0765562555

Văn mẫu lớp 10: Phân tích tâm trạng của người chinh phụ trong Tình cảnh một mình của người chinh phụ

Mời ban tìm hiểu thêm nội dung bài viết HD Văn mẫu lớp 10: Phân tích tâm trạng của người chinh phụ trong Tình cảnh một mình của người chinh phụ Mới 2022 được update : 2021-09-08 12:59:34

3959

Xin chàoVăn mẫu lớp 10: Phân tích tâm trạng của người chinh phụ trong Tình cảnh một mình của người chinh phụ của Đặng Trần Côn gồm dàn ý rõ ràng kèm theo 7 bài văn mẫu hay nhất.

Qua 7 bài phân tích tâm trạng của người chinh phụ giúp toàn bộ chúng ta cảm nhận được những cung bậc cảm xúc của người chinh phụ mà cảm xúc bao trùm đó đó là yếu tố một mình đơn chiếc. Qua đây ta thấy nhà thơ như đồng cảm với số phận của người phụ nữ ấy. Vậy sau này là nội dung rõ ràng dàn ý và 7 bài văn mẫu, mời những ban cùng theo dõi tại đây.

Bạn đang xem: Văn mẫu lớp 10: Phân tích tâm trạng của người chinh phụ trong Tình cảnh một mình của người chinh phụ

I. Mở bài:

– Giới thiệu về tác giả và đoạn trích:

Đặng Trần Côn là con người tài ba học giỏi và có tài năng văn chương. Đoạn trích Tình cảnh một mình của người chinh phụ là một trong những đoạn hay và xúc động nhất của tác phẩm Chinh phụ ngâm. Khái quát tâm trạng của người chinh phụ: Tâm trạng chủ yếu buồn sầu đơn độc nhung nhớ.

II. Thân bài:

* Luận điểm 1: Nỗi đơn độc của người chinh phụ (8 câu đầu)

– Cảnh ngộ: Chồng đi đánh trận, người chinh phụ phải ở trong nhà một mình.

– Hành động:

“Gieo từng bước”: bước tiến chậm rãi từng bước một “Rủ thác đòi phen”: Buông xuống cuốn lên nhiều lần.

=> Hành động lặp đi tái diễn nhiều lần, không còn mục tiêu

=> Tâm trạng bần thần, đơn độc, một mình của người chinh phụ.

– Hình ảnh:

+ “Chim thước”: Loài chim phục vụ thông tin lành.

-> Người chinh phụ ngóng trông tin chồng thắng trận trở về, nhưng thước chẳng mách tin

=> Sự ngóng trông đến vô vọng.

+ “Ngọn đèn”, “chẳng biết”: Gợi thời hạn đêm khuya

=> Gợi sự đơn độc, khát vọng sum họp, không còn ai san sẻ.

+ “Hoa đèn – bóng người”: Gợi sự trằn trọc, thao thức vì nhớ chồng, con người không hề sức sống.

=> Tâm trạng buồn sầu, nhớ nhung, ngóng trông vô vọng.

– Lời độc thoại của nhân vật.

“Lòng thiếp riêng bi thiết”: Nỗi lòng bi thương, thảm thiết không nói lên lời “Buồn rầu”: Buồn đau, đơn độc “Khá thương”: Xót xa, đau đớn, bồn chồn

– Nghệ thuật:

Đối: rủ – thác, ngoài – trong Điệp ngữ bắc cầu: đèn biết chăng – đèn chẳng biết -> Tâm trạng buồn triền miên, kéo dãn. Câu hỏi tu từ: Là lời than thở khắc khoải không yên Những từ ngữ đặc tả tâm trạng: Bi thiết, buồn rầu, khá thương,… tô đậm tâm trạng nhân vật.

* Luận điểm 2: Nỗi sầu muộn triền miên của người chinh phụ (8 câu tiếp)

– Cảnh vật:

+ “Gà eo óc”, “năm trống”: Gợi âm thanh của yếu tố một mình, cô quạnh và thời hạn đêm hôm trống vắng

=> Người chinh phụ nhớ chồng thao thức suốt đêm.

+ “Hòe phất phơ rủ bóng bốn bên”: Bóng cây hòe ngoài sân trong vườn ngắn rồi dài, dài lại ngắn nhàm chán không còn sức sống.

