: Thân thể ở trong lao, Tinh thần ở ngoài lao. Các chiến sỹ cách mạng tiền bối trung kiên đã và đang xác lập: Giam người khóa cả chân tay lại, Chẳng thể ngăn ta nghĩ tự do. (Xuân Thủy).

Tiếng chim tu hú cứ kêu hoài như nhắc nhở tới nghịch cảnh của nhà thơ, giục giã nhà thơ phá tung tù ngục để giành lại tự do.

Bài thơ Khi con tu hú tuân theo thể thơ lục bát rất phù phù thích hợp với việc diễn tả tâm tư nguyện vọng nhân vật. Sáu câu đầu nhịp điệu thư thả, từ ngữ trong sáng, hình ảnh vui tươi, tạo ra bức tranh ngày hè tuyệt đẹp. Bốn câu thơ sau nhịp điệu thay đổi hẳn. Câu thơ căng thẳng mệt mỏi như tiềm ẩn một sức mạnh bị dồn nén chỉ chực bật tung ra. Đó là tâm trạng của người chiến sỹ cách mạng trẻ tuổi hoạt động và sinh hoạt giải trí không được bao lâu đã lâm vào cảnh cảnh tù ngục, lúc nào thì cũng khao khát tự do, muốn thoát khỏi bốn bức tường xà-lim lạnh lẽo để trở về với đồng bào, đồng chí thân yêu.

Đặc sắc nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp của bài thơ được tạo ra từ rung động tột đỉnh của cảm xúc kết phù thích hợp với bút pháp miêu tả tâm lí nhân vật vừa chân thực vừa tinh xảo. Tiếng chim tu hú chỉ trong một khoảnh khắc ngắn ngủi đã làm dậy lên toàn bộ cảnh và tình ngày hè trong tâm tưởng nhà thơ. Người tù thấu hiểu được cảnh ngộ trớ trêu của tớ trong chốn lao tù ngột ngạt, giữa lúc môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường bên phía ngoài đang nảy nở, sinh sôi. Phải bứt tung xiềng xích, phá vỡ những nhà ngục hữu hình và vô hình dung đang giam hãm cả dân tộc bản địa trong vòng nô lệ.

Bài thơ Khi con tu hú là tiếng lòng của người chiến sỹ cộng sản trẻ tuổi tuy đang phải sống trong cảnh lao tù nhưng vẫn tràn trề sức sống, sức trẻ, chan chứa tình yêu con người, tình yêu môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường.

Phân tích bài thơ Khi con tu hú – Mẫu 5

Khi con tu hú được Tố Hữu sáng tác trong những ngày bị giam tại nhà lao Thừa phủ. Cả bài thơ vang vọng tiếng chim tu hú, đây cũng chính là âm thanh khơi mạnh nguồn cảm xúc của người tù cách mạng. Như vậy, ta có thể thấy tiếng chim tu hú có vai trò, ý nghĩa hết sức quan trọng trong tác phẩm.

Ngoại trừ nhan đề bài thơ, thì tiếng chim tu hú hai lần xuất hiện trong bài thơ, mỗi lần xuất hiện, tiếng chim ấy lại khơi lên trong lòng tác giả một suy nghĩ, một cảm xúc riêng. Trước hết, tiếng chim tu hú khởi nguồn, gợi nhắc Tố Hữu về một cuộc sống ngoài kia hết sức đẹp. đẽ, ngập. tràn sức sống:

Khi con tu hú gọi bầyLúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dầnVườn râm dậy tiếng ve ngânBắp. rây vàng hạt đầy sân nắng đàoTrời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào từng không…

Tiếng chim tu hú này trước hết xuất phát từ thực tế, mỗi khi tu hú kêu tức báo hiệu một mùa trái cây đã vào vụ chín đỏ trên từng ngọn cây. Từ thực tế ấy, khi đang bị giam trong cảnh tù ngục, không được tiếp. xúc với thế giới bên ngoài, Tố Hữu đã dùng những giác quan, sự cảm nhận của mình để cảm nhận thế giới ngoài kia. Mọi sự vật bên ngoài đang độ viên mãn căng tràn nhất: lúa chiêm đang chín, trái cây dần ngọt; màu sắc rực rỡ: xanh, vàng, nắng đào; không khí rộng rãi thoáng đại: trời xanh càng rộng càng cao. Thế giới bên ngoài được Tố Hữu tái hiện hết sức sống động, giàu sức sống, mọi vật căng đầy sức sống, tự do, tự tại, khác hẳn với cảnh tù ngục trong này của ông. Bởi vậy, ngay từ những câu thơ này ta đã phần nào thấy được niềm vui thích, hứng thú, nhưng đồng thời cũng khao khát, mong mỏi được sống một cuộc đời tự do như những sự vật ngoài kia.

Trẻ trung, yêu đời, khao khát sống và cống hiến, khiến cho nỗi mong mỏi được vượt thoát khỏi cảnh ngục tù này càng trào dâng mạnh mẽ hơn trong lòng Tố Hữu. Để khi tiếng chim tu hú một lần nữa hữu ý cất lên, khao khát đó bùng cháy dữ dội, biến thành những ước muốn cụ thể, hữu hình:

Ta nghe hè dậy bên lòngMà chân muốn đạp., tan phòng hè ôi, Ngột làm sao chết uất thôiCon chim tu hú ngoài trời cứ kêu

Mùa hè đến mang đến sức sống, thôi thúc, giục giã người tù cách mạng đập. tan phòng, chân muốn đạp. đổ mọi xiềng xích để đến với thế giới tự do bên ngoài. Một tinh thần khỏe khoắn như vậy làm sao có thể cam chịu cuộc sống tù đày chật chội và ngột ngạt cho được. Lòng uất hận căm tức dâng trào trong lòng, bật lên thành lời nói: Ngột làm sao/chết uất thôi. Câu thơ ngắt nhịp. 3/3, cảm xúc dồn nén bỗng chốc cuộn trào, qua đó thể hiện một ý chí mạnh mẽ kiên cường, kiên quyết không chịu đời nô lệ, phải sống một cuộc đời từ do. Mở đầu bài thơ là tiếng chim tu hú gọi bầy, mở ra không khí sống đầy ánh sáng, kết thúc bài thơ là tiếng chim tu hú cứ kêu, như lời thúc giục người chiến sĩ hãy nhanh lên đường chiến đấu.

Khi con tu hú sử dụng thể thơ lục bát thuần dân tộc, với ngôn từ giản dị, giàu cảm xúc đã cho thấy tâm hồn yêu tự do mãnh liệt của tác giả. Bức tranh chân dung tự họa của người chiến sĩ cộng sản đầy đẹp. đẽ, sáng ngời, tiêu biểu cho thế hệ trẻ Việt Nam lúc bấy giờ.

Phân tích bài thơ Khi con tu hú – Mẫu 6

Tố Hữu là một tác giả có vị trí đặc biệt quan trọng quan trọng là một nhà thơ tiêu biểu vượt trội của dòng thơ cách mạng Việt Nam. Ông đã để lại một khối lượng tác phẩm đồ sộ và có tầm tác động lớn. Tác phẩm “khi con tu hú” là một trong những sáng tác được nhìn nhận cao. Tác phẩm được ông sáng tác khi hiện giờ đang bị địch giam trong nhà lao Thừa Phủ. Tác phẩm diễn tả nỗi khổ của người cách mạng, càng khao khát được phục vụ cách mạng được chiến đấu người chiến sỹ càng cảm thấy bức bối uất ức khi bị giam hãm giữa bốn bức tường ngột ngạt tận mắt tận mắt chứng kiến thời hạn cứ đằng đẵng trôi qua khi ở bên phía ngoài tinh thần kháng chiến đang sôi sục.

Nhan đề “khi con tu hú” của bài thơ không riêng gì có nói tới thời hạn mà còn ẩn ý là thuở nào điểm bừng lên của vạn vật thiên nhiên tạo vật bên gần đó chỉ khát khao hoạt động và sinh hoạt giải trí cách mạng của con người. Tiếng chim tu hú có tác động mạnh mẽ và tự tin đến nhà thơ bởi lẽ nó báo hiệu một ngày hè đến và là hình tượng cho việc bay nhảy được tự do , do đó có tác động lớn đến nhà thơ khi hiện giờ đang bị giam giữ.

Tiếng chim tu hú vọng qua thanh sắt len lỏi vào trong tâm hồn tâm trạng buồn bã của nhà thơ:

Khi con tu hú gọi bầyLúa chiêm đương chín trái cây ngọt dần

Con chim tu hú thức tỉnh tâm hồn nhà thơ khi “lúa chiêm đang chín”còn trái cây thì “ngọt dần”. Ta thấy tác giả nói “đương chín”chứ không phải là đang chín trái cây ngọt dần chứ không phải là đã ngọt. Hình như ngày hè đang tới dần, nhà thơ muốn nó đừng trôi qua nhanh mà hãy chậm rãi nhà thơ muốn níu giữ từng chút thuở nào gian. Nhưng đâu chỉ có có thế tiếng chim gọi lên một khung trời tràn ngập sắc tố và âm thanh:

Vườn râm dậy tiếng ve ngânBắp rây vàng hạt đầy sân nắng vàngTrời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào từng không

Giữa chốn ngục tù người chiến sỹ ấy nhớ tiếng ve ngân nhớ sân bắp phơi đầy. Đó là những hình ảnh âm thanh sắc tố của đời sống thường thật bên phía ngoài mà sao nhà thơ lại nhớ đến tột cùng như vậy, thèm muốn được ngắm nhìn và thưởng thức chúng đến như vậy. Chắc hẳn trong chốn lao tù ấy ánh sáng vạn vật thiên nhiên khung trời vạn vật thiên nhiên cũng là một điều tưởng như quá xa xỉ riêng với nhà thơ. Bầu trời trong xanh ấy với tiếng ve ngân còn được điểm xuyết thêm hình ảnh “đôi con diều sáo lộn nhào từng không” mang ý nghĩa hình tượng cho việc tung hoành và khát vọng được bay bổng tự do cùng vạn vật thiên nhiên đất trời. Nhà thơ phải có một tâm hồn yêu vạn vật thiên nhiên , hòa nhập với vạn vật thiên nhiên và khát khao được sống trong vạn vật thiên nhiên lắm thì nhà thơ mới trọn vẹn có thể vẽ ra một bức tranh vạn vật thiên nhiên trong trẻo tươi mới và rộn ràng đến như vậy. Thiên nhiên hiện lên tuyệt đẹp và thơ mộng kia không phải được nhìn từ con mắt của nhà thơ mà được tưởng tượng qua hình ảnh con tu tú lôi kéo bầy. Nhà thơ đã sử dụng những giác quan để nghe ngửi và cảm nhận toàn bộ mọi âm thanh đường nét sắc tố của ngày hè. Chỉ bằng sáu câu thơ nhà thơ đã làm hiện lên một khung cảnh của làng quê yên bình như bao làng quê khác của Việt Nam. Nhìn vạn vật thiên nhiên ấy tác giả càng thấy đau xót cho thân phận mình khi con chim ngoài trời cũng khá được tự do bay lượn trên khung trời mà tại sao con người lại bị chôn vùi trong nhà lao với bốn bức tường cô độc không thể tự do vùng vẫy bên phía ngoài. Trong cảnh tù đày mùa của ngô lúa hay màu của trời xanh bỗng trở nên quý giá vô ngần, thế nên vì thế những sắc tố âm thanh rất là thường thì bỗng trở nên lung linh huyền ảo rực rỡ hẳn lên. Trẻ trung và yêu đời say mê khát khao sống khao khát được tự do. Nhà thơ hiện giờ đang bị đày đạo trong ngục tối nhưng tinh thần ở ngoài lao mới có cảm xúc, cảm hứng ấy.

Đoạn thơ sử dụng nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp tả cảnh rất sinh động rõ ràng quyến rũ những từ ngữ lựa chọn có mức giá trị tạo hình. Đặc biệt phép liệt kê được vận dụng để tạo ra những ấn tượng huy hoàng về một ngày hè phong phú và khát khao của tuổi trẻ. Hình ảnh vạn vật thiên nhiên ngày hè hiện lên trong tâm hồn nhà thơ trong cảnh lao tù ấy đã thể hiện khát vọng tự do cháy bỏng không thể kìm nén nổi. Đoạn thơ cho ta hiểu thêm nét trẻ trung trong tâm hồn người chiến sỹ trẻ. Người chiến sỹ xả thân vì lí tưởng cao đẹp đó có một toàn thế giới nội tâm rất phong phú rung động mãnh liệt riêng với nhịp đập của môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường, gắn bó tha thiết với quê nhà ruộng đồng.

Giọng thơ từ nhung nhớ tha thiết chuyển sang uất ức trong những câu thơ tiếp theo:

Ta nghe hè dậy bên lòngMà chân muốn đạp tan phòng hè ôiNgột làm thế nào chết mất thôiKhi con tu hú ngoài trời cứ kêu

Mùa hè đã tới trong vạn vật thiên nhiên cảnh vật và đất trời quê nhà Việt Nam. Mùa hè đến dậy trong tâm bao thôi thúc giục giã. Mùa hè đất trời lại tiếp tục len lỏi vào tâm hồn nhà thơ thúc giục tinh thần thoát khỏi nhà lao ra hòa nhập với vạn vật thiên nhiên đất trời bay nhảy cùng chim muông cảnh vật. Bao âm thanh giục giã khiến nhà thơ muốn “đập tan phòng” đập tan tuy nhiên sắt, xà lim eo hẹp để ra ngoài giải phóng mình. Lòng uất hận đang dâng trào khiến nhà thơ chỉ muốn thoát khỏi sự eo hẹp ấy để ra ngoài vạn vật thiên nhiên to lớn. Tiếng chim tu hú tạo một nghịch trạng trong tâm hồn người chiến sỹ cộng sản. Mùa hè tràn trề sức sống đang tới vậy mà nhà thơ lại bị giam giữ tù đầy. Ngoại cảnh tác động vào con người khiến con người bức bối ngột ngạt muốn vùng vẫy tung phá. Nhưng thực tiễn không thể làm được nên phải thốt lên thành lời than, đó đó đó là biểu lộ của niềm khao khát tự do khao khát hoạt động và sinh hoạt giải trí góp sức cho việc nghiệp cách mạng. Tiếng chim tu hú kia dường như thể tiếng đời tiếng cách mạng đang gọi nhà thơ giục giã lên đường kháng chiến phục vụ cách mạng, phục vụ nhân dân.

Tiếng chim tu hú gọi bầy tha thiết gợi ra một không khí toàn thế giới bát ngát vô cùng sinh động. Nhưng toàn thế giới ấy càng to lớn bát ngát rực rỡ bao nhiêu càng làm cho những người dân tù cảm thấy eo hẹp rất khó chịu bấy nhiêu. Tiếng chim tu hú ở đầu và cuối bài thơ tuy đều biểu trưng cho tiếng gọi tha thiết của vạn vật thiên nhiên mời gọi nhà thơ nhưng tâm trạng của nhà thơ khi nghe đến tiếng tu hú mỗi lần cất lên lại trọn vẹn rất khác nhau. Nếu như lúc đầu tiếng chim tu hú mở ra một khung trời vạn vật thiên nhiên to lớn bát ngát với đủ sắc tố âm thanh hình ảnh của môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường thường nhật khi ngày hè đến trên khắp quê nhà Việt Nam nhưng tiếng chim tu hú tiếp theo này lại làm cho tâm trạng nhà thơ cảm thấy ngột ngạt rất khó chịu chỉ muốn thoát thoát khỏi toàn thế giới ngục tù ấy một cách nhanh gọn. Nhưng hiện thực lại không thể thoát khỏi chốn lao tù đã khiến tâm trạng nhà thơ càng trở nên bực dọc rất khó chịu.

Bài thơ được tác giả dùng những hình ảnh thơ thân thiện giản dị mà giàu sức quyến rũ ở nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp sử dụng thơ lục bát uyển chuyển tự nhiên và cả những cảm xúc thiết tha sâu lắng thể hiện nguồn sống sục sôi của người cộng sản. Bài thơ là khúc ca tâm tình tiếng gọi đàn khuynh hướng về đồng quê và khung trời tự do với niềm khát khao cháy bỏng. Bài thơ còn là một vẻ đẹp chân thực của người cộng sản luôn muốn phục vụ cộng sản phục vụ cách mạng phục vụ nhân dân đồng bào.

Phân tích bài thơ Khi con tu hú – Mẫu 7

Tố Hữu, bằng cảm xúc chân thực của tớ, đã cất lên tiếng nói tâm tình tha thiết của người chiến sỹ cộng sản suốt đời chiến đấu cho lí tưởng và tâm hồn khát khao tự do đến cháy bỏng trong bài thơ “Khi con tu hú”.

Nhan đề bài thơ là một sự diễn đạt chưa trọn ý một cách kì lạ. Kì lạ bởi chính chỗ chưa trọn vẹn này đã mở ra bao nhiêu liên tưởng. Giờ đây, người ta không hề thấy bóng hình đơn độc, nặng nề của người tù Tố Hữu mà chỉ nghe tiếng lòng nhà thơ đang rộn ràng, ngân vang khi đón nhận lấy tiếng chim tu hú từ xa rộn về. Tu hú gọi bầy là âm thanh rất là quen thuộc ở chốn làng quê Việt Nam, báo hiệu cho việc chuyển mình của yếu tố sống – ngày hè về. Lúc này, khi con tu hú gọi bầy, trong tình hình tách biệt với môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường bên phía ngoài, người chiến sỹ cách mạng càng cảm thấy ngột ngạt hơn, tù túng hơn, vì vậy mà càng thêm khát khao cháy bỏng hướng tới môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường tự do tươi đẹp bên phía ngoài:

“Khi con tu hú gọi bầyLúa chiêm đương chín, trái cây ngọt dầnVườn râm dậy tiếng ve ngânBắp rây vàng hạt đầy sân nắng đàoTrời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào tầng không. ”

Mười chín tuổi, còn tươi tắn, bồng bột, người thanh niên Tố Hữu đã tìm thấy cho mình lí tưởng cao đẹp cuộc sống. Những bước tiến không mỏi mệt trên phần đường chông gai, phút chốc phải dừng đột ngột, bị gò bó tù hãm làm cho Tố Hữu không khỏi có những lúc thốt lên chua xót: “Cô đơn thay là cảnh thân tù”. Nhưng rồi phút giây ấy cũng nhanh gọn trải qua, nhường chỗ cho không khí cảnh vật tràn trề nhựa sống: những bông lúa chín, hạt bắp vàng, tia nắng đào, trời xanh rộng, đôi sáo diều, tiếng ve ngân…

Phải có một sự tưởng tượng lãng mạn, bay bổng và một tâm hồn mến yêu sự sống thâm thúy mới trọn vẹn có thể vẽ lại toàn bộ bức tranh phong cảnh ngày hè sống động đến vậy. Thiên nhiên hiện lên tuyệt đẹp kia không phải là hiện thực, toàn bộ chỉ là yếu tố tưởng tượng của một tâm hồn mơ mộng khi căng toàn bộ những giác quan để nghe, để xem, để ngửi, để cảm nhận không khí hè qua tiếng gọi bầy của tu hú. Chỉ bằng vài đường nét, sắc tố, âm thanh, nhà thơ đã trình diện một bức tranh đầy nhựa sống với cánh đồng lúa chiêm quen thuộc của quê nhà đã bao lần đi vào thơ Tố Hữu:

“Đây từng ô mạ xanh mơn mởn(…)Ôi ruộng đồng quê nhà thương nhớ ơi!”

Giờ đây lại hiện về trong trạng thái căng đầy nhất, viên mãn nhất, lúa ngả vàng, ngả sang màu nụ cười, là màu vàng rực rỡ của ngày hè, của mồ hôi kết tinh thành hạt thóc.

Với một tâm hồn lãng mạn tinh xảo, Tố Hữu đã cảm nhận sự thay đối của màu nắng với nhiều góc nhìn: từ tia nắng của “đôi ánh lạt ban chiều” (Tâm tư trong tù), tia nắng yếu ớt dễ bóp nghẹt bởi bóng tối tới một “tia nắng đào” giữa ngày hè, lấp đi dấu ấn của “vườn râm”. Câu thơ là một không khí tự do với sắc hồng kì lạ. Đó là thứ ánh sáng êm dịu, hiền hậu, vỗ về cho con người trước những mất mát, đau khổ trong cuộc sống. Có lẽ từ chính vì sự gặp gỡ tuyệt diệu của chàng thanh niên trẻ tuổi:

“Từ ấy trong tôi bừng nắng hạMặt trời chân lí chói qua tim”

đã làm cho tia nắng ngày hè có sự thay đổi tinh xảo đến vậy. Và sự xuất hiện của khung trời trong vắt như mặt nước yên bình nâng tầm bay cho những cánh diều đã đẩy tầm nhìn, tầm nhận thức của nhà thơ lên đến mức độ sâu nhất, xa nhất, tốt nhất:

“Trời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào từng không”

Thấp thoáng trong ánh nhìn người tù, là một không khí mở rộng đến vô cùng vô tận. Mặc dù trọn vẹn có thể lúc ấy ánh nhìn của nhà thơ – chiến sỹ có phần bị che khuất đi bởi chấn tuy nhiên nhà tù chật hẹp. Trên khung trời thời gian hiện nay không phải là một mình một mình, con sáo diều cũng luôn có thể có đôi, có cặp, đã có được sự tự do bay lượn trong vùng trời riêng kia. Huống chi là con người. Vậy mà, thực tiễn thì sao? Con người đơn độc, đơn độc hơn lúc nào hết, và mất tự do.