=> Cảnh vật gợi sự cô quạnh, hoang vắng đến đáng sợ.

– Thời gian:

+ “Khắc giờ đằng đẵng như niên”: Một giờ xa cách như một năm dài đằng đẵng.

=> Nỗi buồn kéo dãn vô tận.

+ “Mối sầu”, “dằng dặc”, “miền biển xa”: Cụ thể hóa nỗi sầu, giúp người đọc cảm nhận được sự giàn trải của nó.

=> Tô đậm nỗi cô quạnh, sầu muộn giàn trải của người chinh phụ

– Hành động:

Động từ “gượng”: gượng gạo, miễn cưỡng “Hương gượng đốt”, “hồn đà mê mải”: Miễn cưỡng đốt hương tìm sự thanh thản nhưng lại mê man. “Gương gượng soi”, “lệ lại châu chan”: Gượng gạo soi gương mà òa khóc “Gượng gảy ngón đàn”: Khát khao niềm sung sướng nhưng lại sợ điềm gở.

– Hình ảnh “Sắt cầm, dây duyên, phím loan”: Biểu tượng của niềm sung sướng lứa đôi nhưng lại gợi nỗi đau chia lìa.

=> Người chinh phụ càng nỗ lực giải tỏa thì tâm trạng càng đơn độc, vô vọng, nỗi sầu muộn càng trở nên ám ảnh.

– Nghệ thuật

Sử dụng những từ láy gợi hình quyến rũ: eo óc, phất phơ, đằng đẵng,… Sử dụng những hình ảnh so sánh: lấy vật hữu hình để nói vật vô hình dung để rõ ràng hóa nỗi sầu. Điệp từ “gượng”: Khắc họa tâm trạng gượng gạo một cách ám ảnh Hình ảnh ước lệ, tả cảnh ngụ tình.

Xem thêm: Soạn bài Đò Lèn

* Luận điểm 3: Niềm thương nhớ chồng của người chinh phụ (8 câu cuối)

– Không gian:

“Gió Đông, non Yên”: Hình ảnh ước lệ gợi hình ảnh người vợ phải mượn ngọn gió Đông mới trọn vẹn có thể truyền tải được nỗi nhớ chồng. “Đường lên bằng trời”: Xa vời dường như không còn điểm cuối

=> Nhấn mạnh sự xa cách trùng khơi của người chinh phụ, thể hiện tình yêu và nỗi nhớ da diết của người chinh phụ.

– Tính chất nỗi nhớ:

“Thăm thẳm”: Gợi độ dài của thời hạn, độ rộng của không khí, độ sâu của nỗi nhớ. “Đau đáu”: Trạng thái không yên lòng, quan tâm nhớ nhung, mong đợi, day dứt khôn nguôi.

=> Nỗi nhớ triền miên trong thời hạn vô tận được rõ ràng hóa bằng không khí xa vời, khắc họa nỗi nhớ khắc khoải dằng dặc.

– Tâm trạng:

“Cảnh buồn, thiết tha lòng”: Tả cảnh ngụ tình, cảnh buồn, lòng người đau xót, quặn thắt. “Cành cây sương đượm”: Gợi sự buốt giá, lạnh lẽo “Tiếng trùng mưa phun”: Sự ảo não, hoang vắng, nghe được cả tiếng côn trùng nhỏ kêu rả rích.

=> Tâm trạng đơn độc, thổn thức, nỗi nhớ thương, khát khao được đồng cảm nhưng vô vọng.

– Nghệ thuật:

Từ láy gợi hình quyến rũ: thăm thẳm, đau đáu, thiết tha Hình ảnh ước lệ: gió đông, non Yên. So sánh: “đường lên bằng trời” Điệp từ: “nhớ”, “gửi”, “thăm thẳm” Điệp ngữ bắc cầu: “non Yên – non Yên”, “bằng trời – trời thăm thẳm”. Tả cảnh ngụ tình: “Cành cây sương đượm tiếng trùng mưa phun”.

* Luận điểm 4: Thái độ của tác giả trước tâm trạng của người chinh phụ.

Thương xót, cảm thông trước tình cảnh đơn độc sầu muộn của người chinh phụ Ngợi ca tấm lòng thủy chung, khao khát tình yêu, niềm sung sướng lứa đôi của người phụ nữ. Lên án trận chiến tranh phong kiến đã gây ra cho con người bao đau khổ, mất mát.

* Đặc sắc nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp

Thể thơ tuy nhiên thất lục bát giàu nhạc tính Sử dụng từ láy, giải pháp điệp từ, điệp ngữ Hình ảnh mang tính chất chất ước lệ, tượng trưng Ngôn từ tinh lọc Nghệ thuật tả cảnh ngụ tình Bút pháp miêu tả nội tâm nhân vật tinh xảo

III. Kết bài:

Khái quát lại tâm trạng của người chinh phụ Suy nghĩ của tớ mình: Đồng cảm, thương xót cho những người dân phụ nữ, trân trọng những vẻ đẹp phẩm chất của tớ.

Tình cảnh một mình của người chinh phụ được trích từ tác phẩm Chinh phụ ngâm của Đặng Trần Côn. Tác phẩm đã đã cho toàn bộ chúng ta biết nỗi đơn độc khắc khoải của người chinh phụ có chồng ra chiến trận. Nỗi đơn độc ấy càng đậm nét hơn khi nàng vừa tiễn chồng đi còn mình trở về nơi buông the đơn độc lạnh lẽo. Tất cả những cung bậc cảm xúc này đã được khắc họa trong đoạn trích Tình cảnh một mình của người chinh phụ.

Văn bản được trích từ câu 193 đến câu 216 của bản diễn Nôm. Sau buổi tiễn đưa chồng, người chinh phụ trở về, tưởng tượng nơi mặt trận đầy chết chóc mà lòng xót xa, lo ngại cho chồng và thương cảm cho tình hình đơn độc, một mình của tớ. Tâm sự của nàng diễn biến qua thật nhiều cung bậc cảm xúc rất khác nhau đã được tác giả tinh xảo tóm gọn trọn vẹn.

Tám dòng thơ đầu đã cho toàn bộ chúng ta biết tâm trạng bồn chồn của người chinh phụ trong tình cảnh một mình, đơn chiếc :

Dạo hiên vắng thầm gieo từng bướcNgồi rèm thưa rủ thác đòi phen

Không gian rất là cô quạnh, vắng vẻ chỉ có bước tiến người chinh phụ thầm gieo trên hiên vắng. Tâm trạng nàng rất là bồn chồn, lo ngại, nàng lo lắng không yên, hết rủ rèm rồi lại cuốn rèm, đi đi lại lại ngong ngóng tin chồng trở về, nhưng người chồng vẫn ra đi bặt vô âm tín. Hành động treo rèm lại rồi lại kéo rèm xuống là hành vi trình làng trong vô thức, nàng làm mà không hề hay biết, điều này càng khắc họa rõ ràng hơn nỗi vô vọng tràn trề của nàng. Dù ở ngoài hiên hay trong rèm nàng vẫn đơn độc, một mình rất là. Nàng mong ngóng tiếng con chim thước phục vụ thông tin nhưng chim thước cũng im ắng. Đêm khuya chỉ có một mình, nàng càng khao khát sự sẻ chia hơn lúc nào hết, nhưng ngọn đèn vô tri, vô cảm không thể an ủi, san sẻ với nàng: Đèn có biết dường bằng chẳng biết/ Lòng thiếp riêng bi thiết mà thôi. Hình ảnh Hoa đèn kia với bóng người khá thương càng đậm tô hơn thế nữa sự đơn độc, tội nghiệp của người chinh phụ.

Từ nỗi khát khao đồng cảm chuyển sang sự chờ đón dài đằng đẵng: Gà eo óc gáy sương năm trống/ Hòe phất phơ rủ bóng bốn bên/ Khắc giờ đằng đẵng như niên/ Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa. Tiếng gà eo óc thê lương, càng vang vọng hơn trong không khí đêm khuya tĩnh mịch vắng vẻ. Tiếng gà ấy vừa là yếu tố chảy trôi chậm rãi của thời hạn vừa là yếu tố giày vò trong tâm người chinh phụ, nghe tiếng gà, lòng lại càng thổn thức chờ mong hơn gấp bội. Nhìn ra ngoài đêm tối mịt mùng, bóng hòe phất phơ cứ đều đặn lay động qua trước mắt, càng làm cho thời hạn chậm rãi, nặng nề trôi hơn. Thời gian tâm ý được nhân lên gấp bội Khắc giờ đằng đẵng như niên và mối sầu trong tâm người một mình, đơn độc trải ra một không khí vô tận tựa miền biển xa. Trong bốn câu thơ tác giả đã sử dụng thành công xuất sắc bốn từ láy vừa gợi âm thanh vừa gợi nên sự giày vò trong tâm trạng (éo óc) vừa diễn tả sự hoang vắng (phất phơ), từ lại gợi nên không khí thời hạn vô tận (đằng đẵng, dằng dặc), trải qua này đã diễn tả được nỗi đơn độc, sầu muộn trong vô vọng của người chinh phụ.