Không ngẫu nhiên mà bài thơ có sự bổ đôi của hai câu thơ lục bát. Nhà thơ diễn tả bức tranh ngày hè sống động trái chiều với cảnh ngày đông trong ngục tối đã làm nổi trội lên khát vọng cháy bỏng của người chiến sỹ trên con phố tìm tới tự do. bốn câu thơ kết đã lắng lại cho tiếng lòng náo nức bật lên:

“Ta nghe hè dậy bên lòngMà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!Ngột làm thế nào, chết uất thôiCon chim tu hú ngoài trời cứ kêu”

Khổ thơ là lời thể hiện trực tiếp cho tâm tư nguyện vọng con người. Bốn câu cảm thán là yếu tố dồn nén những cảm xúc mãnh liệt của một trái tim đau khổ, uất hận vì mất tự do. Nhà thơ nghe hè, cảm nhận hè chỉ qua tiếng chim tu hú gọi bầy. Hè đã tới, ba tháng trong ngục tối đã và đang trôi qua, lòng người thanh niên đầy nhiệt huyết càng trỗi dậy mạnh mẽ và tự tin hơn tiếng gọi lên đường, tiếng gọi của tự do.

Từ trong sâu thẳm tâm tư nguyện vọng mình, người tù đã nhận được ra toàn bộ môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường náo nức, vui tươi bên phía ngoài lúc chỉ là tưởng tượng, bởi đó là toàn bộ những hình ảnh tồn tại trong trí nhớ của nhà thơ. Đó là những cánh đồng, những vườn cây trái, những vườn râm. Còn hiện tại, quân địch đang giày xéo quê nhà, đã biến bao đồng quê thành hoang mạc và thực ra không khí tự do mà nhà thơ khát khao bên phía ngoài kia cũng chỉ là một không khí tù hãm, một chiếc lồng to giam chí lớn, như chụp lên môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường con người, lên quê nhà. Cho nên, khổ thơ là yếu tố bừng tỉnh của lí trí, là tâm trạng uất ức, ngột ngạt muốn đạp bỏ toàn bộ, tìm tới không khí tự do, tự tại thật sự. Bằng cách ngắt nhịp mạnh kết phù thích hợp với những từ ngữ mạnh mẽ và tự tin: “đạp tan”, “chết uất”, câu thơ đã triệu tập cao độ tinh thần yêu đời, yêu người cháy bỏng.

Tiếng kêu tu hú cứ day đi day lại cả bài thơ, như thúc giục, như lời thôi thúc người tù vượt thoát cảnh giam giữ, tìm về với tự do. Có lẽ vì vậy mà ba năm tiếp theo, Tố Hữu đã vượt ngục và trở lại đội ngũ, để làm tròn ước nguyện góp sức toàn bộ cuộc sống và cống hiến cho cách mạng.

“Khi con tu hú” là một bài thơ phối hợp hài hoà của cảnh và tình. Cảnh mở ra rạo rực, tha thiết, tình ngọt ngào da diết, trầm buồn. Với tâm hồn dân tộc bản địa, ngòi bút linh hoạt, mềm mại và mượt mà, Tố Hữu xứng danh với thương hiệu con chim đầu đàn trong nền thơ ca cách mạng Việt Nam.

Phân tích bài thơ Khi con tu hú – Mẫu 8

Mỗi tác phẩm văn học đều được những tác giả coi như người con yêu quý của tớ để thể hiện những dòng tâm sự thầm kín. Với Tố Hữu cũng vậy, trải qua người con tinh thần “Khi con tu hú”, nhà thơ đã vẽ lên bức tranh vạn vật thiên nhiên ngày hè rạo rực với khát vọng tự do, tình yêu quê nhà, giang sơn đến mãnh liệt:

“Khi con tu hú gọi bầyLúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dầnVườn râm dậy tiếng ve ngânBắp rây vàng hạt đầy sân nắng đàoTrời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào từng không. . . Ta nghe hè dậy bên lòngMà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!Ngột làm thế nào, chết mất thôiKhi con tu hú ngoài trời cứ kêu!”

Bài thơ “Khi con tu hú” được nhà thơ sáng tác trên con phố hoạt động và sinh hoạt giải trí cách mạng và bị tóm gọn giam tận nhà lao Thừa Phủ – Huế. Tiếng chim tu hú đã phá vỡ tuy nhiên sắt, len lỏi vào trong tâm hồn làm thức tỉnh con người:

“Khi con tu hú gọi bầyLúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dần”

Tu hú đến mang theo ngày hè với biết bao hương sắc, Tố Hữu cảm nhận được lúa chiêm đang chín làm cho hình ảnh những cánh đồng lúa chín vàng như hiện lên trước mắt toàn bộ chúng ta. Tiếng chim tu hú đã làm bừng tỉnh một góc tăm tối trong tâm hồn thi nhân với khao khát được hòa hợp cùng vạn vật thiên nhiên đến mãnh liệt.

Không chỉ thế, nhà thơ còn ngửi thấy những mừi hương thoang thoảng của hoa quả chín dần tác động vào khứu giác. Có lẽ, nhà thơ cảm nhận được thời hạn trôi đi thật nhanh và muốn níu giữ những mừi hương của đất trời nên đã viết rằng “đang chín” và “ngọt dần” chứ không phải đã chín và đã ngọt.

Trong bức tranh vạn vật thiên nhiên ấy không riêng gì có có âm thanh của tiếng chim tu hú, màu vàng của lúa chín, mùi vị của trái cây ngọt dần mà còn tồn tại cả âm thanh của tiếng ve, tiếng sáo diều đang tự do bay lượn trên khung trời xanh thẳm và màu vàng của những sân ngô pha thêm chút màu hồng của nắng đào:

“Vườn râm dậy tiếng ve ngânBắp rây vàng hạt đầy sân nắng đàoTrời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào từng không. . . “

Tiếng ve ngân vang trong vòm lá đưa ta trở lại những hồi ức của thuở nào cắp sách đến trường. Qua trí tưởng tượng của Tố Hữu, người đọc như được tận mắt tận mắt tận mắt chứng kiến một bức tranh vạn vật thiên nhiên vùng quê đầm ấm và vui tươi. Điểm nhìn của nhà thơ được mở rộng ra những sân “bắp rây vàng hạt” hòa quyện cùng những tia nắng chói chang của mùa hạ.

Có lẽ màu hồng của những tia nắng đó đó là cái nhìn tích cực của nhà thơ về toàn thế giới bên phía ngoài với một khao khát được tự do trong một ngày sớm nhất. Ở dưới mặt đất có những sân ngô vàng hạt thì trên khung trời xanh thẳm kia có những con diều sáo đang tự do bay lượn.

Bằng ngòi bút tinh xảo, nhà thơ đã tạo ra một tuyệt tác của ngày hè đầy sinh động và vui tươi. Tố Hữu đã sử dụng thể thơ lục bát, một thể thơ quen thuộc trong dân gian để phác hoạ thành công xuất sắc bức tranh vạn vật thiên nhiên ấy. Đặc biệt, phép liệt kê được sử dụng một cách thuần thục tạo cho những người dân đọc những ấn tượng khó quên về một ngày hè tràn trề hương sắc.

Chắc hẳn nhà thơ phải rất yêu vạn vật thiên nhiên, có một tình cảm đặc biệt quan trọng với mảnh đất nền trống mình sinh ra nên mới trọn vẹn có thể tạo ra bức tranh ngày hè đẹp đến vậy. Bức tranh vạn vật thiên nhiên về mùa hạ dưới hai con mắt của Tố Hữu không riêng gì có đẹp mà còn tiềm ẩn biết bao tâm sự:

“Ta nghe hè dậy bên lòngMà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!Ngột làm thế nào chết mất thôiKhi con tu hú ngoài trời cứ kêu!”

Mạch thơ từ nhung nhớ những âm vang của mùa hạ nay chuyển sang những uất ức vì bị giam giữ. Mùa hè đến đem theo bao mong ước, hoài niệm như muốn thôi thúc người thanh niên ấy phá vỡ tuy nhiên sắt, “đập tan phòng” để đổi lấy tự do. Nhà thơ nghe ngoài trời “hè dậy bên lòng” mà không khỏi bứt rứt chân tay.

Dòng máu của lòng uất hận đang trào dâng trong khung hình khiến ông muốn thoát khỏi không khí tù túng chật hẹp ấy để được lao ra ngoài hòa tâm hồn vào vạn vật thiên nhiên to lớn. Ngoại cảnh đã tác động khiến nhà thơ cảm thấy bức bối, ngột ngạt, muốn lao ra toàn thế giới bên phía ngoài nhưng lại bị những tuy nhiên sắt của nhà tù thực dân ngưng trệ đành thốt lên thành lời than: “Ngột làm thế nào chết mất thôi”

Khao khát tự do của Tố Hữu ngày càng trở nên mãnh liệt bởi ông muốn góp sức cho cách mạng, muốn tiếp tục con phố cách mạng của tớ. Nhà thơ đã sử dụng những động từ mạnh “đạp”, “ngột”, “chết” và dấu chấm than cuối câu thơ để thể hiện những dòng cảm xúc phẫn uất đang trực trào. Biết làm thế nào khi ta hiện giờ đang bị giam giữ mà con chim tu hú ở ngoài trời vẫn tiếp tục kêu.

Phải chăng nhà thơ cảm nhận được đó là tiếng gọi của cách mạng đang giục giã nhà thơ lên đường kháng chiến cứu nước. Tiếng chim tu hú gọi bầy trước không khí to lớn mênh mông đã tạo ra sự trái chiều trong tâm hồn nhà thơ khi nhà thơ hiện giờ đang bị giam giữ không thể ra ngoài để hoạt động và sinh hoạt giải trí cách mạng. Nếu tiếng chim tu hú ở phần đầu báo hiệu ngày hè tới với biết bao vui tươi thì tiếng chim tu hú ở cuối bài lại khiến nhà thơ cảm thấy rất khó chịu và ngột ngạt.

Nhà thơ muốn thoát li khỏi chốn lao tù nhưng hiện thực nghiệt ngã làm cho tâm trạng nhà thơ càng trở nên bực dọc, rất khó chịu hơn. Thế nhưng dù có phải chịu cảnh tù đày nhà thơ vẫn không nản chí sờn lòng, trong bài thơ “Trăng tối” nhà thơ đã viết:

“Đời cách mạng từ khi tôi đã hiểuDấn thân vô là phải chịu tù đày”

Bởi vậy, dù con phố cách mạng có trở ngại vất vả đến đâu thì nhà thơ cũng tiếp tục đương đầu và hoàn thành xong tốt những trách nhiệm. Bài thơ “Khi con tu hú” đã khép lại nhưng tiếng chim tu hú vẫn vang vọng mãi trong tâm hồn nhà thơ. Qua bức tranh vạn vật thiên nhiên tràn trề hương sắc được cảm nhận bằng nhiều giác quan đã hỗ trợ Tố Hữu giãi bày được những uất ức trong tâm mình.

Với cách sử dụng ngôn từ giản dị nhưng có tính tạo hình cao đã xác lập tài năng nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp của nhà thơ. Người nghệ sĩ không riêng gì có cầm bút để đánh giặc mà còn tồn tại thể cầm súng ra mặt trận. Họ có một niềm khao khát tự do đến cháy bỏng, khát khao được đứng trong hàng ngũ của Đảng để mang sức mình phục vụ cách mạng.

Phân tích bài thơ Khi con tu hú – Mẫu 9

Tố Hữu là lá cờ đầu của thi ca cách mạng Việt Nam. Con đường thơ của ông luôn bắt nhịp sát cánh cùng với con phố cách mạng. Với phong thái trữ tình – chính trị, kết phù thích hợp với giọng điệu ngọt ngào, thiết tha, đậm đà tính dân tộc bản địa, Tố Hữu đã để lại cho đời thật nhiều tiếng tiếng thơ hay.

Bài thơ “Khi con tu hú” được sáng tác vào tháng 7 năm 1939 tận nhà lao Thừa Phủ (Huế), in trong tập thơ “Từ ấy”, là một trong những bài thơ tiêu biểu vượt trội cho hồn thơ Tố Hữu. Qua bài thơ, người đọc thấy được tình yêu môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường thiết tha và niềm khao khát tự do cháy bỏng của người chiến sỹ cộng sản khi phải chịu cảnh tù đày khắc nghiệt. Trước hết sáu câu thơ đầu là bức tranh vạn vật thiên nhiên mùa hạ thanh thản, rực rỡ nơi đồng quê:

Khi con tu hú gọi bầyLúa chiêm đang chín trái cây ngọt dầnVườn râm dậy tiếng ve ngânBắp rây vàng hạt đầy sân nắng đàoTrời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào tầng không. . .

Ngôn ngữ thơ giàu hình ảnh, rất là tự nhiên, sống động, linh hoạt, nhà thơ đã dựng lên trước mắt người đọc khung cảnh vạn vật thiên nhiên mùa hạ đẹp như một bức tranh lụa. Âm thanh của tiếng chim tu hú gọi bầy cứ réo rắc, ngân nga vang vọng như thức tỉnh cả vạn vật thiên nhiên, dìu hồn người lạc vào toàn thế giới của hoài niệm xa xăm về một mùa hạ sáng tươi, rộn ràng, ngập tràn sức sống. Cảnh vật hiện lên thật lung linh với việc hòa trộn một cách hòa giải và hợp lý của âm thanh, sắc tố, mùi vị.

Xem thêm: Vật lí 9 Bài 41: Quan hệ giữa góc tới và góc khúc xạ

Đó là âm thanh rộn ràng của tiếng chim tu hú, của tiếng ve gọi hè, của tiếng sáo diều vi vu trên tầng không; đó là sắc tố rực rỡ của màu lúa chín, của bắp rây vàng hạt; của tia nắng đào dịu nhẹ; đó là mùi vị ngọt ngào của trái cây; là khung trời to lớn, tự do của trời cao, diều sáo. . . Tất cả như đang tấu lên khúc nhạc ngày hè với rộn ràng âm thanh, rực rỡ sắc màu, chan hòa ánh sáng, ngọt ngào mùi vị.

Chắc chắn Tố Hữu phải là nhà thơ có tâm hồn nhạy cảm, tinh xảo và có trí tưởng tượng phong phú thì mới có thể trọn vẹn có thể dựng lên một bức tranh vạn vật thiên nhiên mùa hạ đẹp, sinh động và giàu cảm xúc khi đang ở trong cảnh tù đày như vậy. Và trải qua đó toàn bộ chúng ta cũng thấy được tâm hồn tươi tắn, yêu đời và niềm khát khao tự do mạnh mẽ và tự tin của thi nhân. Bốn câu thơ cuối là cảm xúc và niềm khát khao tự do cháy bỏng của người chiến sỹ:

Ta nghe hè dậy bên lòngMà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!Ngột làm thế nào, chết uất thôiCon chim tu hú ngoài trời cứ kêu!

Cách ngắt nhịp linh hoạt: 2/2/2; 6/2; 3/3; 4/4 kết phù thích hợp với những động từ tình thái mạnh như: “đập tan phòng”, “chết uất thôi”; cùng với những từ cảm thán như “ôi, làm thế nào, thôi” đã có tác dụng diễn tả tâm trạng uất ức đến tột cùng muốn phá vỡ cả ngục tù tăm tối. Điều này đã cho toàn bộ chúng ta biết niềm khát khao tự do luôn thường trực, mạnh mẽ và tự tin cháy bỏng trong tâm người chiến sỹ trẻ.

Âm thanh tú hú cứ kêu hoài không nghỉ như giục giã, thôi thúc người tù hành vi, vẫy gọi người tù trở về môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường tự do, yên ả, thanh thản. Cho nên, nếu tiếng chim tu hú mở đầu bài thơ là tiếng gọi vào hè náo nức, rộn ràng thì tiếng chim tu hú ở câu thơ kết lại là tiếng gọi của khát vọng tự do da diết, cháy bỏng.

Bài thơ được viết theo thể lục bát đậm đà tính dân tộc bản địa, kết phù thích hợp với một giọng điệu thơ linh hoạt, ngôn từ thơ tự nhiên, thân thiện. . . toàn bộ đã góp thêm phần tạo ra cảm xúc nhất quán của bài thơ: tình yêu vạn vật thiên nhiên, tâm trạng ngột ngạt khi phải sống trong cảnh tù đày và khát vọng trở về với môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường tự do.

Phân tích bài thơ Khi con tu hú – Mẫu 10

Tố Hữu là nhà thơ có nhiều những tác phẩm hay viết về nhiều chủ đề rất khác nhau trong thời kì cách mạng. Do đó, tên tuổi của ông trở thành một trong những nhà thơ có nhiều thành công xuất sắc nhất. “ Khi con tu hú” được sáng tác trong thời hạn nhà thơ bị tóm gọn giam khi đang hoạt động và sinh hoạt giải trí. Bài thơ đã thể hiện được khao khát cháy bỏng của người chiến sỹ muốn hướng tới môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường tự do ở bên phía ngoài.

Tu hú gọi bầy là âm thanh rất là quen thuộc tại những vùng làng quê ở Việt Nam. Khi tu hú kêu cũng đó đó là lúc ngày hè về. Và trong tình hình như vậy thì người chiến sỹ cách mạng cảm thấy bị gò bó hơn lúc nào hết.

Khi con tu hú gọi bầyLúa chiêm đương chín trái cây ngọt dầnVườn râm dậy tiếng ve ngânBắp rây vàng hạt đầy sân nắng đàoTrời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào tầng không

Mở đầu bài thơ là những hình ảnh mà người thanh niên đang tưởng tượng ở trong tâm trí của tớ khi được nghe tiếng những chú chim tu hú kêu. Anh tưởng tượng ra thật nhiều thứ, này đều là những hình ảnh đẹp gắn sát với kí ức lúc còn tồn tại được tự do. Cả không khí như tràn trề nhựa sống, biết bao nhiêu hình ảnh với khá đầy đủ những sắc tố hiện lên như màu vàng của vựa lúa chiêm, những hạt thóc, tia nắng đào cùng những âm thanh như tiếng sáo diều, tiếng ve ngân.

Đó là yếu tố phối hợp cảm nhận cả về hình ảnh và âm thanh của nhà thơ. Phải có một tình yêu vạn vật thiên nhiên, trí tưởng tượng phong phú lắm thì anh mới trọn vẹn có thể cảm nhận được những điều như vậy. Tất cả những giác quan đều được cảm nhận qua đường nét, sắc tố, âm thanh của quê nhà.

Những hình ảnh đều là của mọi vật khi đang viên mãn và có nhiều thành quả nhất: là lúc những hạt lúa được kết tinh, là thành quả của biết bao mồ hôi và nước mắt. Với tâm hồn tinh xảo cùng con mắt độc lạ, tia nắng cũng luôn có thể có sự thay đổi bởi nhiều góc nhìn, cạnh bên cả khung trời trong vắt như mặt nước yên bình, tương hỗ cho tầm nhìn của con người càng trở nên rõ rệt hơn lúc nào hết. “ Trời xanh càng rộng càng cao”.

Cả không khí như được mở rộng ra tới vô tận. Dù cho những người dân thanh niên lúc ấy đang ở trong tù, phía sau tuy nhiên sắt nhưng vẫn cảm nhận được hình ảnh ở bên phía ngoài bằng chính trái tim và sức sống của tớ. Tất cả mọi thứ đều đang vui tươi, trong cả sáo diều cũng không hề một mình mà luôn có đôi có cặp, được tự do bay lượn, cảm nhận được vùng trời của chính mình.

Thế nhưng, con người- người thanh niên giờ đây lại không được như vậy. Anh khao khát, mong ước đã có được tự do như cặp chim ấy nhưng cũng không thể đã có được. Anh chỉ trọn vẹn có thể nhìn tự do, gửi gắm tâm hồn khao khát của tớ tới những cảnh vật bên phía ngoài. Đến đây, nhịp thơ lục bát bỗng dưng như chia đôi.

Nhà thơ đã vẽ lên hai bức tranh đối nghịch nhau. Bên ngoài là những tự do, niềm sung sướng với một môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường tràn ngập tia nắng, còn bên trong nhà tù, phía sau tuy nhiên sắt lại là một môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường tối tăm, gò bó. Trong chính tình hình ấy, người chiến sỹ trào lên những khao khát cháy bỏng hơn lúc nào hết.

Ta nghe hè dậy bên lòngMà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!Ngột làm thế nào, chết mất thôiCon chim tu hú ngoài trời cứ kêu

Khổ thơ là lời thể hiện trực tiếp tình cảm của tác giả. Cảm xúc dồn nén tới mức bị bức bối, với hàng loạt những câu cảm thán “ôi”, “mất thôi” làm cho những người dân chiến sỹ càng muốn đi ra ngoài để đã có được tự do thực thi những lí tưởng của tớ. Khổ thơ đó đó là yếu tố bừng tỉnh của lí trí, là tâm trạng uất ức, muốn đạp bỏ toàn bộ những cảnh giam giữ để đã có được tự do của tớ. Có lẽ thế nên vì thế, mà bên phía ngoài đời thực, sau ba năm, Tố Hữu đã vượt ngục để trở lại đội ngũ, làm tròn ước nguyện góp sức với cuộc sống.

Bài thơ là yếu tố phối hợp hoàn hảo nhất giữa cảnh và tình. Những hình ảnh vạn vật thiên nhiên được tác giả miêu tả rất là sinh động, trải qua đó thể hiện được ý chí kiên cường của người chiến sỹ.

Phân tích bài thơ Khi con tu hú – Mẫu 11

Tự do, vốn là khao khát của con người, từ xưa đến nay vốn thế. Nó tha thiết và thiêng liêng. Tuy nhiên, ý niệm về tự do thì mỗi thời một khác. Cái khác ấy ớ bài thơ Khi con tu hú là khao khát của một thế kỷ mới – thế hệ những chàng trai vừa bước tiến vào con phố tranh đấu để giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc bản địa, của thuở nào đại mới – thời đại mở ra từ Cách mạng tháng Mười năm 1917 (“Liên Xô nở trước đời tôi ba tuổi” – Hi vọng).

Tiếng gọi ấy lại vang vọng vào thơ, thơ của thuở nào Thơ mới (1932 – 1945) lại là cái khác thứ hai, lần này là về nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp. “Khi con tu hú” là yếu tố gặp gỡ giữa hai yếu tố nội dung và hình thức nói trên. Nó là người đại diện thay mặt thay mặt cho nền thơ ca cách mạng trong năm ba mươi của thế kỉ trước.

Vậy nên hiểu bài thơ ra làm sao? Trả lời vướng mắc: nếu viết một câu văn xuôi mở đầu bằng cụm từ “Khi con tu hú” để tóm tắt nội dung bài thơ, trọn vẹn có thể có hai cách viết: – Khi chim tu hú gọi bầy là lúc ngày hè đến, người tù cách mạng (nhân vật trữ tình) càng cảm thấy ngột ngạt trong phòng giam eo hẹp, càng thèm khát cháy bỏng một môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường tự do tưng bừng ở bên phía ngoài.

Tên bài thơ đã gợi mở mạch cảm xúc của bài thơ. – Khi chim tu hú gọi bầy, người tù cách mạng – chủ thể trữ tình, với một tâm hồn tươi tắn vốn gắn bó với trào lưu, với đồng chí, bè ban giữa cuộc sống đấu tranh cao rộng nay bị giam giữ cháy lên một nỗi nhớ không nguôi.

Nỗi nhớ ấy khuynh hướng về tự do. Nó trở thành một niềm khao khát. Giữa hai cách diễn đạt này, nên chăng lựa chọn cách thứ hai? Bởi nó trình diễn đúng hơn, khách quan hơn mạch cảm xúc, nền cảm xúc của bài thơ, nghĩa là cơ sở tinh thần của những khao khát tự do ấy. Trên khuynh hướng đúng này, ta đi vào phân tích bài thơ. Bài thơ có mười câu, đã dành sáu câu cho đoạn thứ nhất:

Khi con tu hú gọi bầyLúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dầnVườn râm dậy tiếng ve ngân

Bắp rây vàng hạt đầy sân nắng đàoTrời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào từng không…

Đây là cảnh ngày hè tiêu biểu vượt trội ở những làng quê. Nhưng bức tranh hiện thực ấy được mở ra bằng hai lớp: lắng nghe và hồi tưởng, hiện tại và quá khứ, cái đang tới và cái đã qua. Cái ngày hôm nay – cái giờ đây mà nhà thơ đã nghe là tiếng chim tu hú, một sự lắng nghe bất chợt sau thuở nào gian bị xiềng xích trong tù (“Khi con tu hú gọi bầy”). Cái cảm hứng đùng một cái ấy – sở dĩ là đùng một cái, vì nó xuất hiện trong một khối cánh không khí đặc biệt quan trọng: hiếm khi có âm thanh môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường vọng vào.

Cảm giác này phải chăng giống với tâm trạng của tác giả Nhật kí trong tù khi nghe đến tiếng sáo (“Bỗng nghe trong ngục sáo vi vu”). Nó lạ lẫm và khơi gợi vô cùng. Tu hú gọi bầy là ngày hè đã tới. Nhưng nó đến ra làm sao thì tác giả không nhìn thấy. Vốn sống, sự gắn bó với mọi làng quê đã được lôi kéo để thay vào.

Lấp đầy cái khoảng chừng trống bị vây bọc bởi bốn bức tường xà lim lạnh lẽo là yếu tố tưởng tượng của nhà thơ mà người đọc không cảm thấy có một chút ít gì khiên cưỡng, gò ép. Mạch thơ vẫn rất là tự nhiên như không còn một sự lắp ghép cố ý nào. Hãy đọc lại:

Khi con tu hú gọi bầyLúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dần.

Hai câu thơ, và rồi bốn câu tiếp như một tác động dây chuyền sản xuất: cứ tiếng chim xuất hiện là mùa màng, cây trái đến theo. Sự hô – ứng ấy bao đời vẫn thế bởi đó là quy luật của tự nhiên. Tiếng chim gọi bầy mà cũng là tiếng chim gọi mùa đó đó là vì thế. Nó lập tức xôn xao. Nó va đụng vào lòng người nao nức lắm.

Cần để ý quan tâm hai trạng thái chín của lúa và ngọt của cây: đang chín, ngọt dần. Nếu thay vào đã chín, ngọt rồi, câu thơ sẽ khác, sẽ ở vào thế tĩnh, đông cứng lại ngay. Còn ở đây tả chim mà như nó đang bay, tả hoa mà như nó chớm nở, nó mỉm cười thì ấy là cái động của thơ, của họa.

Cái động ấy ở đấy là vì tài của nhà thơ, nhưng cũng là vì tình của nhà thơ thân mến nó. Nghe một tiếng chim kêu mà thấy mạch sống của cây, của lúa sinh sôi, đang rạo rực thân cành thì chỉ trọn vẹn có thể ở những con tình nhân thương cuộc sống, yêu thương sự sống đến mức thắt lòng. Từ này mà tưởng tượng phát sinh. Ấy là chưa nói tới ưu thế uyển chuyển, uyển chuyển, giàu kĩ năng diễn đạt tâm tình của thơ lục bát.

Thơ lục bát vừa có hình thức cố định và thắt chặt lại vô cùng biến hoá. Chẳng hạn trong bốn câu thơ đầu, nếu lấy tiêu chuẩn giác quan mà nhìn vào kết cấu thì ta thấy mỗi cặp câu 6/8 có đủ cả thính giác và thị giác, từng đôi một, tạo cảm hứng âm thanh giục giã mùa màng nhảy vào trong ngày hội:

Khi con tu hú gọi bầyLúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dầnVườn râm dậy tiếng ve ngânBắp rây vàng hạt đầy sân nắng đào.

Nếu bốn câu thơ đầu là bốn câu thơ đẹp, nó nói được cái ríu rít của ngày hè, của cây trái xum xuê thì hai câu sau tưởng như không ăn nhập gì với không khí ấy chính bới nó nói tới những con diều sáo, một sắc trời xanh. Nguyễn Trãi xưa vì mừng thấy dân khắp nơi “giàu đủ” mà nghĩ đến cây đàn của vua Thuấn. Cây đàn với bát cơm, tấm áo trên một phương diện nào đó là khá xa nhau, nhưng thực thì chúng lại rất gần nhau, ở cảnh thanh thản, niềm sung sướng.

Vậy thì hai câu “Trời xanh càng rộng càng cao – Đôi con diều sáo lộn nhào từng không” phải chăng là những âm thanh vút cao lên từ một giai điệu bè trầm là bốn câu trước đó. Để cắt nghĩa vì sao bức tranh nông thôn hiện ra trong thơ rất thực và rất đẹp, ta nghĩ đến hai điều: bản thân cảnh nông thôn, nhất là vào dịp mùa màng là rất đẹp, nó gợi cái ấm, cái no của người cày cuốc một nắng hai sương.

Song điều thứ hai, trong trường hợp bài thơ này, mới là quan trọng: nhà thơ chiến sỹ bị giam giữ vì yêu nó, đang mơ thấy nó, thấy nó như đang ở tầm tay. Yêu nó, không được gần mà nhớ đã dành (đã bao lần ở trong tù, người thanh niên ấy đã nhớ người, nhớ đồng?), cái đó đó là: bức tranh ấy là bức tranh tự do, thứ tự do vừa lớn lao vừa bình dị như một chân lí đơn sơ.

Để vừa miêu tả (ngoại cảnh) vừa diễn tả (tâm cảnh, tâm trạng), với một độ mê hoặc đến xúc động lòng người, Tố Hữu đã lôi kéo cả thành tựu của thơ dân gian (thể lục bát của ca dao), cả thành tựu của thơ mới. Riêng về tác động của thơ mới, thành công xuất sắc của Tố Hữu ở đây trước hết là biết phát huy mạnh mẽ và tự tin “cái tôi” nội cảm, “cái tôi” của cảm xúc dồi dào, của sức tưởng tượng phong phú.

Sáu câu đầu in như một bản nhạc say sưa, nó vừa thể hiện bằng ngôn từ, vừa thể hiện từ một đời sống bên trong của nó. Ngay câu thơ đầu thôi, cái nguyên cớ, cái nguồn cơn để từ đó cảm xúc trào dâng in như một khoảng chừng thời hạn ngắn “chạnh lòng” (tên một bài thơ của Thế Lữ).

Một âm thanh nhỏ của cuộc sống mấy ai để ý mà với Tố Hữu, tiếng “gọi bầy” ấy có sức gợi rất rộng, sức gợi tức thời. Sự nhạy cảm ở đấy là của thơ nói chung, trước hết là của thơ mới. Đọc Khi con tu hú, ta có cảm hứng nó vừa là ca dao, vừa không phải là ca dao chính bởi sự phối hợp của hai thành tựu vừa nêu. Bài thơ trọn vẹn có thể phân thành hai đoạn. Đoạn một gần như thể tả cảnh (nói gần như thể vì đó là một bức tranh gián tiếp) còn đoạn hai thể hiện tâm tình, ít ra là trên những tín hiệu hình thức của lời thơ:

Ta nghe hè dậy bên lòngMà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!Ngột làm thế nào, chết uất thôiCon chim tu hú ngoài trời cứ kêu!

Trong phần phân tích đoạn một, toàn bộ chúng ta có nêu một hiện tượng kỳ lạ: quy luật dây chuyền sản xuất, cảnh này gọi cảnh khác. Trên Lever to nhiều hơn, xét cả kết cấu bài thơ thì đoạn hai đó đó là vì tác động dây chuyền sản xuất của đoạn một. Dấu hiệu của tác động dây chuyển này là từ hè (“Ta nghe hè dậy bên lòng”). Không có cái ngày hè tốt tươi, bay lượn ấy thì có lẽ rằng cái phòng giam vẫn tiếp tục chỉ là phòng giam, một thứ phòng giam không tạo ra phản cảm.

Bởi biết đâu người chiến sỹ sẽ phải chung sống với nó suốt đời? Ta mới hiểu tác động dây chuyền sản xuất, sự thức tỉnh một tiềm năng cảm nghĩ ở trong nhà thơ mạnh mẽ và tự tin đến chừng nào. Đạp tan phòng là mạnh mẽ và tự tin, còn hè ôi như một tiếng kêu thương cảm xót xa. Cấu trúc của câu tám này về tiết tấu cũng rất đặc biệt quan trọng.

Thông thường nó được phổ vào hai vế tương tự 4/4. Còn ở dãy là 6/2. Nhịp 6 ấy cứ như một uất hận xung thiên, còn nhịp 2, sau khoản thời hạn sức mạnh tưởng chừng lớn lao không gì ngăn cản trở được đụng phải bức tường hiện hữu khô khan và lạnh lẽo, nó trở nên một tiếng kêu thương, một tiếng thở dài cay đắng. Ấy là cuộc đụng đầu giữa ý chí chủ quan và tình hình khách quan của người thua cuộc.

Nhưng thua cuộc chỉ là nhất thời, trong thời điểm tạm thời. Cuộc vật lộn trong tâm trí của nhà thơ vẫn còn đấy tiếp nối. Không những dai dẳng, cường độ của nó không giảm sút mà còn tăng thêm. Biết làm thế nào thắng lợi được tình hình, thắng lợi được bản thân khi lực lượng giao tranh không hề ngang sức. Nhịp thơ 3/3 ở câu “Ngột làm thế nào, chết uất thôi” diễn tả sự giằng co. Nhưng nó lại nghiêng về phía chủ thể người tù.

Chính vì vậy ý thơ đã được tăng cấp nhưng vẫn bế tắc. Thế là, tiếng gọi của tự do thì vẫn tự do lên tiếng một cách vô tư, còn con người khao khát nó vần bị mất tự do, vẫn hiện giờ đang bị cầm tù. Cặp thơ lục bát tuy nhiên đôi ở đầu cuối mới như một niềm khắc khoải, bởi xung đột tinh thần ở trong nhà thơ đã đạt đến mức cao trào. Một cái gì này sẽ phải xẩy ra nhằm mục đích giải thoát một tình hình không thể dung hòa giữa nhà thơ với cảnh đời tù ngục.

Tiếng chim tu hú, tiếng gọi của tự do ấm cúng làm thế nào, mà cũng nóng bỏng làm thế nào. Nó đang cháy lên một nỗi niềm khao khát. Từ tiếng gọi mùa đến tiếng kêu thúc giục con người hành vi, bài thơ vận hành theo phía đi từ bóng tối tù ngục đến ánh sáng của tự do.

Phân tích bài thơ Khi con tu hú – Mẫu 12

Tố Hữu sẽ là lá cờ đầu trong nền thơ ca Cách mạng và kháng chiến. Thơ của ông thường hướng tới lý tưởng Cách mạng với những niềm tin yêu tuyệt đối vào Đảng và Bác Hồ. Điển hình trong số những tác phẩm của ông như tập thơ Từ ấy (1937 – 1946), Ra trận (1962 – 1971), … Trong số đó, tác phẩm Khi con tu hú được Tố Hữu sáng tác năm 1939 khi hiện giờ đang bị giam giữ trong nhà lao Thừa Phủ. Bài thơ là khung cảnh vạn vật thiên nhiên vào hè thật rực rỡ hòa cùng với khát khao tự do đến cháy bỏng, cực độ của người tù Cách mạng trẻ tuổi.

Bài thơ được sáng tác khi Tố Hữu đang trong ngục tù, không thấy được tự do, không còn chút ánh sáng. Thế nhưng, bừng lên trong tâm ông vẫn là tình yêu môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường tha thiết và khát vọng cháy bỏng được thoát khỏi xứ sở địa ngục này. Với nhan đề “Khi con tu hú”, Tố Hữu muốn nhấn mạnh yếu tố rằng tiếng chim ấy là thứ đã khiến ông thức tỉnh, thức tỉnh trong ông một tình yêu với môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường, một khát vọng tự do mãnh liệt.

Chẳng vậy mà mở đầu bài thơ, Tố Hữu đã vẽ lên cho toàn bộ chúng ta thấy được một bức tranh vạn vật thiên nhiên vào hè thật tươi đẹp, đầy sống động và thấy được những âm thanh sôi động ngày hè mà nhất là tiếng chim tu hú đang cất lên từng hồi để “gọi bầy”:

“Khi con tu hú gọi bầyLúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dầnVườn râm dậy tiếng ve ngânBắp rây vàng hạt đầy sân nắng đàoTrời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào từng không …”

Giờ đây, giữa chốn lao tù, người thanh niên Cách mạng đang lắng tai nghe tiếng những con chim tu hú đang cất lên những âm thanh gọi nhau, gọi ngày hè đến. Tiếng gọi ấy như thức tỉnh trong tâm hồn người thanh niên niềm khao khát tha thiết đang sum họp với đồng đội, ban hữu. Và nó cũng thức tỉnh luôn nỗi đơn độc của nhà thơ giữa bốn bức tường lạnh lẽo khi ông đang muốn đem toàn bộ nhiệt huyết cả thanh xuân mà góp sức cho Cách mạng.

Tiếng chim tu hú đã thức tỉnh Tố Hữu, và ông bất chợt thấy mọi âm thanh của yếu tố sống ngày hè đang ngay gần bên bên khung cửa. Ông thấy được tiếng ve đang ngân nga trong những vườn cây, thấy tiếng sáo diều đang vi vu trên khung trời cao xanh ngoài khung hiên chạy cửa số nhà lao. Tất cả những âm thanh ấy sao mà sống động, vui tươi đến thế! Nó là một bản nhạc được hòa tấu bằng nhiều thứ âm thanh sặc sỡ, sống động mà rộn ràng, đầy sức sống, thúc giục con người ta tận thưởng.

Và không dừng lại ở đó, tiếng chim tu hú kia còn thức tỉnh hết thảy mọi giác quan của Tố Hữu. Ông như đang nhìn thấy những sắc tố thật tươi tắn, rực rỡ của ngày hè. Nào là những cánh đồng lúa chín vàng óng đang tới ngày thu hoạch, những hạt bắp vàng đang óng ánh giữa sân “nắng đào” hồng tươi, nào là khung trời xanh thẳm, biêng biếc xanh… Tất cả những sắc tố ấy thật tươi đẹp, thật giàu sức sống, vẫy gọi người tù Cách mạng đến mà tận thưởng. Và màu xanh của khung trời kia hay chăng còn là một màu xanh của tự do nhà thơ đang mơ ước, là khung trời của hòa bình tươi đẹp trong con mắt của người Cách mạng?

Tố Hữu nghe tiếng chim tu hú mà như thấy được những khung cảnh thật đậm sắc thái đặc trưng của ngày hè. Đó là hình ảnh cánh đồng lúa chiêm bát ngát đang chín rực, là vườn trái cây trĩu nặng quả ngọt đang “ngọt dần”. Tất thảy mọi sự vật đang dần tiến đến độ “chín”, độ hoàn mĩ của tớ. Phải tinh xảo lắm thì Tố Hữu mới nhận ra được sự vận động êm đềm của thời hạn đang chuyển dần sang hạ từ tốn đến như vậy! Phải, đâu phải ai cũng đủ nhạy bén mà cảm nhận được mừi hương của vườn cây trái từ trong lao ngục, đâu phải ai cũng nghe được âm thanh của ngày hè náo nức đến thế qua bức tường đá cầm tù lạnh lẽo? Phải là tình nhân vạn vật thiên nhiên, yêu môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường, gắn bó máu thịt với quê nhà mới trọn vẹn có thể có những cảm nhận thực sự rực rỡ đến như vậy được chứ?

Tưởng chừng như những người dân tù, không khí bốn bề của xung quanh bởi bức tường đá lạnh lẽo, tuy nhiên với Tố Hữu thì không. Bởi ông cảm nhận được cả một không khí đang rộng mở ngay trước mặt, rộng tự do, khoáng đạt biết mấy, mênh mông, to lớn biết chừng nào:

“Trời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào từng không …”

Hình ảnh “đôi con diều sáo” như một nét chấm phá nhỏ nhoi giữa bầu “trời xanh” đang rộng mở. Thế nhưng, có lẽ rằng Tố Hữu cũng chỉ mong sao được làm cánh diều sáo nhỏ nhoi ấy để được tự do, thỏa thuê tung bay giữa khung trời xanh, Một trong những bè ban, đồng chí thân yêu của tớ?

Một bức tranh ngày hè thật quá đỗi sống động, với khá đầy đủ đủ âm thanh, sắc tố, với không khí và hình ảnh thật rực rỡ. Với phép liệt kê được sử dụng rất là thuần thục, Tố Hữu đã vẽ lên bức tranh ngày hè thanh thản, đẹp tươi và giàu sức sống chỉ bằng trí tưởng tượng của tớ. Chắc hẳn Tố Hữu phải yêu quê nhà mình tha thiết lắm mới trọn vẹn có thể tinh xảo mà tưởng tượng ra và tóm gọn được hết âm sắc của ngày hè dung dị qua từng ấy câu thơ.

Tố Hữu là một trong những người dân giác ngộ Cách mạng sớm nhất. Ông hiểu, tin yêu con phố Cách mạng của Bác Hồ. Ông hiểu làm Cách mạng là phải gắn với tù đày, như ông đã nói trong một bài thơ của tớ rằng:

“Đời cách mạng từ đây tôi đã hiểuDấn thân vô là phải chịu tù đày”.

Ông hiểu là thế nên cũng như muôn vàn người đồng đội khác, khi phải đứng trong nhà lao, giữa bốn bức tường cô quạnh, ông chỉ muốn thật mau được thoát thoát khỏi, để lại được sum vầy cùng đồng đội, sát cánh chiến đấu với quân địch. Bốn câu thơ cuối trong bài thơ Khi con tu hú là tâm trạng, là cảm xúc của Tố Hữu, là khát khao muốn được tự do của người tù Cách mạng:

“Ta nghe hè dậy bên lòngMà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!Ngột làm thế nào, chết uất thôiCon chim tu hú ngoài trời cứ kêu”

Đọc đến đây, chắc chắn là nhiều người trong toàn bộ chúng ta mới nhận ra rằng bức tranh phong cảnh phía trên, toàn bộ chỉ được “vẽ” lên qua tâm tưởng của nhà thơ. Mùa hè bên phía ngoài đang tươi đẹp là thế, mà người tù Cách mạng lại phải ngồi đây, biệt giam trong nhà lao Thừa Phủ. Và thế là niềm khao khát tự do bừng dậy thật mạnh mẽ và tự tin trong tâm Tố Hữu. Nhịp sống ấy cứ dâng trào, sôi sục trong tâm khiến ông không thể kìm nén mà thốt lên:

“Mà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!Ngột làm thế nào, chết uất thôi”

Khao khát tự do đã len lỏi vào từng tế bào trong khung hình người thanh niên trẻ, biến nỗi khao khát ấy trở thành hành vi rõ ràng muốn “đạp tan phòng” giam để được đến với tự do. Nhà thơ muốn được chạy ra ngoài kia, đến với tự do, đến với toàn thế giới rộng mở, to lớn, thoát khỏi cái nhà lao chật hẹp, tăm tối này.

Sự bức bối ấy rất khó chịu đến mức chỉ vài câu thơ, Tố Hữu đã liên tục sử dụng một loạt những động từ mạnh để diễn tả sự ngột ngạt, bực mình đến cực điểm của tớ trong chốn lao tù của tớ: nào là “đạp tan”, nào là “chết uất”. Toàn những từ ngữ thật mạnh bạo, có lẽ rằng khao khát tự do đã quá cháy bỏng, cái không khí ngột ngạt, bức bối đã làm cho nhà thơ trở nên thật nhạy cảm, chỉ muốn đạp tan hết mọi thứ để được bước đến với tự do ngoài kia. Kèm với những động từ mạnh là những từ ngữ cảm thán được sử dụng liên tục: “ôi, thôi, sao, làm thế nào” làm cho toàn bộ chúng ta càng cảm nhận rõ hơn sự ngột ngạt tới bức bách của người thanh niên Cách mạng.

Cũng ở trong cùng những dòng thơ này, Tố Hữu cũng sử dụng cách ngắt nhịp thơ nhanh 6/2 hoặc 3/3 mà toàn bộ chúng ta ít thấy để diễn tả cho toàn bộ chúng ta thấy sự ngột ngạt tới cao điểm mà nhà thơ đang phải chịu đựng đồng thời thể hiện khát khao tự do đến cháy bỏng của tớ, muốn được thoát khỏi lao tù, trở về với toàn thế giới tự do ngoài kia.

Như toàn bộ chúng ta trọn vẹn có thể nhận thấy, bài thơ được mở đầu bằng tiếng chim tu hú và kết lại cũng bằng tiếng chim tu hú kêu. Đây là âm thanh gợi lên toàn bộ, xuyên thấu toàn bài thơ, khắc khoải mà da diết. Ở đầu bài thơ, tiếng chim là tiếng kêu của tự do, của đất trời bát ngát ngày hè đầy sức sống đang vẫy gọi thì ở câu kết bài, tiếng chim ấy lại là tiếng kêu làm cho những người dân tù cảm thấy đau khổ, khắc khoải và tức bực nhất. Bởi ông hiện giờ đang bị giam giữ trong toàn thế giới mất tự do và tiếng chim kia lại tha thiết mời gọi đến với tự do, càng khiến ông thêm dằn vặt, tức bực hơn lúc nào hết.

Có thể nói, tiếng chim tu hú đó đó là tiếng gọi của tự do, cho việc sống. Nó làm cho những người dân tù Cách mạng phải bồn chồn, xao xuyến, mong mỏi được thoát thoát khỏi không khí ngột ngạt chốn lao tù để hòa tâm hồn vào toàn thế giới của tự do. Sâu trong từng câu chữ hòa với tiếng chim tu hú là khát vọng được tự do trong một giang sơn hòa bình độc lập.

Về mặt nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp trong bài thơ, Tố Hữu đang thành công xuất sắc khi sử dụng thể thơ truyền thống cuội nguồn của dân tộc bản địa – thể thơ lục bát, vừa uyển chuyển lại dễ hiểu dễ nghe. Nhịp thơ được ông biến chuyển linh hoạt, được ngắt nhịp đều đặn xúc cảm và tâm trạng của nhà thơ. Ngôn ngữ ông sử dụng cũng giản dị, dễ hiểu, hình ảnh thơ mộc mạc, thân thiện, lời thơ da diết thể hiện niềm khát vọng cháy bỏng của nhà thơ.

Bài thơ Khi con tu hú của Tố Hữu đã dựng lên bức tranh ngày hè thật đẹp tươi với khá đầy đủ đủ âm thanh và sắc màu. Tất cả đều toát lên một sức sống cực kỳ mãnh liệt. Tình cảm trong bài thơ được nhà thơ thể hiện thâm thúy và da diết qua thể thơ lục bát mộc mạc. Bài thơ là tình yêu môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường tha thiết, sâu nặng của nhà thơ và niềm khao khát tự do tới cháy bỏng của người tù Cách mạng trong tình hình tù đày.

Văn mẫu lớp 8: Phân tích bài thơ Khi con tu hú của Tố Hữu gồm dàn ý rõ ràng, cùng 12 bài văn mẫu, giúp những em học viên lớp 8 tìm hiểu thêm, tích lũy vốn từ để sở hữu thêm nhiều ý tưởng mới hoàn thiện nội dung bài viết của tớ

Với 12 bài phân tích Khi con tu hú siêu hay, được sưu tầm từ những bài văn tinh lọc của học viên trên toàn nước, giúp những em có thêm tài liệu tìm hiểu thêm để học tốt môn Văn hơn. Vậy mời những em cùng theo dõi nội dung bài viết sau này của Wiki ADS:

Bạn đang xem: Văn mẫu lớp 8: Phân tích bài thơ Khi con tu hú của Tố Hữu

A. Mở bài:

Giới thiệu tác giả, tác phẩm: Tố Hữu là một nhà thơ nổi tiếng của việt nam trong quy trình 1930 – 1945. Bài thơ “Khi con tu hú” là một trong những bài thơ nổi tiếng nhất của Tố Hữu. Khái quát nội dung tác phẩm: “Khi con tu hú” thể hiện tình yêu vạn vật thiên nhiên, yêu môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường và khát khao tự do mãnh liệt của người tù cách mạng.

B. Thân bài:

* Luận điểm 1: 6 câu thơ đầu là bức tranh ngày hè yên bình, tươi đẹp

– Âm thanh:

Tiếng chim tu hú kêu Tiếng ve ngân Tiếng diều sáo vi vu trên trời

⇒ Âm thanh báo hiệu hè sang, như một bản nhạc sôi động đầu mùa.

– Màu sắc:

Màu vàng của lúa chín, của bắp ngô Màu vàng hồng của nắng mới Màu xanh thẳm của khung trời

⇒ Gam màu tươi sáng, màu của sức sống, này còn là một những màu tượng trưng cho việc tự do.

– Hình ảnh: cánh đồng lúa chín, trái cây khởi đầu chín ⇒ báo hiệu ngày hè, bước chuyển mình của thời hạn từ xuân qua hạ.

– Đường nét: diều sáo “lộn nhào” giữa nền trời xanh thẳm ⇒ cảnh vật, đường nét có đôi có cặp, thể hiện sức sống.

⇒ Bức tranh ngày hè tươi mới, sinh động, tràn trề sức sống qua con mắt của một tâm hồn tươi tắn, yêu đời. Phải vô cùng tinh xảo mới trọn vẹn có thể cảm nhận được từng bước chuyển của không khí và thời hạn như vậy!

* Luận điểm 2: 4 câu thơ cuối là tâm trạng, cảm xúc của người tù

– Trước khung cảnh tràn trề sức sống của ngày hè, tâm trạng người tù cách mạng dường như đang bí quẩn, ngột ngạt hơn lúc nào hết.

Động từ mạnh: “đạp”, “ngột”, “chết uất” Một loạt từ cảm thán: “ôi!”, “làm thế nào”, “thôi!” Kết thúc bằng một câu cảm thán Nhịp thơ thay đổi: 6/2, 3/3

⇒ Tâm trạng lên đến mức đỉnh điểm khiến nhà thơ phải liên tục thốt lên

– Tiếng chim tu hú được tái diễn gấp hai ở câu mở đầu và câu kết thúc: kết cấu đầu cuối tương ứng, tạo ra sự logic. Tiếng chim tu hú hay đó đó là tiếng gọi của yếu tố tự do, tiếng gọi của môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường đang quay quồng, dồn dập, thúc giục niềm khao khát tự do, thoát khỏi chốn ngục tù, và sâu xa hơn là khao khát giang sơn được hòa bình độc lập đang cháy hừng hực trong tâm tác giả.

* Luận điểm 3: Thành công về nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp

Thể thơ lục bát giản dị, mềm mại và mượt mà, uyển chuyển Nhịp thơ thay đổi bất thần, diễn tả tâm trạng của tác giả Cảm xúc logic, giọng điệu thay đổi linh hoạt, khi vui tươi, hóm hỉnh, khi uất ức, dồn nén.

C. Kết bài:

Khái quát lại giá trị tác phẩm: Bài thơ đó đó là nỗi lòng sục sôi, khao khát tự do, độc lập của tất khắp cơ thể dân Việt Nam đang trong tình hình mất nước Liên hệ và nhìn nhận tác phẩm: Tố Hữu là một nhà thơ tài năng, tinh xảo với một tấm lòng mộc mạc, giản dị, luôn hướng tới môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường của nhân dân và độc lập tự do dân tộc bản địa.

Khi nhắc tới Tố Hữu người ta nhớ đến ông là một cây đại thụ của văn chương cách mạng nhất là ở loại thơ trữ tình chính trị. Con đường thơ của ông luôn tuy nhiên hành với những quy trình cách mạng phản ánh những phần đường cách mạng đồng thời thể hiện sự vận động của tư tưởng và nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp của nhà thơ. tiêu biểu vượt trội là một số trong những những bài thơ Từ ấy (1937-1946); Việt Bắc (1946-1954) và một số trong những bài thơ khác. Bài thơ Khi con tu hú được Tố Hữu sáng tác tận nhà lao Thừa Phủ vào trong ngày hè năm 1939 sau khoản thời hạn bị thực dân pháp bắt giam vì tội yêu nước và làm cách mạng. bài thơ thể hiện tâm trạng xốn xang bức bối của người thanh niên cộng sản khi hiện giờ đang bị cầm tù khi nghe đến tiếng chim tu hú báo hiệu ngày hè đến đã muốn phá tung xiềng xích để trở về với đồng bào, đồng chí yêu thương.

Trong bóng tối mịt mù của chốn lao tù dường như sự sống đã chấm hết hẳn bởi lạnh giá bởi cô độc. Vậy mà Một trong những âm thanh khô khốc chói tai của tiếng xiềng xích, vẫn vang lên nhịp tim thổn thức rạo rực của một hồn thơ trẻ tha thiết yêu đời. Tố Hữu bằng cảm xúc của tớ đã cất lên tiếng nói tâm tình tha thiết của người chiến sỹ cộng sản suốt đời chiến đấu cho lí tưởng và tâm hồn khát khao tự do đến cháy bỏng trong bài thơ “khi con tu hú”

Khi tiếng chim tu hú gọi bầy gợi cho nhà thơ nghĩ đến khung trời lồng lộng ở bên phía ngoài và càng cảm thấy ngột ngạt khi ở trong xà lim eo hẹp khiến ông lại càng khao khát được tự do.

Khi con tu hú gọi bầyLúa chiêm đương chín, trái cây ngọt dần

Tu hú đó đó là báo hiệu của ngày hè đến, của yếu tố sống tưng bừng sinh sôi nảy nở, tiếng chim đã tác động đến tâm hồn người tù trẻ tuổi. Khi ở trong xà lim eo hẹp tối tăm cách biệt với toàn thế giới bên phía ngoài nhà thơ lắng nghe tiếng chim rộn ràng lắng nghe mọi âm thanh của cuộc sống bằng chính tâm hồn và trái tim nhạy cảm của một người nghệ sĩ. Một tiếng chim thôi cũng gợi cho nhà thơ cả một trời thương nhớ về những ngày hè của quê nhà.

Như ta đã và đang biết ngày hè là ngày thu hoạch, là mùa của lúa chiêm đang rộ chín, trái cây dường như cũng ngọt dần dưới cái nắng của trung bộ. Những âm thanh rạo rực và những hình ảnh tươi đẹp tràn trề sức sống của ngày hè liên tục hiện lên trong kí ức của nhà thơ.

Vườn râm dậy tiếng ve ngânBắp rây vàng hạt đầy sân nắng đàoTrời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào từng không

Rồi là tiếng ve kêu tiếng ve ngân dài suốt thời thơ ấu, suốt trong năm tháng học trò, làm thế nào trọn vẹn có thể quên được, tiếng ve kêu gợi nhớ về trong năm tháng ấy. Màu vàng của bắp màu hồng của nắng màu xanh của trời tạo ra những mảng sắc màu lung linh rực rỡ của bức tranh quê. Thoang thoảng đâu đây mùi hương lúa, mừi hương của trái chín đầu mùa. Xa xa là tiếng chim hót líu lo tiếng ve ngân nga trên cành lá…phải gắn bó yêu mến quê nhà lắm mới tưởng tượng ra được một bức tranh quê xứ huế sống động đến như vậy. đó là ngày hè mà chàng thanh niên mười tám còn được sống tự do giữa mái ấm gia đình bè ban và đồng chí thân thương.

Sáu câu thơ lục bát nhẹ nhàng mà uyển chuyển như mở ra cả một toàn thế giới rộn ràng tràn trề nhựa sống. Cùng với thật nhiều âm thanh hình ảnh tiêu biểu vượt trội của ngày hè được đưa vào bài thơ. Tiếng chim tu hú khởi đầu cho một ngày hè rộn ràng âm thanh rực rỡ sắc tố, ngọt ngào mùi vị trong cảm nhận của người tù. Đoạn thơ thể hiện kĩ năng cảm nhận tinh xảo và khát vọng tự do cháy bỏng của người chiến sỹ cách mạng tươi tắn, yêu đời nhưng hiện giờ đang bị quân thù tước mất tự do.

Phân tích bài thơ Khi con tu hú – Mẫu 2

Đối với lí tưởng cộng sản, tâm hồn người thanh niên trí thức Nguyễn Kim Thành tràn ngập âm thanh và ánh sáng ông ví hồn mình như một “vườn hoa lá, rộn hương và tiếng chim”. Người chiến sỹ cộng sản trẻ ấy đang hoạt động và sinh hoạt giải trí say sưa, hết mình. Những ngày ở trong nhà lao Thừa Phủ với Tố Hữu là những ngày dài đẵng, khát khao tự do là ước vọng lớn số 1, ông lắng nghe cuộc sống bên phía ngoài tuy nhiên sắt với toàn bộ niềm yêu tha thiết.

Tâm sự ấy gửi gắm trong nhiều bài thơ. Một trong số đó là Khi con tu hú. Mùa hè được phác họa bằng thơ có mừi hương ngọt ngào của lúa chiêm đang chín, có vị ngọt của trái cây đầu mùa đang làm mật, có tiếng ve râm ran dưới cái nắng khô như lửa ở miền Trung, có một khung trời cao rộng mênh mang trong vắt, mà ở đó, những cánh diều lượn bay. . . Lời thơ theo thể lục bát ngọt ngào, cả một ngày hè được cô kết lại bằng sáu dòng:

Khi con tu hú gọi bầyLúa chiêm đương chín, trái cây ngọt dầnVườn râm dậy tiếng ve ngânBắp rây vàng hạt đầy sân nắng đàoTrời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào từng không. . .

Quả là một ngày hè tràn trề nhựa sống, đầy mùi vị, rực rỡ sắc màu và rộn ràng âm thanh. Họa sĩ – nhà thơ chắc phải là người gắn bó máu thịt với cuộc sống, phải từng sống hết mình với vạn vật thiên nhiên mới trọn vẹn có thể tạo ra những hình ảnh, những rõ ràng sống động đến như vậy!

Nhưng, không hẳn chỉ là như vậy. Điều đáng nói ở đấy là, thi tứ về hương sắc ngày hè được khơi gợi từ một âm thanh: tiếng con tu hú gọi bầy. Đúng là toàn bộ dường như sống lại, “dậy bên lòng”, từ cái lúc người tù – thi sĩ nghe thấy tiếng chim tu hú tìm ban. Cái khoảnh khắc ấy đó đó là khoảnh khắc thần diệu phát sinh mọi nỗi niềm.

Người tù nhận thức lại một cách đau đớn về cảnh ngộ trớ trêu của tớ giữa “bốn tường vôi” tăm tối, ngột ngạt, đơn độc. Ở ngoài kia sự sống đang đơm hoa kết trái, ở ngoài kia là khung trời tự do, “ở ngoài kia vui sướng biết bao nhiêu”. . . Bởi vậy, cánh đồng lúa chín ấy và khung trời cao xanh vời vợi kia, vườn cây đầy tiếng ve ngân nga ấy với tiếng réo rắt của đôi diều sáo kia, . . . thực ra, chỉ là những hồi ức, chỉ từ là những kỉ niệm về những ngày anh ta còn tự do hoạt động và sinh hoạt giải trí cách mạng cùng ban hữu đồng đội trên quê nhà mình.

Mùa hè ấy chỉ là trong tâm tưởng. Nó chứa chất một điều gì bức bối đến tột cùng, muốn được “tháo cũi sổ lồng”, muốn được đập phá toàn bộ để tự giải thoát, để được hòa vào vạn vật thiên nhiên, vào cuộc sống, để được là mình, được sống hết mình cho cách mạng:

Ta nghe hè dậy bên lòngMà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!Ngột làm thế nào chết uất thôi.

Câu thơ chân thành như một lời bộc bạch. Nó thể hiện chân tình hình thái ngột ngạt, nỗi uất hận vì bị cầm tù, thái độ phản ứng nóng giãy với cảnh ngộ. . . của nhà thơ. Vì vậy, nó tạo ra sự đồng cảm, sẻ chia rất tự nhiên trong tâm người đọc.

Nhớ lại khoảng chừng mấy tháng trước đó thôi, tháng bốn năm 1939, người thanh niên học viên Tố Hữu đang hoạt động và sinh hoạt giải trí sôi sục trong trào lưu cách mạng ở quê nhà xứ Huế thì bị giặc Pháp bắt giam. Những ngày đầu trong ngục tù, người cách mạng trẻ tuổi ấy đã giải bày lòng mình qua lời thơ da diết:

Cô đơn thay là cảnh thân tùTai mở rộng và lòng sôi rạo rực

(Tâm tư trong tù)

Trong “cảnh thân tù” người cộng sản trẻ tuổi ấy đã tìm kiếm được một phương pháp để tiếp tục gắn bó với môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường qua cái “kênh” âm thanh: Tai mở rộng và lắng nghe tiếng đời lăn náo nức. Trở lại với bài thơ này, rõ ràng là nhà thơ không những chỉ nghe được “tiếng đời lăn náo nức” ngoài nhà tù kia mà còn thấy được, cảm nhận được nó bằng mọi giác quan tạo hóa đã ban cho.

Thử tưởng tượng mà xem, ở cái tuổi 19 đang sôi trào nhiệt huyết cách mạng mà bị tóm gọn giam, lần thứ nhất bị cắt đứt với môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường tự do, với ban hữu đồng chí! Quả thật, chính bới sớm được giác ngộ bản thân, vượt lên tình hình khắc nghiệt mà tự nuôi dưỡng tinh thần tranh đấu. Thiết nghĩ, này cũng là một phương pháp để tự giải phóng mình khỏi xiềng xích của quân thù, điều mà chính Bác Hồ sau này cũng tâm đắc khi rơi vào cảnh ngộ tương tự:

Thân thể ở trong laoTinh thần ở ngoài lao

(Hồ Chí Minh – Nhật kí trong tù)

Tinh thần ấy, ý chí ấy hàm ẩn trong nỗi khắc khoải, vật vã, day dứt về thể xác lẫn tâm hồn – khi hè đến với tiếng “con chim tu hú ngoài trời cứ kêu” quả là đáng cảm thông và trân trọng. Câu thơ cuối bài khép lại một góc “tâm tư nguyện vọng trong tù” của nhà thơ cộng sản Tố Hữu nhưng chắc là vẫn còn đấy khơi gợi những ý tưởng mới mẻ, sâu xa trong tâm người đọc.

Đọc Khi con tu hú ta hiểu hơn tâm hồn, tình cảm và khát vọng của người chiến sỹ cộng sản trẻ tuổi. Thêm yêu mến và trân trọng những con người giàu lí tưởng đã sống trọn vẹn cho giang sơn thân yêu.

Phân tích bài thơ Khi con tu hú – Mẫu 3

Bài thơ Khi con tu hú được sáng tác vào tháng 7 năm 1939, khi nhà thơ trong bước đường hoạt động và sinh hoạt giải trí cách mạng hiện giờ đang bị địch bắt giam tại lao Thừa Phủ – Huế. Bài thơ phản ánh tâm trạng ngột ngạt của một người cộng sản trẻ tuổi sôi sục yêu đời bị giam giữ giữa bốn bức tường vôi lạnh. Tâm trạng ấy càng trở nên bức xúc khi nhà thơ hướng tâm hồn mình đến với khung trời tự do ở bên phía ngoài. Đặc biệt giữa không khí tự do ấy bỗng vang ngân tiếng chim tu hú gọi bầy. Với âm thanh da diết đó, nỗi ngột ngạt, u uất còn dồn nén và trở thành niềm khát vọng tự do cháy bỏng không thể ngưng trệ nổi:

Ta nghe hè dậy bên lòngMà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!

Mở đầu bài thơ, với tựa đề Khi con tu hú, tác giả muốn xác lập đấy là một thứ âm thanh mở ra mạch cảm xúc của toàn bài thơ. Tác động của âm thanh này đặt vào tâm cảnh của nhà thơ càng trở nên tha thiết và thôi thúc hướng tới tự do.

Ta biết rằng, người thanh niên cộng sản Tố Hữu dù bị tù đày, tra tấn nhưng không nản chí sờn lòng. Nhà thơ đã xác lập:

Đời cách mạng từ khi tôi đã hiểuDấn thân vô là phải chịu tù đày(Trăng trối)

Trở lại câu thơ mở đầu của bài thơ: “Khi con tu hú gọi bầy”. Đó là cái thời gian thiết tha và thiếu thốn khi nghe đến con tu hú gọi bầy, tiếng gọi trở về với ban hữu, đồng đội. Tiếng chim gọi bầy càng tăng thêm nỗi đơn độc của nhà thơ giữa bốn bức tường lạnh lẽo. Tố Hữu bị tóm gọn giam giữa lúc nhiệt tình cách mạng của tuổi thanh xuân đang sục sôi, muốn đem toàn bộ nhiệt huyết để góp sức cho cách mạng.

Tiếng chim tu hú gọi bầy đã thức dậy một nỗi nhớ sâu xa trong Tố Hữu. Trong toàn thế giới tăm tối của ngục tù, nhà thơ đã lôi kéo nhiều giác quan để tưởng tượng, tưởng tượng đồng quê thân thuộc ngoài kia:

Lúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dầnVườn râm dậy tiếng ve ngânBắp rây vàng hạt đầy sân nắng đào.

Một bức tranh được “vẽ” trong tâm tưởng bằng nỗi nhớ da diết. Nhịp sống của đồng quê thật rộn ràng và tràn trề sức sống. “Lúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dần”, sự vật đang vận động tiến dần đến việc hoàn thiện, hoàn mĩ (đang chín, ngọt dần). Một ngày hè đã báo hiệu, một ngày hè với những cảnh vật, âm thanh, sắc tố, tia nắng quen thuộc. Phải là một người tha thiết yêu môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường, gắn bó máu thịt với quê nhà mới có nỗi nhức nhối không nguôi đến như vậy!

Trí tưởng tượng của nhà thơ được chắp cánh đến với khung trời khoáng đạt:

Trời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào từng không. . .

Cũng là khung trời xanh thân thiết của tuổi thơ với “đôi con diều sáo lộn nhào từng không”. Giữa khoảng chừng trời bát ngát, cao, rộng vài con sáo nhào lộn như nét chấm nhỏ nhoi giữa cái mênh mông của đất trời. Hình ảnh con diều sáo lộn nhào giữa từng không cũng là niềm khát vọng được tự do của người chiến sỹ cách mạng bị giam giữ.

Niềm khát khao đó bị dồn nén thời gian hiện nay đây đã bùng lên mãnh liệt:

Ta nghe hè dậy bên lòngMà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!Ngột làm thế nào, chết uất thôiCon chim tu hú ngoài trời cứ kêu!

Nhịp sống trào dâng, mời gọi, thôi thúc tràn ngập vào tận ngõ ngách tăm tối của chốn ngục tù, len lỏi vào tâm hồn người cộng sản trẻ tuổi trở thành nỗi khát khao hành vi: “muốn đạp tan phòng”.

Bài thơ có 10 câu, câu mở đầu và câu kết thúc là tiếng kêu của con tu hú. Âm hưởng tiếng kêu xuyên thấu toàn bài, tiếng kêu liên hồi, khắc khoải và da diết. Tiếng kêu vang vào toàn thế giới eo hẹp, tăm tối của nhà lao và tâm trạng nhà thơ trở nên tức bực, ngột ngạt, đến nỗi phải kêu lên:

Ngột làm thế nào, chết uất thôi.

Bài thơ khép lại nhưng là nghe tiếng tu hú “cứ kêu”, kêu hoài, kêu mãi. . .

Bài thơ cho ta hiểu thêm nét trẻ trung trong tâm hồn người cộng sản trẻ tuổi. Người chiến sỹ gang thép đó có một toàn thế giới nội tâm rất mực phong phú, rung động mãnh liệt với nhịp đập của môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường, gắn bó thiết tha với quê nhà ruộng đồng, và một niềm khát khao tự do cháy bỏng.

Phân tích bài thơ Khi con tu hú – Mẫu 4

Tố Hữu sáng tác bài thơ Khi con tu hú tận nhà lao Thừa Phủ (Huế) vào trong ngày hè năm 1939, sau khoản thời hạn bị thực dân Pháp bắt giam vì “tội” yêu nước và làm cách mạng. Bài thơ thể hiện tâm trạng xốn xang, bức bối của người thanh niên cộng sản hiện giờ đang bị cầm tù, khi nghe đến thấy tiếng chim tu hú báo hiệu ngày hè đến đã muốn phá tung xiềng xích để trở về với đồng bào, đồng chí yêu thương.

Tiếng chim tu hú gọi bầy gợi cho nhà thơ nghĩ đến khung trời lồng lộng ở bên phía ngoài và càng cảm thấy ngột ngạt trong xà lim eo hẹp, càng khao khát cháy bỏng môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường tự do. Tiếng chim là yếu tố gợi mở để mạch cảm xúc trào dâng mãnh liệt:

Khi con tu hú gọi bầyLúa chiêm đương chín, trái cây ngọt dần

Đó là tín hiệu của ngày hè rực rỡ, của yếu tố sống tưng bừng sinh sôi nảy nở. Tiếng chim vô tình tác động đến tâm hồn người tù trẻ tuổi. Nằm trong xà lim chật hẹp, tối tăm, cách biệt với toàn thế giới bên phía ngoài, nhà thơ lắng nghe tiếng chim rộn ràng, lắng nghe mọi âm thanh cuộc sống bằng tâm hồn và trái tim nhạy cảm của người nghệ sĩ. Một tiếng chim thôi cũng gợi trong tâm tưởng nhà thơ cả một trời thương nhớ về những ngày hè nồng nàn của quê nhà.

Mùa hè là mùa của Lúa chiêm đương chín, trái cây ngọt dần dưới cái nắng vàng óng như mật của miền Trung. Những âm thanh rạo rực và hình ảnh tươi đẹp, tràn trề sức sống của ngày hè nối nhau hiện lên trong kí ức nhà thơ:

Vườn râm dậy tiếng ve ngânBắp rây vàng hạt đầy sân nắng đàoTrời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào từng không. . .

Ôi tiếng ve! Tiếng ve ngân dài suốt thời thơ ấu, suốt tuổi học trò, làm thế nào quên được! Tiếng ve gợi nhớ về những khu vườn râm mát bóng cây, những sân phơi bắp (ngô) đầy ắp nắng đào. Màu vàng của lúa, bắp; màu hồng của nắng; màu xanh của trời tạo ra những mảng sắc tố lung linh, rực rỡ của bức tranh quê. Thoang thoảng đâu đây hương lúa, mừi hương trái chín đầu mùa. Xa xa, tiếng chim tu hú lảnh lót, tiếng ve ngân ra rả trong vòm lá. Trên khung trời cao rộng, những cánh diều chao lượn, tiếng sáo vi vu trong gió nam mát rượi chiều hè. . . Phải gắn bó, yêu mến quê nhà sâu đậm đến độ nào thì nhà thơ mới tưởng tượng ra một bức tranh ngày hè xứ Huế sống động đến như vậy. Đó là những ngày hè mà chàng thanh niên mười tám còn được sống tự do giữa mái ấm gia đình, bè ban, đồng bào, đồng chí thân thương.

Xem thêm: Số tiếp theo trong dãy số này là gì? 3, 8, 23, 68, …

Sáu câu-thơ lục bát uyển chuyển mở ra cả một toàn thế giới rộn ràng, tràn trề nhựa sống. Nhiều âm thanh, hình ảnh tiêu biểu vượt trội của ngày hè được đưa vào bài thơ: tiếng ve ngân trong vườn cây, lúa chiêm chín vàng trên cánh đồng, khung trời cao rộng với cánh diều chao lượn, trái cây chín mọng ngọt lành. . . Tiếng chim tu hú khởi đầu và bắt nhịp cho ngày hè rộn ràng âm thanh, rực rỡ sắc tố, ngạt ngào mùi vị. . . trong cảm nhận của người tù. Đoạn thơ thể hiện kĩ năng cảm nhận tinh xảo và khát vọng tự do cháy bỏng của người chiến sỹ cách mạng tươi tắn, yêu đời nhưng hiện giờ đang bị quân thù tước mất tự do.

Đang hồi tưởng về quá khứ, nhà thơ trở lại với thực tại phũ phàng của chốn lao tù:

Ta nghe hè dậy bên lòngMà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!

Thi hứng được khơi nguồn bắt nguồn từ tiếng chim tu hú. Tiếng chim nhắc nhớ đến ngày hè và tạo ra sự xao động lớn trong tâm hồn thi sĩ. Cảm xúc cứ dâng lên từng đợt, từng đợt như sóng dậy, thôi thúc con người phá tung xiềng xích, phá vỡ tù ngục để trở về với môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường phóng khoáng, tự do.

Hình như sức nóng của ngày hè đang rừng rực cháy trong huyết quản người thanh niên yêu nước Tố Hữu. Sức sống mãnh liệt của ngày hè đó đó là sức sống mãnh liệt của tuổi trẻ khát khao lí tưởng cách mạng, khát khao hoạt động và sinh hoạt giải trí, góp sức cho dân, cho nước.

Tiếng chim tu hú là tiếng gọi thôi thúc của môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường riêng với những người chiến sỹ cách mạng hiện giờ đang bị giam giữ. Bên ngoài là tự do, phóng khoáng, còn nơi đấy là tù túng, bức bối:

Ngột làm thế nào, chết uất thôiCon chim tu hú ngoài trời cứ kêu!

Tâm trạng đau khổ, uất ức bật thốt thành lời thơ thống thiết. Cách ngắt nhịp không bình thường kết phù thích hợp với những từ ngữ trọn vẹn có thể đặc tả và những từ cảm thán như truyền đến fan hâm mộ cái cảm hứng uất hận cao độ và niềm khao khát cháy bỏng muốn thoát thoát khỏi cảnh tù ngục, trở về với môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường tự do bên phía ngoài của người thanh niên yêu nước hiện giờ đang bị giam giữ trong lao tù đế quốc.

Câu thơ tiềm ẩn nỗi khắc khoải, vật vã, day dứt khôn nguôi cả về thể xác lẫn tâm hồn của nhà thơ trẻ. Trong tình hình ấy, thời khắc ấy, người cộng sản phải tự đấu tranh với bản thân để làm chủ mình, vượt lên những đắng cay nghiệt ngã của lao tù đế quốc, nuôi dưỡng ý chí, giữ vững khí tiết và tinh thần đấu tranh cách mạng. Đó là một hình thức đấu tranh tích cực mà Bác Hồ rất tâm đắc khi Người rơi vào chốn lao tù của Tưởng Giới Thạch: Thân thể ở trong lao, Tinh thần ở ngoài lao. Các chiến sỹ cách mạng tiền bối trung kiên đã và đang xác lập: Giam người khóa cả chân tay lại, Chẳng thể ngăn ta nghĩ tự do. (Xuân Thủy).

Tiếng chim tu hú cứ kêu hoài như nhắc nhở tới nghịch cảnh của nhà thơ, giục giã nhà thơ phá tung tù ngục để giành lại tự do.

Bài thơ Khi con tu hú tuân theo thể thơ lục bát rất phù phù thích hợp với việc diễn tả tâm tư nguyện vọng nhân vật. Sáu câu đầu nhịp điệu thư thả, từ ngữ trong sáng, hình ảnh vui tươi, tạo ra bức tranh ngày hè tuyệt đẹp. Bốn câu thơ sau nhịp điệu thay đổi hẳn. Câu thơ căng thẳng mệt mỏi như tiềm ẩn một sức mạnh bị dồn nén chỉ chực bật tung ra. Đó là tâm trạng của người chiến sỹ cách mạng trẻ tuổi hoạt động và sinh hoạt giải trí không được bao lâu đã lâm vào cảnh cảnh tù ngục, lúc nào thì cũng khao khát tự do, muốn thoát khỏi bốn bức tường xà-lim lạnh lẽo để trở về với đồng bào, đồng chí thân yêu.

Đặc sắc nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp của bài thơ được tạo ra từ rung động tột đỉnh của cảm xúc kết phù thích hợp với bút pháp miêu tả tâm lí nhân vật vừa chân thực vừa tinh xảo. Tiếng chim tu hú chỉ trong một khoảnh khắc ngắn ngủi đã làm dậy lên toàn bộ cảnh và tình ngày hè trong tâm tưởng nhà thơ. Người tù thấu hiểu được cảnh ngộ trớ trêu của tớ trong chốn lao tù ngột ngạt, giữa lúc môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường bên phía ngoài đang nảy nở, sinh sôi. Phải bứt tung xiềng xích, phá vỡ những nhà ngục hữu hình và vô hình dung đang giam hãm cả dân tộc bản địa trong vòng nô lệ.

Bài thơ Khi con tu hú là tiếng lòng của người chiến sỹ cộng sản trẻ tuổi tuy đang phải sống trong cảnh lao tù nhưng vẫn tràn trề sức sống, sức trẻ, chan chứa tình yêu con người, tình yêu môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường.

Phân tích bài thơ Khi con tu hú – Mẫu 5

Khi con tu hú được Tố Hữu sáng tác trong những ngày bị giam tại nhà lao Thừa phủ. Cả bài thơ vang vọng tiếng chim tu hú, đây cũng chính là âm thanh khơi mạnh nguồn cảm xúc của người tù cách mạng. Như vậy, ta có thể thấy tiếng chim tu hú có vai trò, ý nghĩa hết sức quan trọng trong tác phẩm.

Ngoại trừ nhan đề bài thơ, thì tiếng chim tu hú hai lần xuất hiện trong bài thơ, mỗi lần xuất hiện, tiếng chim ấy lại khơi lên trong lòng tác giả một suy nghĩ, một cảm xúc riêng. Trước hết, tiếng chim tu hú khởi nguồn, gợi nhắc Tố Hữu về một cuộc sống ngoài kia hết sức đẹp. đẽ, ngập. tràn sức sống:

Khi con tu hú gọi bầyLúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dầnVườn râm dậy tiếng ve ngânBắp. rây vàng hạt đầy sân nắng đàoTrời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào từng không…

Tiếng chim tu hú này trước hết xuất phát từ thực tế, mỗi khi tu hú kêu tức báo hiệu một mùa trái cây đã vào vụ chín đỏ trên từng ngọn cây. Từ thực tế ấy, khi đang bị giam trong cảnh tù ngục, không được tiếp. xúc với thế giới bên ngoài, Tố Hữu đã dùng những giác quan, sự cảm nhận của mình để cảm nhận thế giới ngoài kia. Mọi sự vật bên ngoài đang độ viên mãn căng tràn nhất: lúa chiêm đang chín, trái cây dần ngọt; màu sắc rực rỡ: xanh, vàng, nắng đào; không khí rộng rãi thoáng đại: trời xanh càng rộng càng cao. Thế giới bên ngoài được Tố Hữu tái hiện hết sức sống động, giàu sức sống, mọi vật căng đầy sức sống, tự do, tự tại, khác hẳn với cảnh tù ngục trong này của ông. Bởi vậy, ngay từ những câu thơ này ta đã phần nào thấy được niềm vui thích, hứng thú, nhưng đồng thời cũng khao khát, mong mỏi được sống một cuộc đời tự do như những sự vật ngoài kia.

Trẻ trung, yêu đời, khao khát sống và cống hiến, khiến cho nỗi mong mỏi được vượt thoát khỏi cảnh ngục tù này càng trào dâng mạnh mẽ hơn trong lòng Tố Hữu. Để khi tiếng chim tu hú một lần nữa hữu ý cất lên, khao khát đó bùng cháy dữ dội, biến thành những ước muốn cụ thể, hữu hình:

Ta nghe hè dậy bên lòngMà chân muốn đạp., tan phòng hè ôi, Ngột làm sao chết uất thôiCon chim tu hú ngoài trời cứ kêu

Mùa hè đến mang đến sức sống, thôi thúc, giục giã người tù cách mạng đập. tan phòng, chân muốn đạp. đổ mọi xiềng xích để đến với thế giới tự do bên ngoài. Một tinh thần khỏe khoắn như vậy làm sao có thể cam chịu cuộc sống tù đày chật chội và ngột ngạt cho được. Lòng uất hận căm tức dâng trào trong lòng, bật lên thành lời nói: Ngột làm sao/chết uất thôi. Câu thơ ngắt nhịp. 3/3, cảm xúc dồn nén bỗng chốc cuộn trào, qua đó thể hiện một ý chí mạnh mẽ kiên cường, kiên quyết không chịu đời nô lệ, phải sống một cuộc đời từ do. Mở đầu bài thơ là tiếng chim tu hú gọi bầy, mở ra không khí sống đầy ánh sáng, kết thúc bài thơ là tiếng chim tu hú cứ kêu, như lời thúc giục người chiến sĩ hãy nhanh lên đường chiến đấu.

Khi con tu hú sử dụng thể thơ lục bát thuần dân tộc, với ngôn từ giản dị, giàu cảm xúc đã cho thấy tâm hồn yêu tự do mãnh liệt của tác giả. Bức tranh chân dung tự họa của người chiến sĩ cộng sản đầy đẹp. đẽ, sáng ngời, tiêu biểu cho thế hệ trẻ Việt Nam lúc bấy giờ.

Phân tích bài thơ Khi con tu hú – Mẫu 6

Tố Hữu là một tác giả có vị trí đặc biệt quan trọng quan trọng là một nhà thơ tiêu biểu vượt trội của dòng thơ cách mạng Việt Nam. Ông đã để lại một khối lượng tác phẩm đồ sộ và có tầm tác động lớn. Tác phẩm “khi con tu hú” là một trong những sáng tác được nhìn nhận cao. Tác phẩm được ông sáng tác khi hiện giờ đang bị địch giam trong nhà lao Thừa Phủ. Tác phẩm diễn tả nỗi khổ của người cách mạng, càng khao khát được phục vụ cách mạng được chiến đấu người chiến sỹ càng cảm thấy bức bối uất ức khi bị giam hãm giữa bốn bức tường ngột ngạt tận mắt tận mắt chứng kiến thời hạn cứ đằng đẵng trôi qua khi ở bên phía ngoài tinh thần kháng chiến đang sôi sục.

Nhan đề “khi con tu hú” của bài thơ không riêng gì có nói tới thời hạn mà còn ẩn ý là thuở nào điểm bừng lên của vạn vật thiên nhiên tạo vật bên gần đó chỉ khát khao hoạt động và sinh hoạt giải trí cách mạng của con người. Tiếng chim tu hú có tác động mạnh mẽ và tự tin đến nhà thơ bởi lẽ nó báo hiệu một ngày hè đến và là hình tượng cho việc bay nhảy được tự do , do đó có tác động lớn đến nhà thơ khi hiện giờ đang bị giam giữ.

Tiếng chim tu hú vọng qua thanh sắt len lỏi vào trong tâm hồn tâm trạng buồn bã của nhà thơ:

Khi con tu hú gọi bầyLúa chiêm đương chín trái cây ngọt dần

Con chim tu hú thức tỉnh tâm hồn nhà thơ khi “lúa chiêm đang chín”còn trái cây thì “ngọt dần”. Ta thấy tác giả nói “đương chín”chứ không phải là đang chín trái cây ngọt dần chứ không phải là đã ngọt. Hình như ngày hè đang tới dần, nhà thơ muốn nó đừng trôi qua nhanh mà hãy chậm rãi nhà thơ muốn níu giữ từng chút thuở nào gian. Nhưng đâu chỉ có có thế tiếng chim gọi lên một khung trời tràn ngập sắc tố và âm thanh:

Vườn râm dậy tiếng ve ngânBắp rây vàng hạt đầy sân nắng vàngTrời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào từng không

Giữa chốn ngục tù người chiến sỹ ấy nhớ tiếng ve ngân nhớ sân bắp phơi đầy. Đó là những hình ảnh âm thanh sắc tố của đời sống thường thật bên phía ngoài mà sao nhà thơ lại nhớ đến tột cùng như vậy, thèm muốn được ngắm nhìn và thưởng thức chúng đến như vậy. Chắc hẳn trong chốn lao tù ấy ánh sáng vạn vật thiên nhiên khung trời vạn vật thiên nhiên cũng là một điều tưởng như quá xa xỉ riêng với nhà thơ. Bầu trời trong xanh ấy với tiếng ve ngân còn được điểm xuyết thêm hình ảnh “đôi con diều sáo lộn nhào từng không” mang ý nghĩa hình tượng cho việc tung hoành và khát vọng được bay bổng tự do cùng vạn vật thiên nhiên đất trời. Nhà thơ phải có một tâm hồn yêu vạn vật thiên nhiên , hòa nhập với vạn vật thiên nhiên và khát khao được sống trong vạn vật thiên nhiên lắm thì nhà thơ mới trọn vẹn có thể vẽ ra một bức tranh vạn vật thiên nhiên trong trẻo tươi mới và rộn ràng đến như vậy. Thiên nhiên hiện lên tuyệt đẹp và thơ mộng kia không phải được nhìn từ con mắt của nhà thơ mà được tưởng tượng qua hình ảnh con tu tú lôi kéo bầy. Nhà thơ đã sử dụng những giác quan để nghe ngửi và cảm nhận toàn bộ mọi âm thanh đường nét sắc tố của ngày hè. Chỉ bằng sáu câu thơ nhà thơ đã làm hiện lên một khung cảnh của làng quê yên bình như bao làng quê khác của Việt Nam. Nhìn vạn vật thiên nhiên ấy tác giả càng thấy đau xót cho thân phận mình khi con chim ngoài trời cũng khá được tự do bay lượn trên khung trời mà tại sao con người lại bị chôn vùi trong nhà lao với bốn bức tường cô độc không thể tự do vùng vẫy bên phía ngoài. Trong cảnh tù đày mùa của ngô lúa hay màu của trời xanh bỗng trở nên quý giá vô ngần, thế nên vì thế những sắc tố âm thanh rất là thường thì bỗng trở nên lung linh huyền ảo rực rỡ hẳn lên. Trẻ trung và yêu đời say mê khát khao sống khao khát được tự do. Nhà thơ hiện giờ đang bị đày đạo trong ngục tối nhưng tinh thần ở ngoài lao mới có cảm xúc, cảm hứng ấy.

Đoạn thơ sử dụng nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp tả cảnh rất sinh động rõ ràng quyến rũ những từ ngữ lựa chọn có mức giá trị tạo hình. Đặc biệt phép liệt kê được vận dụng để tạo ra những ấn tượng huy hoàng về một ngày hè phong phú và khát khao của tuổi trẻ. Hình ảnh vạn vật thiên nhiên ngày hè hiện lên trong tâm hồn nhà thơ trong cảnh lao tù ấy đã thể hiện khát vọng tự do cháy bỏng không thể kìm nén nổi. Đoạn thơ cho ta hiểu thêm nét trẻ trung trong tâm hồn người chiến sỹ trẻ. Người chiến sỹ xả thân vì lí tưởng cao đẹp đó có một toàn thế giới nội tâm rất phong phú rung động mãnh liệt riêng với nhịp đập của môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường, gắn bó tha thiết với quê nhà ruộng đồng.

Giọng thơ từ nhung nhớ tha thiết chuyển sang uất ức trong những câu thơ tiếp theo:

Ta nghe hè dậy bên lòngMà chân muốn đạp tan phòng hè ôiNgột làm thế nào chết mất thôiKhi con tu hú ngoài trời cứ kêu

Mùa hè đã tới trong vạn vật thiên nhiên cảnh vật và đất trời quê nhà Việt Nam. Mùa hè đến dậy trong tâm bao thôi thúc giục giã. Mùa hè đất trời lại tiếp tục len lỏi vào tâm hồn nhà thơ thúc giục tinh thần thoát khỏi nhà lao ra hòa nhập với vạn vật thiên nhiên đất trời bay nhảy cùng chim muông cảnh vật. Bao âm thanh giục giã khiến nhà thơ muốn “đập tan phòng” đập tan tuy nhiên sắt, xà lim eo hẹp để ra ngoài giải phóng mình. Lòng uất hận đang dâng trào khiến nhà thơ chỉ muốn thoát khỏi sự eo hẹp ấy để ra ngoài vạn vật thiên nhiên to lớn. Tiếng chim tu hú tạo một nghịch trạng trong tâm hồn người chiến sỹ cộng sản. Mùa hè tràn trề sức sống đang tới vậy mà nhà thơ lại bị giam giữ tù đầy. Ngoại cảnh tác động vào con người khiến con người bức bối ngột ngạt muốn vùng vẫy tung phá. Nhưng thực tiễn không thể làm được nên phải thốt lên thành lời than, đó đó đó là biểu lộ của niềm khao khát tự do khao khát hoạt động và sinh hoạt giải trí góp sức cho việc nghiệp cách mạng. Tiếng chim tu hú kia dường như thể tiếng đời tiếng cách mạng đang gọi nhà thơ giục giã lên đường kháng chiến phục vụ cách mạng, phục vụ nhân dân.

Tiếng chim tu hú gọi bầy tha thiết gợi ra một không khí toàn thế giới bát ngát vô cùng sinh động. Nhưng toàn thế giới ấy càng to lớn bát ngát rực rỡ bao nhiêu càng làm cho những người dân tù cảm thấy eo hẹp rất khó chịu bấy nhiêu. Tiếng chim tu hú ở đầu và cuối bài thơ tuy đều biểu trưng cho tiếng gọi tha thiết của vạn vật thiên nhiên mời gọi nhà thơ nhưng tâm trạng của nhà thơ khi nghe đến tiếng tu hú mỗi lần cất lên lại trọn vẹn rất khác nhau. Nếu như lúc đầu tiếng chim tu hú mở ra một khung trời vạn vật thiên nhiên to lớn bát ngát với đủ sắc tố âm thanh hình ảnh của môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường thường nhật khi ngày hè đến trên khắp quê nhà Việt Nam nhưng tiếng chim tu hú tiếp theo này lại làm cho tâm trạng nhà thơ cảm thấy ngột ngạt rất khó chịu chỉ muốn thoát thoát khỏi toàn thế giới ngục tù ấy một cách nhanh gọn. Nhưng hiện thực lại không thể thoát khỏi chốn lao tù đã khiến tâm trạng nhà thơ càng trở nên bực dọc rất khó chịu.

Bài thơ được tác giả dùng những hình ảnh thơ thân thiện giản dị mà giàu sức quyến rũ ở nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp sử dụng thơ lục bát uyển chuyển tự nhiên và cả những cảm xúc thiết tha sâu lắng thể hiện nguồn sống sục sôi của người cộng sản. Bài thơ là khúc ca tâm tình tiếng gọi đàn khuynh hướng về đồng quê và khung trời tự do với niềm khát khao cháy bỏng. Bài thơ còn là một vẻ đẹp chân thực của người cộng sản luôn muốn phục vụ cộng sản phục vụ cách mạng phục vụ nhân dân đồng bào.

Phân tích bài thơ Khi con tu hú – Mẫu 7

Tố Hữu, bằng cảm xúc chân thực của tớ, đã cất lên tiếng nói tâm tình tha thiết của người chiến sỹ cộng sản suốt đời chiến đấu cho lí tưởng và tâm hồn khát khao tự do đến cháy bỏng trong bài thơ “Khi con tu hú”.

Nhan đề bài thơ là một sự diễn đạt chưa trọn ý một cách kì lạ. Kì lạ bởi chính chỗ chưa trọn vẹn này đã mở ra bao nhiêu liên tưởng. Giờ đây, người ta không hề thấy bóng hình đơn độc, nặng nề của người tù Tố Hữu mà chỉ nghe tiếng lòng nhà thơ đang rộn ràng, ngân vang khi đón nhận lấy tiếng chim tu hú từ xa rộn về. Tu hú gọi bầy là âm thanh rất là quen thuộc ở chốn làng quê Việt Nam, báo hiệu cho việc chuyển mình của yếu tố sống – ngày hè về. Lúc này, khi con tu hú gọi bầy, trong tình hình tách biệt với môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường bên phía ngoài, người chiến sỹ cách mạng càng cảm thấy ngột ngạt hơn, tù túng hơn, vì vậy mà càng thêm khát khao cháy bỏng hướng tới môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường tự do tươi đẹp bên phía ngoài:

“Khi con tu hú gọi bầyLúa chiêm đương chín, trái cây ngọt dầnVườn râm dậy tiếng ve ngânBắp rây vàng hạt đầy sân nắng đàoTrời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào tầng không. ”

Mười chín tuổi, còn tươi tắn, bồng bột, người thanh niên Tố Hữu đã tìm thấy cho mình lí tưởng cao đẹp cuộc sống. Những bước tiến không mỏi mệt trên phần đường chông gai, phút chốc phải dừng đột ngột, bị gò bó tù hãm làm cho Tố Hữu không khỏi có những lúc thốt lên chua xót: “Cô đơn thay là cảnh thân tù”. Nhưng rồi phút giây ấy cũng nhanh gọn trải qua, nhường chỗ cho không khí cảnh vật tràn trề nhựa sống: những bông lúa chín, hạt bắp vàng, tia nắng đào, trời xanh rộng, đôi sáo diều, tiếng ve ngân…

Phải có một sự tưởng tượng lãng mạn, bay bổng và một tâm hồn mến yêu sự sống thâm thúy mới trọn vẹn có thể vẽ lại toàn bộ bức tranh phong cảnh ngày hè sống động đến vậy. Thiên nhiên hiện lên tuyệt đẹp kia không phải là hiện thực, toàn bộ chỉ là yếu tố tưởng tượng của một tâm hồn mơ mộng khi căng toàn bộ những giác quan để nghe, để xem, để ngửi, để cảm nhận không khí hè qua tiếng gọi bầy của tu hú. Chỉ bằng vài đường nét, sắc tố, âm thanh, nhà thơ đã trình diện một bức tranh đầy nhựa sống với cánh đồng lúa chiêm quen thuộc của quê nhà đã bao lần đi vào thơ Tố Hữu:

“Đây từng ô mạ xanh mơn mởn(…)Ôi ruộng đồng quê nhà thương nhớ ơi!”

Giờ đây lại hiện về trong trạng thái căng đầy nhất, viên mãn nhất, lúa ngả vàng, ngả sang màu nụ cười, là màu vàng rực rỡ của ngày hè, của mồ hôi kết tinh thành hạt thóc.

Với một tâm hồn lãng mạn tinh xảo, Tố Hữu đã cảm nhận sự thay đối của màu nắng với nhiều góc nhìn: từ tia nắng của “đôi ánh lạt ban chiều” (Tâm tư trong tù), tia nắng yếu ớt dễ bóp nghẹt bởi bóng tối tới một “tia nắng đào” giữa ngày hè, lấp đi dấu ấn của “vườn râm”. Câu thơ là một không khí tự do với sắc hồng kì lạ. Đó là thứ ánh sáng êm dịu, hiền hậu, vỗ về cho con người trước những mất mát, đau khổ trong cuộc sống. Có lẽ từ chính vì sự gặp gỡ tuyệt diệu của chàng thanh niên trẻ tuổi:

“Từ ấy trong tôi bừng nắng hạMặt trời chân lí chói qua tim”

đã làm cho tia nắng ngày hè có sự thay đổi tinh xảo đến vậy. Và sự xuất hiện của khung trời trong vắt như mặt nước yên bình nâng tầm bay cho những cánh diều đã đẩy tầm nhìn, tầm nhận thức của nhà thơ lên đến mức độ sâu nhất, xa nhất, tốt nhất:

“Trời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào từng không”

Thấp thoáng trong ánh nhìn người tù, là một không khí mở rộng đến vô cùng vô tận. Mặc dù trọn vẹn có thể lúc ấy ánh nhìn của nhà thơ – chiến sỹ có phần bị che khuất đi bởi chấn tuy nhiên nhà tù chật hẹp. Trên khung trời thời gian hiện nay không phải là một mình một mình, con sáo diều cũng luôn có thể có đôi, có cặp, đã có được sự tự do bay lượn trong vùng trời riêng kia. Huống chi là con người. Vậy mà, thực tiễn thì sao? Con người đơn độc, đơn độc hơn lúc nào hết, và mất tự do.

Không ngẫu nhiên mà bài thơ có sự bổ đôi của hai câu thơ lục bát. Nhà thơ diễn tả bức tranh ngày hè sống động trái chiều với cảnh ngày đông trong ngục tối đã làm nổi trội lên khát vọng cháy bỏng của người chiến sỹ trên con phố tìm tới tự do. bốn câu thơ kết đã lắng lại cho tiếng lòng náo nức bật lên:

“Ta nghe hè dậy bên lòngMà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!Ngột làm thế nào, chết uất thôiCon chim tu hú ngoài trời cứ kêu”

Khổ thơ là lời thể hiện trực tiếp cho tâm tư nguyện vọng con người. Bốn câu cảm thán là yếu tố dồn nén những cảm xúc mãnh liệt của một trái tim đau khổ, uất hận vì mất tự do. Nhà thơ nghe hè, cảm nhận hè chỉ qua tiếng chim tu hú gọi bầy. Hè đã tới, ba tháng trong ngục tối đã và đang trôi qua, lòng người thanh niên đầy nhiệt huyết càng trỗi dậy mạnh mẽ và tự tin hơn tiếng gọi lên đường, tiếng gọi của tự do.

Từ trong sâu thẳm tâm tư nguyện vọng mình, người tù đã nhận được ra toàn bộ môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường náo nức, vui tươi bên phía ngoài lúc chỉ là tưởng tượng, bởi đó là toàn bộ những hình ảnh tồn tại trong trí nhớ của nhà thơ. Đó là những cánh đồng, những vườn cây trái, những vườn râm. Còn hiện tại, quân địch đang giày xéo quê nhà, đã biến bao đồng quê thành hoang mạc và thực ra không khí tự do mà nhà thơ khát khao bên phía ngoài kia cũng chỉ là một không khí tù hãm, một chiếc lồng to giam chí lớn, như chụp lên môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường con người, lên quê nhà. Cho nên, khổ thơ là yếu tố bừng tỉnh của lí trí, là tâm trạng uất ức, ngột ngạt muốn đạp bỏ toàn bộ, tìm tới không khí tự do, tự tại thật sự. Bằng cách ngắt nhịp mạnh kết phù thích hợp với những từ ngữ mạnh mẽ và tự tin: “đạp tan”, “chết uất”, câu thơ đã triệu tập cao độ tinh thần yêu đời, yêu người cháy bỏng.

Tiếng kêu tu hú cứ day đi day lại cả bài thơ, như thúc giục, như lời thôi thúc người tù vượt thoát cảnh giam giữ, tìm về với tự do. Có lẽ vì vậy mà ba năm tiếp theo, Tố Hữu đã vượt ngục và trở lại đội ngũ, để làm tròn ước nguyện góp sức toàn bộ cuộc sống và cống hiến cho cách mạng.

“Khi con tu hú” là một bài thơ phối hợp hài hoà của cảnh và tình. Cảnh mở ra rạo rực, tha thiết, tình ngọt ngào da diết, trầm buồn. Với tâm hồn dân tộc bản địa, ngòi bút linh hoạt, mềm mại và mượt mà, Tố Hữu xứng danh với thương hiệu con chim đầu đàn trong nền thơ ca cách mạng Việt Nam.

Phân tích bài thơ Khi con tu hú – Mẫu 8

Mỗi tác phẩm văn học đều được những tác giả coi như người con yêu quý của tớ để thể hiện những dòng tâm sự thầm kín. Với Tố Hữu cũng vậy, trải qua người con tinh thần “Khi con tu hú”, nhà thơ đã vẽ lên bức tranh vạn vật thiên nhiên ngày hè rạo rực với khát vọng tự do, tình yêu quê nhà, giang sơn đến mãnh liệt:

“Khi con tu hú gọi bầyLúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dầnVườn râm dậy tiếng ve ngânBắp rây vàng hạt đầy sân nắng đàoTrời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào từng không. . . Ta nghe hè dậy bên lòngMà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!Ngột làm thế nào, chết mất thôiKhi con tu hú ngoài trời cứ kêu!”

Bài thơ “Khi con tu hú” được nhà thơ sáng tác trên con phố hoạt động và sinh hoạt giải trí cách mạng và bị tóm gọn giam tận nhà lao Thừa Phủ – Huế. Tiếng chim tu hú đã phá vỡ tuy nhiên sắt, len lỏi vào trong tâm hồn làm thức tỉnh con người:

“Khi con tu hú gọi bầyLúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dần”

Tu hú đến mang theo ngày hè với biết bao hương sắc, Tố Hữu cảm nhận được lúa chiêm đang chín làm cho hình ảnh những cánh đồng lúa chín vàng như hiện lên trước mắt toàn bộ chúng ta. Tiếng chim tu hú đã làm bừng tỉnh một góc tăm tối trong tâm hồn thi nhân với khao khát được hòa hợp cùng vạn vật thiên nhiên đến mãnh liệt.

Không chỉ thế, nhà thơ còn ngửi thấy những mừi hương thoang thoảng của hoa quả chín dần tác động vào khứu giác. Có lẽ, nhà thơ cảm nhận được thời hạn trôi đi thật nhanh và muốn níu giữ những mừi hương của đất trời nên đã viết rằng “đang chín” và “ngọt dần” chứ không phải đã chín và đã ngọt.

Trong bức tranh vạn vật thiên nhiên ấy không riêng gì có có âm thanh của tiếng chim tu hú, màu vàng của lúa chín, mùi vị của trái cây ngọt dần mà còn tồn tại cả âm thanh của tiếng ve, tiếng sáo diều đang tự do bay lượn trên khung trời xanh thẳm và màu vàng của những sân ngô pha thêm chút màu hồng của nắng đào:

“Vườn râm dậy tiếng ve ngânBắp rây vàng hạt đầy sân nắng đàoTrời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào từng không. . . “

Tiếng ve ngân vang trong vòm lá đưa ta trở lại những hồi ức của thuở nào cắp sách đến trường. Qua trí tưởng tượng của Tố Hữu, người đọc như được tận mắt tận mắt tận mắt chứng kiến một bức tranh vạn vật thiên nhiên vùng quê đầm ấm và vui tươi. Điểm nhìn của nhà thơ được mở rộng ra những sân “bắp rây vàng hạt” hòa quyện cùng những tia nắng chói chang của mùa hạ.

Có lẽ màu hồng của những tia nắng đó đó là cái nhìn tích cực của nhà thơ về toàn thế giới bên phía ngoài với một khao khát được tự do trong một ngày sớm nhất. Ở dưới mặt đất có những sân ngô vàng hạt thì trên khung trời xanh thẳm kia có những con diều sáo đang tự do bay lượn.

Bằng ngòi bút tinh xảo, nhà thơ đã tạo ra một tuyệt tác của ngày hè đầy sinh động và vui tươi. Tố Hữu đã sử dụng thể thơ lục bát, một thể thơ quen thuộc trong dân gian để phác hoạ thành công xuất sắc bức tranh vạn vật thiên nhiên ấy. Đặc biệt, phép liệt kê được sử dụng một cách thuần thục tạo cho những người dân đọc những ấn tượng khó quên về một ngày hè tràn trề hương sắc.

Chắc hẳn nhà thơ phải rất yêu vạn vật thiên nhiên, có một tình cảm đặc biệt quan trọng với mảnh đất nền trống mình sinh ra nên mới trọn vẹn có thể tạo ra bức tranh ngày hè đẹp đến vậy. Bức tranh vạn vật thiên nhiên về mùa hạ dưới hai con mắt của Tố Hữu không riêng gì có đẹp mà còn tiềm ẩn biết bao tâm sự:

“Ta nghe hè dậy bên lòngMà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!Ngột làm thế nào chết mất thôiKhi con tu hú ngoài trời cứ kêu!”

Mạch thơ từ nhung nhớ những âm vang của mùa hạ nay chuyển sang những uất ức vì bị giam giữ. Mùa hè đến đem theo bao mong ước, hoài niệm như muốn thôi thúc người thanh niên ấy phá vỡ tuy nhiên sắt, “đập tan phòng” để đổi lấy tự do. Nhà thơ nghe ngoài trời “hè dậy bên lòng” mà không khỏi bứt rứt chân tay.

Dòng máu của lòng uất hận đang trào dâng trong khung hình khiến ông muốn thoát khỏi không khí tù túng chật hẹp ấy để được lao ra ngoài hòa tâm hồn vào vạn vật thiên nhiên to lớn. Ngoại cảnh đã tác động khiến nhà thơ cảm thấy bức bối, ngột ngạt, muốn lao ra toàn thế giới bên phía ngoài nhưng lại bị những tuy nhiên sắt của nhà tù thực dân ngưng trệ đành thốt lên thành lời than: “Ngột làm thế nào chết mất thôi”

Khao khát tự do của Tố Hữu ngày càng trở nên mãnh liệt bởi ông muốn góp sức cho cách mạng, muốn tiếp tục con phố cách mạng của tớ. Nhà thơ đã sử dụng những động từ mạnh “đạp”, “ngột”, “chết” và dấu chấm than cuối câu thơ để thể hiện những dòng cảm xúc phẫn uất đang trực trào. Biết làm thế nào khi ta hiện giờ đang bị giam giữ mà con chim tu hú ở ngoài trời vẫn tiếp tục kêu.

Phải chăng nhà thơ cảm nhận được đó là tiếng gọi của cách mạng đang giục giã nhà thơ lên đường kháng chiến cứu nước. Tiếng chim tu hú gọi bầy trước không khí to lớn mênh mông đã tạo ra sự trái chiều trong tâm hồn nhà thơ khi nhà thơ hiện giờ đang bị giam giữ không thể ra ngoài để hoạt động và sinh hoạt giải trí cách mạng. Nếu tiếng chim tu hú ở phần đầu báo hiệu ngày hè tới với biết bao vui tươi thì tiếng chim tu hú ở cuối bài lại khiến nhà thơ cảm thấy rất khó chịu và ngột ngạt.

Nhà thơ muốn thoát li khỏi chốn lao tù nhưng hiện thực nghiệt ngã làm cho tâm trạng nhà thơ càng trở nên bực dọc, rất khó chịu hơn. Thế nhưng dù có phải chịu cảnh tù đày nhà thơ vẫn không nản chí sờn lòng, trong bài thơ “Trăng tối” nhà thơ đã viết:

“Đời cách mạng từ khi tôi đã hiểuDấn thân vô là phải chịu tù đày”

Bởi vậy, dù con phố cách mạng có trở ngại vất vả đến đâu thì nhà thơ cũng tiếp tục đương đầu và hoàn thành xong tốt những trách nhiệm. Bài thơ “Khi con tu hú” đã khép lại nhưng tiếng chim tu hú vẫn vang vọng mãi trong tâm hồn nhà thơ. Qua bức tranh vạn vật thiên nhiên tràn trề hương sắc được cảm nhận bằng nhiều giác quan đã hỗ trợ Tố Hữu giãi bày được những uất ức trong tâm mình.

Với cách sử dụng ngôn từ giản dị nhưng có tính tạo hình cao đã xác lập tài năng nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp của nhà thơ. Người nghệ sĩ không riêng gì có cầm bút để đánh giặc mà còn tồn tại thể cầm súng ra mặt trận. Họ có một niềm khao khát tự do đến cháy bỏng, khát khao được đứng trong hàng ngũ của Đảng để mang sức mình phục vụ cách mạng.

Phân tích bài thơ Khi con tu hú – Mẫu 9

Tố Hữu là lá cờ đầu của thi ca cách mạng Việt Nam. Con đường thơ của ông luôn bắt nhịp sát cánh cùng với con phố cách mạng. Với phong thái trữ tình – chính trị, kết phù thích hợp với giọng điệu ngọt ngào, thiết tha, đậm đà tính dân tộc bản địa, Tố Hữu đã để lại cho đời thật nhiều tiếng tiếng thơ hay.

Bài thơ “Khi con tu hú” được sáng tác vào tháng 7 năm 1939 tận nhà lao Thừa Phủ (Huế), in trong tập thơ “Từ ấy”, là một trong những bài thơ tiêu biểu vượt trội cho hồn thơ Tố Hữu. Qua bài thơ, người đọc thấy được tình yêu môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường thiết tha và niềm khao khát tự do cháy bỏng của người chiến sỹ cộng sản khi phải chịu cảnh tù đày khắc nghiệt. Trước hết sáu câu thơ đầu là bức tranh vạn vật thiên nhiên mùa hạ thanh thản, rực rỡ nơi đồng quê:

Khi con tu hú gọi bầyLúa chiêm đang chín trái cây ngọt dầnVườn râm dậy tiếng ve ngânBắp rây vàng hạt đầy sân nắng đàoTrời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào tầng không. . .

Ngôn ngữ thơ giàu hình ảnh, rất là tự nhiên, sống động, linh hoạt, nhà thơ đã dựng lên trước mắt người đọc khung cảnh vạn vật thiên nhiên mùa hạ đẹp như một bức tranh lụa. Âm thanh của tiếng chim tu hú gọi bầy cứ réo rắc, ngân nga vang vọng như thức tỉnh cả vạn vật thiên nhiên, dìu hồn người lạc vào toàn thế giới của hoài niệm xa xăm về một mùa hạ sáng tươi, rộn ràng, ngập tràn sức sống. Cảnh vật hiện lên thật lung linh với việc hòa trộn một cách hòa giải và hợp lý của âm thanh, sắc tố, mùi vị.

Xem thêm: Vật lí 9 Bài 41: Quan hệ giữa góc tới và góc khúc xạ

Đó là âm thanh rộn ràng của tiếng chim tu hú, của tiếng ve gọi hè, của tiếng sáo diều vi vu trên tầng không; đó là sắc tố rực rỡ của màu lúa chín, của bắp rây vàng hạt; của tia nắng đào dịu nhẹ; đó là mùi vị ngọt ngào của trái cây; là khung trời to lớn, tự do của trời cao, diều sáo. . . Tất cả như đang tấu lên khúc nhạc ngày hè với rộn ràng âm thanh, rực rỡ sắc màu, chan hòa ánh sáng, ngọt ngào mùi vị.

Chắc chắn Tố Hữu phải là nhà thơ có tâm hồn nhạy cảm, tinh xảo và có trí tưởng tượng phong phú thì mới có thể trọn vẹn có thể dựng lên một bức tranh vạn vật thiên nhiên mùa hạ đẹp, sinh động và giàu cảm xúc khi đang ở trong cảnh tù đày như vậy. Và trải qua đó toàn bộ chúng ta cũng thấy được tâm hồn tươi tắn, yêu đời và niềm khát khao tự do mạnh mẽ và tự tin của thi nhân. Bốn câu thơ cuối là cảm xúc và niềm khát khao tự do cháy bỏng của người chiến sỹ:

Ta nghe hè dậy bên lòngMà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!Ngột làm thế nào, chết uất thôiCon chim tu hú ngoài trời cứ kêu!

Cách ngắt nhịp linh hoạt: 2/2/2; 6/2; 3/3; 4/4 kết phù thích hợp với những động từ tình thái mạnh như: “đập tan phòng”, “chết uất thôi”; cùng với những từ cảm thán như “ôi, làm thế nào, thôi” đã có tác dụng diễn tả tâm trạng uất ức đến tột cùng muốn phá vỡ cả ngục tù tăm tối. Điều này đã cho toàn bộ chúng ta biết niềm khát khao tự do luôn thường trực, mạnh mẽ và tự tin cháy bỏng trong tâm người chiến sỹ trẻ.

Âm thanh tú hú cứ kêu hoài không nghỉ như giục giã, thôi thúc người tù hành vi, vẫy gọi người tù trở về môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường tự do, yên ả, thanh thản. Cho nên, nếu tiếng chim tu hú mở đầu bài thơ là tiếng gọi vào hè náo nức, rộn ràng thì tiếng chim tu hú ở câu thơ kết lại là tiếng gọi của khát vọng tự do da diết, cháy bỏng.

Bài thơ được viết theo thể lục bát đậm đà tính dân tộc bản địa, kết phù thích hợp với một giọng điệu thơ linh hoạt, ngôn từ thơ tự nhiên, thân thiện. . . toàn bộ đã góp thêm phần tạo ra cảm xúc nhất quán của bài thơ: tình yêu vạn vật thiên nhiên, tâm trạng ngột ngạt khi phải sống trong cảnh tù đày và khát vọng trở về với môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường tự do.

Phân tích bài thơ Khi con tu hú – Mẫu 10

Tố Hữu là nhà thơ có nhiều những tác phẩm hay viết về nhiều chủ đề rất khác nhau trong thời kì cách mạng. Do đó, tên tuổi của ông trở thành một trong những nhà thơ có nhiều thành công xuất sắc nhất. “ Khi con tu hú” được sáng tác trong thời hạn nhà thơ bị tóm gọn giam khi đang hoạt động và sinh hoạt giải trí. Bài thơ đã thể hiện được khao khát cháy bỏng của người chiến sỹ muốn hướng tới môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường tự do ở bên phía ngoài.

Tu hú gọi bầy là âm thanh rất là quen thuộc tại những vùng làng quê ở Việt Nam. Khi tu hú kêu cũng đó đó là lúc ngày hè về. Và trong tình hình như vậy thì người chiến sỹ cách mạng cảm thấy bị gò bó hơn lúc nào hết.

Khi con tu hú gọi bầyLúa chiêm đương chín trái cây ngọt dầnVườn râm dậy tiếng ve ngânBắp rây vàng hạt đầy sân nắng đàoTrời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào tầng không

Mở đầu bài thơ là những hình ảnh mà người thanh niên đang tưởng tượng ở trong tâm trí của tớ khi được nghe tiếng những chú chim tu hú kêu. Anh tưởng tượng ra thật nhiều thứ, này đều là những hình ảnh đẹp gắn sát với kí ức lúc còn tồn tại được tự do. Cả không khí như tràn trề nhựa sống, biết bao nhiêu hình ảnh với khá đầy đủ những sắc tố hiện lên như màu vàng của vựa lúa chiêm, những hạt thóc, tia nắng đào cùng những âm thanh như tiếng sáo diều, tiếng ve ngân.

Đó là yếu tố phối hợp cảm nhận cả về hình ảnh và âm thanh của nhà thơ. Phải có một tình yêu vạn vật thiên nhiên, trí tưởng tượng phong phú lắm thì anh mới trọn vẹn có thể cảm nhận được những điều như vậy. Tất cả những giác quan đều được cảm nhận qua đường nét, sắc tố, âm thanh của quê nhà.

Những hình ảnh đều là của mọi vật khi đang viên mãn và có nhiều thành quả nhất: là lúc những hạt lúa được kết tinh, là thành quả của biết bao mồ hôi và nước mắt. Với tâm hồn tinh xảo cùng con mắt độc lạ, tia nắng cũng luôn có thể có sự thay đổi bởi nhiều góc nhìn, cạnh bên cả khung trời trong vắt như mặt nước yên bình, tương hỗ cho tầm nhìn của con người càng trở nên rõ rệt hơn lúc nào hết. “ Trời xanh càng rộng càng cao”.

Cả không khí như được mở rộng ra tới vô tận. Dù cho những người dân thanh niên lúc ấy đang ở trong tù, phía sau tuy nhiên sắt nhưng vẫn cảm nhận được hình ảnh ở bên phía ngoài bằng chính trái tim và sức sống của tớ. Tất cả mọi thứ đều đang vui tươi, trong cả sáo diều cũng không hề một mình mà luôn có đôi có cặp, được tự do bay lượn, cảm nhận được vùng trời của chính mình.

Thế nhưng, con người- người thanh niên giờ đây lại không được như vậy. Anh khao khát, mong ước đã có được tự do như cặp chim ấy nhưng cũng không thể đã có được. Anh chỉ trọn vẹn có thể nhìn tự do, gửi gắm tâm hồn khao khát của tớ tới những cảnh vật bên phía ngoài. Đến đây, nhịp thơ lục bát bỗng dưng như chia đôi.

Nhà thơ đã vẽ lên hai bức tranh đối nghịch nhau. Bên ngoài là những tự do, niềm sung sướng với một môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường tràn ngập tia nắng, còn bên trong nhà tù, phía sau tuy nhiên sắt lại là một môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường tối tăm, gò bó. Trong chính tình hình ấy, người chiến sỹ trào lên những khao khát cháy bỏng hơn lúc nào hết.

Ta nghe hè dậy bên lòngMà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!Ngột làm thế nào, chết mất thôiCon chim tu hú ngoài trời cứ kêu

Khổ thơ là lời thể hiện trực tiếp tình cảm của tác giả. Cảm xúc dồn nén tới mức bị bức bối, với hàng loạt những câu cảm thán “ôi”, “mất thôi” làm cho những người dân chiến sỹ càng muốn đi ra ngoài để đã có được tự do thực thi những lí tưởng của tớ. Khổ thơ đó đó là yếu tố bừng tỉnh của lí trí, là tâm trạng uất ức, muốn đạp bỏ toàn bộ những cảnh giam giữ để đã có được tự do của tớ. Có lẽ thế nên vì thế, mà bên phía ngoài đời thực, sau ba năm, Tố Hữu đã vượt ngục để trở lại đội ngũ, làm tròn ước nguyện góp sức với cuộc sống.

Bài thơ là yếu tố phối hợp hoàn hảo nhất giữa cảnh và tình. Những hình ảnh vạn vật thiên nhiên được tác giả miêu tả rất là sinh động, trải qua đó thể hiện được ý chí kiên cường của người chiến sỹ.

Phân tích bài thơ Khi con tu hú – Mẫu 11

Tự do, vốn là khao khát của con người, từ xưa đến nay vốn thế. Nó tha thiết và thiêng liêng. Tuy nhiên, ý niệm về tự do thì mỗi thời một khác. Cái khác ấy ớ bài thơ Khi con tu hú là khao khát của một thế kỷ mới – thế hệ những chàng trai vừa bước tiến vào con phố tranh đấu để giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc bản địa, của thuở nào đại mới – thời đại mở ra từ Cách mạng tháng Mười năm 1917 (“Liên Xô nở trước đời tôi ba tuổi” – Hi vọng).

Tiếng gọi ấy lại vang vọng vào thơ, thơ của thuở nào Thơ mới (1932 – 1945) lại là cái khác thứ hai, lần này là về nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp. “Khi con tu hú” là yếu tố gặp gỡ giữa hai yếu tố nội dung và hình thức nói trên. Nó là người đại diện thay mặt thay mặt cho nền thơ ca cách mạng trong năm ba mươi của thế kỉ trước.

Vậy nên hiểu bài thơ ra làm sao? Trả lời vướng mắc: nếu viết một câu văn xuôi mở đầu bằng cụm từ “Khi con tu hú” để tóm tắt nội dung bài thơ, trọn vẹn có thể có hai cách viết: – Khi chim tu hú gọi bầy là lúc ngày hè đến, người tù cách mạng (nhân vật trữ tình) càng cảm thấy ngột ngạt trong phòng giam eo hẹp, càng thèm khát cháy bỏng một môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường tự do tưng bừng ở bên phía ngoài.

Tên bài thơ đã gợi mở mạch cảm xúc của bài thơ. – Khi chim tu hú gọi bầy, người tù cách mạng – chủ thể trữ tình, với một tâm hồn tươi tắn vốn gắn bó với trào lưu, với đồng chí, bè ban giữa cuộc sống đấu tranh cao rộng nay bị giam giữ cháy lên một nỗi nhớ không nguôi.

Nỗi nhớ ấy khuynh hướng về tự do. Nó trở thành một niềm khao khát. Giữa hai cách diễn đạt này, nên chăng lựa chọn cách thứ hai? Bởi nó trình diễn đúng hơn, khách quan hơn mạch cảm xúc, nền cảm xúc của bài thơ, nghĩa là cơ sở tinh thần của những khao khát tự do ấy. Trên khuynh hướng đúng này, ta đi vào phân tích bài thơ. Bài thơ có mười câu, đã dành sáu câu cho đoạn thứ nhất:

Khi con tu hú gọi bầyLúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dầnVườn râm dậy tiếng ve ngân

Bắp rây vàng hạt đầy sân nắng đàoTrời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào từng không…

Đây là cảnh ngày hè tiêu biểu vượt trội ở những làng quê. Nhưng bức tranh hiện thực ấy được mở ra bằng hai lớp: lắng nghe và hồi tưởng, hiện tại và quá khứ, cái đang tới và cái đã qua. Cái ngày hôm nay – cái giờ đây mà nhà thơ đã nghe là tiếng chim tu hú, một sự lắng nghe bất chợt sau thuở nào gian bị xiềng xích trong tù (“Khi con tu hú gọi bầy”). Cái cảm hứng đùng một cái ấy – sở dĩ là đùng một cái, vì nó xuất hiện trong một khối cánh không khí đặc biệt quan trọng: hiếm khi có âm thanh môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường vọng vào.

Cảm giác này phải chăng giống với tâm trạng của tác giả Nhật kí trong tù khi nghe đến tiếng sáo (“Bỗng nghe trong ngục sáo vi vu”). Nó lạ lẫm và khơi gợi vô cùng. Tu hú gọi bầy là ngày hè đã tới. Nhưng nó đến ra làm sao thì tác giả không nhìn thấy. Vốn sống, sự gắn bó với mọi làng quê đã được lôi kéo để thay vào.

Lấp đầy cái khoảng chừng trống bị vây bọc bởi bốn bức tường xà lim lạnh lẽo là yếu tố tưởng tượng của nhà thơ mà người đọc không cảm thấy có một chút ít gì khiên cưỡng, gò ép. Mạch thơ vẫn rất là tự nhiên như không còn một sự lắp ghép cố ý nào. Hãy đọc lại:

Khi con tu hú gọi bầyLúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dần.

Hai câu thơ, và rồi bốn câu tiếp như một tác động dây chuyền sản xuất: cứ tiếng chim xuất hiện là mùa màng, cây trái đến theo. Sự hô – ứng ấy bao đời vẫn thế bởi đó là quy luật của tự nhiên. Tiếng chim gọi bầy mà cũng là tiếng chim gọi mùa đó đó là vì thế. Nó lập tức xôn xao. Nó va đụng vào lòng người nao nức lắm.

Cần để ý quan tâm hai trạng thái chín của lúa và ngọt của cây: đang chín, ngọt dần. Nếu thay vào đã chín, ngọt rồi, câu thơ sẽ khác, sẽ ở vào thế tĩnh, đông cứng lại ngay. Còn ở đây tả chim mà như nó đang bay, tả hoa mà như nó chớm nở, nó mỉm cười thì ấy là cái động của thơ, của họa.

Cái động ấy ở đấy là vì tài của nhà thơ, nhưng cũng là vì tình của nhà thơ thân mến nó. Nghe một tiếng chim kêu mà thấy mạch sống của cây, của lúa sinh sôi, đang rạo rực thân cành thì chỉ trọn vẹn có thể ở những con tình nhân thương cuộc sống, yêu thương sự sống đến mức thắt lòng. Từ này mà tưởng tượng phát sinh. Ấy là chưa nói tới ưu thế uyển chuyển, uyển chuyển, giàu kĩ năng diễn đạt tâm tình của thơ lục bát.

Thơ lục bát vừa có hình thức cố định và thắt chặt lại vô cùng biến hoá. Chẳng hạn trong bốn câu thơ đầu, nếu lấy tiêu chuẩn giác quan mà nhìn vào kết cấu thì ta thấy mỗi cặp câu 6/8 có đủ cả thính giác và thị giác, từng đôi một, tạo cảm hứng âm thanh giục giã mùa màng nhảy vào trong ngày hội:

Khi con tu hú gọi bầyLúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dầnVườn râm dậy tiếng ve ngânBắp rây vàng hạt đầy sân nắng đào.

Nếu bốn câu thơ đầu là bốn câu thơ đẹp, nó nói được cái ríu rít của ngày hè, của cây trái xum xuê thì hai câu sau tưởng như không ăn nhập gì với không khí ấy chính bới nó nói tới những con diều sáo, một sắc trời xanh. Nguyễn Trãi xưa vì mừng thấy dân khắp nơi “giàu đủ” mà nghĩ đến cây đàn của vua Thuấn. Cây đàn với bát cơm, tấm áo trên một phương diện nào đó là khá xa nhau, nhưng thực thì chúng lại rất gần nhau, ở cảnh thanh thản, niềm sung sướng.

Vậy thì hai câu “Trời xanh càng rộng càng cao – Đôi con diều sáo lộn nhào từng không” phải chăng là những âm thanh vút cao lên từ một giai điệu bè trầm là bốn câu trước đó. Để cắt nghĩa vì sao bức tranh nông thôn hiện ra trong thơ rất thực và rất đẹp, ta nghĩ đến hai điều: bản thân cảnh nông thôn, nhất là vào dịp mùa màng là rất đẹp, nó gợi cái ấm, cái no của người cày cuốc một nắng hai sương.

Song điều thứ hai, trong trường hợp bài thơ này, mới là quan trọng: nhà thơ chiến sỹ bị giam giữ vì yêu nó, đang mơ thấy nó, thấy nó như đang ở tầm tay. Yêu nó, không được gần mà nhớ đã dành (đã bao lần ở trong tù, người thanh niên ấy đã nhớ người, nhớ đồng?), cái đó đó là: bức tranh ấy là bức tranh tự do, thứ tự do vừa lớn lao vừa bình dị như một chân lí đơn sơ.

Để vừa miêu tả (ngoại cảnh) vừa diễn tả (tâm cảnh, tâm trạng), với một độ mê hoặc đến xúc động lòng người, Tố Hữu đã lôi kéo cả thành tựu của thơ dân gian (thể lục bát của ca dao), cả thành tựu của thơ mới. Riêng về tác động của thơ mới, thành công xuất sắc của Tố Hữu ở đây trước hết là biết phát huy mạnh mẽ và tự tin “cái tôi” nội cảm, “cái tôi” của cảm xúc dồi dào, của sức tưởng tượng phong phú.

Sáu câu đầu in như một bản nhạc say sưa, nó vừa thể hiện bằng ngôn từ, vừa thể hiện từ một đời sống bên trong của nó. Ngay câu thơ đầu thôi, cái nguyên cớ, cái nguồn cơn để từ đó cảm xúc trào dâng in như một khoảng chừng thời hạn ngắn “chạnh lòng” (tên một bài thơ của Thế Lữ).

Một âm thanh nhỏ của cuộc sống mấy ai để ý mà với Tố Hữu, tiếng “gọi bầy” ấy có sức gợi rất rộng, sức gợi tức thời. Sự nhạy cảm ở đấy là của thơ nói chung, trước hết là của thơ mới. Đọc Khi con tu hú, ta có cảm hứng nó vừa là ca dao, vừa không phải là ca dao chính bởi sự phối hợp của hai thành tựu vừa nêu. Bài thơ trọn vẹn có thể phân thành hai đoạn. Đoạn một gần như thể tả cảnh (nói gần như thể vì đó là một bức tranh gián tiếp) còn đoạn hai thể hiện tâm tình, ít ra là trên những tín hiệu hình thức của lời thơ:

Ta nghe hè dậy bên lòngMà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!Ngột làm thế nào, chết uất thôiCon chim tu hú ngoài trời cứ kêu!

Trong phần phân tích đoạn một, toàn bộ chúng ta có nêu một hiện tượng kỳ lạ: quy luật dây chuyền sản xuất, cảnh này gọi cảnh khác. Trên Lever to nhiều hơn, xét cả kết cấu bài thơ thì đoạn hai đó đó là vì tác động dây chuyền sản xuất của đoạn một. Dấu hiệu của tác động dây chuyển này là từ hè (“Ta nghe hè dậy bên lòng”). Không có cái ngày hè tốt tươi, bay lượn ấy thì có lẽ rằng cái phòng giam vẫn tiếp tục chỉ là phòng giam, một thứ phòng giam không tạo ra phản cảm.

Bởi biết đâu người chiến sỹ sẽ phải chung sống với nó suốt đời? Ta mới hiểu tác động dây chuyền sản xuất, sự thức tỉnh một tiềm năng cảm nghĩ ở trong nhà thơ mạnh mẽ và tự tin đến chừng nào. Đạp tan phòng là mạnh mẽ và tự tin, còn hè ôi như một tiếng kêu thương cảm xót xa. Cấu trúc của câu tám này về tiết tấu cũng rất đặc biệt quan trọng.

Thông thường nó được phổ vào hai vế tương tự 4/4. Còn ở dãy là 6/2. Nhịp 6 ấy cứ như một uất hận xung thiên, còn nhịp 2, sau khoản thời hạn sức mạnh tưởng chừng lớn lao không gì ngăn cản trở được đụng phải bức tường hiện hữu khô khan và lạnh lẽo, nó trở nên một tiếng kêu thương, một tiếng thở dài cay đắng. Ấy là cuộc đụng đầu giữa ý chí chủ quan và tình hình khách quan của người thua cuộc.

Nhưng thua cuộc chỉ là nhất thời, trong thời điểm tạm thời. Cuộc vật lộn trong tâm trí của nhà thơ vẫn còn đấy tiếp nối. Không những dai dẳng, cường độ của nó không giảm sút mà còn tăng thêm. Biết làm thế nào thắng lợi được tình hình, thắng lợi được bản thân khi lực lượng giao tranh không hề ngang sức. Nhịp thơ 3/3 ở câu “Ngột làm thế nào, chết uất thôi” diễn tả sự giằng co. Nhưng nó lại nghiêng về phía chủ thể người tù.

Chính vì vậy ý thơ đã được tăng cấp nhưng vẫn bế tắc. Thế là, tiếng gọi của tự do thì vẫn tự do lên tiếng một cách vô tư, còn con người khao khát nó vần bị mất tự do, vẫn hiện giờ đang bị cầm tù. Cặp thơ lục bát tuy nhiên đôi ở đầu cuối mới như một niềm khắc khoải, bởi xung đột tinh thần ở trong nhà thơ đã đạt đến mức cao trào. Một cái gì này sẽ phải xẩy ra nhằm mục đích giải thoát một tình hình không thể dung hòa giữa nhà thơ với cảnh đời tù ngục.

Tiếng chim tu hú, tiếng gọi của tự do ấm cúng làm thế nào, mà cũng nóng bỏng làm thế nào. Nó đang cháy lên một nỗi niềm khao khát. Từ tiếng gọi mùa đến tiếng kêu thúc giục con người hành vi, bài thơ vận hành theo phía đi từ bóng tối tù ngục đến ánh sáng của tự do.

Phân tích bài thơ Khi con tu hú – Mẫu 12

Tố Hữu sẽ là lá cờ đầu trong nền thơ ca Cách mạng và kháng chiến. Thơ của ông thường hướng tới lý tưởng Cách mạng với những niềm tin yêu tuyệt đối vào Đảng và Bác Hồ. Điển hình trong số những tác phẩm của ông như tập thơ Từ ấy (1937 – 1946), Ra trận (1962 – 1971), … Trong số đó, tác phẩm Khi con tu hú được Tố Hữu sáng tác năm 1939 khi hiện giờ đang bị giam giữ trong nhà lao Thừa Phủ. Bài thơ là khung cảnh vạn vật thiên nhiên vào hè thật rực rỡ hòa cùng với khát khao tự do đến cháy bỏng, cực độ của người tù Cách mạng trẻ tuổi.

Bài thơ được sáng tác khi Tố Hữu đang trong ngục tù, không thấy được tự do, không còn chút ánh sáng. Thế nhưng, bừng lên trong tâm ông vẫn là tình yêu môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường tha thiết và khát vọng cháy bỏng được thoát khỏi xứ sở địa ngục này. Với nhan đề “Khi con tu hú”, Tố Hữu muốn nhấn mạnh yếu tố rằng tiếng chim ấy là thứ đã khiến ông thức tỉnh, thức tỉnh trong ông một tình yêu với môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường, một khát vọng tự do mãnh liệt.

Chẳng vậy mà mở đầu bài thơ, Tố Hữu đã vẽ lên cho toàn bộ chúng ta thấy được một bức tranh vạn vật thiên nhiên vào hè thật tươi đẹp, đầy sống động và thấy được những âm thanh sôi động ngày hè mà nhất là tiếng chim tu hú đang cất lên từng hồi để “gọi bầy”:

“Khi con tu hú gọi bầyLúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dầnVườn râm dậy tiếng ve ngânBắp rây vàng hạt đầy sân nắng đàoTrời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào từng không …”

Giờ đây, giữa chốn lao tù, người thanh niên Cách mạng đang lắng tai nghe tiếng những con chim tu hú đang cất lên những âm thanh gọi nhau, gọi ngày hè đến. Tiếng gọi ấy như thức tỉnh trong tâm hồn người thanh niên niềm khao khát tha thiết đang sum họp với đồng đội, ban hữu. Và nó cũng thức tỉnh luôn nỗi đơn độc của nhà thơ giữa bốn bức tường lạnh lẽo khi ông đang muốn đem toàn bộ nhiệt huyết cả thanh xuân mà góp sức cho Cách mạng.

Tiếng chim tu hú đã thức tỉnh Tố Hữu, và ông bất chợt thấy mọi âm thanh của yếu tố sống ngày hè đang ngay gần bên bên khung cửa. Ông thấy được tiếng ve đang ngân nga trong những vườn cây, thấy tiếng sáo diều đang vi vu trên khung trời cao xanh ngoài khung hiên chạy cửa số nhà lao. Tất cả những âm thanh ấy sao mà sống động, vui tươi đến thế! Nó là một bản nhạc được hòa tấu bằng nhiều thứ âm thanh sặc sỡ, sống động mà rộn ràng, đầy sức sống, thúc giục con người ta tận thưởng.

Và không dừng lại ở đó, tiếng chim tu hú kia còn thức tỉnh hết thảy mọi giác quan của Tố Hữu. Ông như đang nhìn thấy những sắc tố thật tươi tắn, rực rỡ của ngày hè. Nào là những cánh đồng lúa chín vàng óng đang tới ngày thu hoạch, những hạt bắp vàng đang óng ánh giữa sân “nắng đào” hồng tươi, nào là khung trời xanh thẳm, biêng biếc xanh… Tất cả những sắc tố ấy thật tươi đẹp, thật giàu sức sống, vẫy gọi người tù Cách mạng đến mà tận thưởng. Và màu xanh của khung trời kia hay chăng còn là một màu xanh của tự do nhà thơ đang mơ ước, là khung trời của hòa bình tươi đẹp trong con mắt của người Cách mạng?

Tố Hữu nghe tiếng chim tu hú mà như thấy được những khung cảnh thật đậm sắc thái đặc trưng của ngày hè. Đó là hình ảnh cánh đồng lúa chiêm bát ngát đang chín rực, là vườn trái cây trĩu nặng quả ngọt đang “ngọt dần”. Tất thảy mọi sự vật đang dần tiến đến độ “chín”, độ hoàn mĩ của tớ. Phải tinh xảo lắm thì Tố Hữu mới nhận ra được sự vận động êm đềm của thời hạn đang chuyển dần sang hạ từ tốn đến như vậy! Phải, đâu phải ai cũng đủ nhạy bén mà cảm nhận được mừi hương của vườn cây trái từ trong lao ngục, đâu phải ai cũng nghe được âm thanh của ngày hè náo nức đến thế qua bức tường đá cầm tù lạnh lẽo? Phải là tình nhân vạn vật thiên nhiên, yêu môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường, gắn bó máu thịt với quê nhà mới trọn vẹn có thể có những cảm nhận thực sự rực rỡ đến như vậy được chứ?

Tưởng chừng như những người dân tù, không khí bốn bề của xung quanh bởi bức tường đá lạnh lẽo, tuy nhiên với Tố Hữu thì không. Bởi ông cảm nhận được cả một không khí đang rộng mở ngay trước mặt, rộng tự do, khoáng đạt biết mấy, mênh mông, to lớn biết chừng nào:

“Trời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào từng không …”

Hình ảnh “đôi con diều sáo” như một nét chấm phá nhỏ nhoi giữa bầu “trời xanh” đang rộng mở. Thế nhưng, có lẽ rằng Tố Hữu cũng chỉ mong sao được làm cánh diều sáo nhỏ nhoi ấy để được tự do, thỏa thuê tung bay giữa khung trời xanh, Một trong những bè ban, đồng chí thân yêu của tớ?

Một bức tranh ngày hè thật quá đỗi sống động, với khá đầy đủ đủ âm thanh, sắc tố, với không khí và hình ảnh thật rực rỡ. Với phép liệt kê được sử dụng rất là thuần thục, Tố Hữu đã vẽ lên bức tranh ngày hè thanh thản, đẹp tươi và giàu sức sống chỉ bằng trí tưởng tượng của tớ. Chắc hẳn Tố Hữu phải yêu quê nhà mình tha thiết lắm mới trọn vẹn có thể tinh xảo mà tưởng tượng ra và tóm gọn được hết âm sắc của ngày hè dung dị qua từng ấy câu thơ.

Tố Hữu là một trong những người dân giác ngộ Cách mạng sớm nhất. Ông hiểu, tin yêu con phố Cách mạng của Bác Hồ. Ông hiểu làm Cách mạng là phải gắn với tù đày, như ông đã nói trong một bài thơ của tớ rằng:

“Đời cách mạng từ đây tôi đã hiểuDấn thân vô là phải chịu tù đày”.

Ông hiểu là thế nên cũng như muôn vàn người đồng đội khác, khi phải đứng trong nhà lao, giữa bốn bức tường cô quạnh, ông chỉ muốn thật mau được thoát thoát khỏi, để lại được sum vầy cùng đồng đội, sát cánh chiến đấu với quân địch. Bốn câu thơ cuối trong bài thơ Khi con tu hú là tâm trạng, là cảm xúc của Tố Hữu, là khát khao muốn được tự do của người tù Cách mạng:

“Ta nghe hè dậy bên lòngMà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!Ngột làm thế nào, chết uất thôiCon chim tu hú ngoài trời cứ kêu”

Đọc đến đây, chắc chắn là nhiều người trong toàn bộ chúng ta mới nhận ra rằng bức tranh phong cảnh phía trên, toàn bộ chỉ được “vẽ” lên qua tâm tưởng của nhà thơ. Mùa hè bên phía ngoài đang tươi đẹp là thế, mà người tù Cách mạng lại phải ngồi đây, biệt giam trong nhà lao Thừa Phủ. Và thế là niềm khao khát tự do bừng dậy thật mạnh mẽ và tự tin trong tâm Tố Hữu. Nhịp sống ấy cứ dâng trào, sôi sục trong tâm khiến ông không thể kìm nén mà thốt lên:

“Mà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!Ngột làm thế nào, chết uất thôi”

Khao khát tự do đã len lỏi vào từng tế bào trong khung hình người thanh niên trẻ, biến nỗi khao khát ấy trở thành hành vi rõ ràng muốn “đạp tan phòng” giam để được đến với tự do. Nhà thơ muốn được chạy ra ngoài kia, đến với tự do, đến với toàn thế giới rộng mở, to lớn, thoát khỏi cái nhà lao chật hẹp, tăm tối này.

Sự bức bối ấy rất khó chịu đến mức chỉ vài câu thơ, Tố Hữu đã liên tục sử dụng một loạt những động từ mạnh để diễn tả sự ngột ngạt, bực mình đến cực điểm của tớ trong chốn lao tù của tớ: nào là “đạp tan”, nào là “chết uất”. Toàn những từ ngữ thật mạnh bạo, có lẽ rằng khao khát tự do đã quá cháy bỏng, cái không khí ngột ngạt, bức bối đã làm cho nhà thơ trở nên thật nhạy cảm, chỉ muốn đạp tan hết mọi thứ để được bước đến với tự do ngoài kia. Kèm với những động từ mạnh là những từ ngữ cảm thán được sử dụng liên tục: “ôi, thôi, sao, làm thế nào” làm cho toàn bộ chúng ta càng cảm nhận rõ hơn sự ngột ngạt tới bức bách của người thanh niên Cách mạng.

Cũng ở trong cùng những dòng thơ này, Tố Hữu cũng sử dụng cách ngắt nhịp thơ nhanh 6/2 hoặc 3/3 mà toàn bộ chúng ta ít thấy để diễn tả cho toàn bộ chúng ta thấy sự ngột ngạt tới cao điểm mà nhà thơ đang phải chịu đựng đồng thời thể hiện khát khao tự do đến cháy bỏng của tớ, muốn được thoát khỏi lao tù, trở về với toàn thế giới tự do ngoài kia.

Như toàn bộ chúng ta trọn vẹn có thể nhận thấy, bài thơ được mở đầu bằng tiếng chim tu hú và kết lại cũng bằng tiếng chim tu hú kêu. Đây là âm thanh gợi lên toàn bộ, xuyên thấu toàn bài thơ, khắc khoải mà da diết. Ở đầu bài thơ, tiếng chim là tiếng kêu của tự do, của đất trời bát ngát ngày hè đầy sức sống đang vẫy gọi thì ở câu kết bài, tiếng chim ấy lại là tiếng kêu làm cho những người dân tù cảm thấy đau khổ, khắc khoải và tức bực nhất. Bởi ông hiện giờ đang bị giam giữ trong toàn thế giới mất tự do và tiếng chim kia lại tha thiết mời gọi đến với tự do, càng khiến ông thêm dằn vặt, tức bực hơn lúc nào hết.

Có thể nói, tiếng chim tu hú đó đó là tiếng gọi của tự do, cho việc sống. Nó làm cho những người dân tù Cách mạng phải bồn chồn, xao xuyến, mong mỏi được thoát thoát khỏi không khí ngột ngạt chốn lao tù để hòa tâm hồn vào toàn thế giới của tự do. Sâu trong từng câu chữ hòa với tiếng chim tu hú là khát vọng được tự do trong một giang sơn hòa bình độc lập.

Về mặt nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp trong bài thơ, Tố Hữu đang thành công xuất sắc khi sử dụng thể thơ truyền thống cuội nguồn của dân tộc bản địa – thể thơ lục bát, vừa uyển chuyển lại dễ hiểu dễ nghe. Nhịp thơ được ông biến chuyển linh hoạt, được ngắt nhịp đều đặn xúc cảm và tâm trạng của nhà thơ. Ngôn ngữ ông sử dụng cũng giản dị, dễ hiểu, hình ảnh thơ mộc mạc, thân thiện, lời thơ da diết thể hiện niềm khát vọng cháy bỏng của nhà thơ.

Bài thơ Khi con tu hú của Tố Hữu đã dựng lên bức tranh ngày hè thật đẹp tươi với khá đầy đủ đủ âm thanh và sắc màu. Tất cả đều toát lên một sức sống cực kỳ mãnh liệt. Tình cảm trong bài thơ được nhà thơ thể hiện thâm thúy và da diết qua thể thơ lục bát mộc mạc. Bài thơ là tình yêu môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường tha thiết, sâu nặng của nhà thơ và niềm khao khát tự do tới cháy bỏng của người tù Cách mạng trong tình hình tù đày.


Bạn đang đọc post Văn mẫu lớp 8: Phân tích bài thơ Khi con tu hú của Tố Hữu 2022

Với việc Bạn tìm hiểu thêm postt Văn mẫu lớp 8: Phân tích bài thơ Khi con tu hú của Tố Hữu Chi tiết sẽ hỗ trợ ban làm rõ hơn về kiểu cách trò chơi play

tải Game tài liệu Văn mẫu lớp 8: Phân tích bài thơ Khi con tu hú của Tố Hữu Miễn phí

Nêu Bạn đang tìm link google drive mega để down Game tài liệu Văn mẫu lớp 8: Phân tích bài thơ Khi con tu hú của Tố Hữu Miễn phí mà chưa tồn tại link thì để lại cmt or Join Groups zalo để được trợ giúp không lấy phí
#Văn #mẫu #lớp #Phân #tích #bài #thơ #Khi #con #hú #của #Tố #Hữu