Khổ thơ thứ tư diễn tả những gắng gượng của người chinh phụ để trốn khỏi sự bủa vây của nỗi đơn độc, nhưng càng cố trốn tránh nỗi đơn độc lại càng ôm chặt lấy nàng. Nàng lấy gương soi trang điểm để quên nhưng nhìn thấy mặt mình nàng lại không cầm nổi nước mắt lệ lại châu chan. Nàng đốt hương mong lấy lại sự thư thái trong tâm hồn nhưng hồn đà mê mải, nỗi đơn độc sầu muộn lại càng đậm sâu hơn. Và đau đớn nhất là khoảnh khắc: Sắt cầm gượng gảy ngón đàn/ Dây uyên kinh đứt phím loan ngại chùng, đàn cầm và đàn sắt khi hòa âm với nhau thường được ví với việc sum vầy, hòa hợp yên ấm của hai vợ chồng. Dây uyên hình tượng cho lựa đôi gắn bó, tất những sự vật đều phải có đôi có lứa, chỉ riêng mình nàng là đơn độc lẻ bóng. Những hình tượng ấy càng khơi sâu nỗi đơn độc, một mình của người chinh phụ. Ba từ gượng diễn tả sự trớ trêu, xót xa trước cảnh ngộ của chính mình. Dây đàn đứt và chúng đều là tín hiệu của điềm xấu trong tình yêu, thế nên vì thế, nỗi kinh sợ của người chinh phụ khi gượng gảy đàn trở thành một nỗi ám ảnh về sự việc đơn độc một mình trọn kiếp của người cô phụ.

Khổ thơ ở đầu cuối diễn tả nỗi khao khát gửi gắm tình cảm thương nhớ sâu nặng của người chinh phụ đến nơi mặt trận xa xôi. Nàng gửi tình cảm qua ngọn gió đông (gió xuân) nhưng gió đông yếu ớt không đủ sức mang nỗi nhớ thương nghìn vàng của nàng đến nơi Non Yên xa thẳm. Người chinh phụ lại phải đương đầu với thực tiễn và thấm thía thảm kịch thành viên: Trời thăm thẳm xa vời khôn thấu/ Nỗi nhớ chàng đau đáu nào xong/ Cảnh buồn người thiết tha lòng/ Cành cây sương đượm tiếng trùng mưa phun. Nỗi niềm chìm vào đơn độc, chìm vào không khí lạnh lẽo, quạnh vắng, cảnh vật ảm đạm thê lương như đang bủa vây lấy người chinh phụ. Nàng đang đớn, vô vọng đến cùng cực.

Bằng bút pháp tả cảnh ngụ tình, ngôn từ tinh xảo, hình ảnh giàu sức hình tượng, đoạn trích đã diễn tả thật tinh xảo và đúng chuẩn những cung bậc cảm xúc của người chinh phụ, đó là nỗi đơn độc, một mình vô cùng. Đoạn trích có ý nghĩa tôn vinh niềm sung sướng thành viên đồng lời là lời tố cáo, lên án trận chiến tranh phi nghĩa đã hủy hoại niềm sung sướng của con người.

Phân tích tâm trạng người chinh phụ – Mẫu 2

Đặng Trần Côn được nhiều người nghe biết nhờ học rộng và tài cao. Ông là tác giả của nhiều bài thơ chữ Hán và bài phú. Trong những tác phẩm, Chinh Phụ Ngâm sẽ là nổi trội và được nhiều người nghe biết.

“Tình cảnh một mình” đó đó là đoạn thơ được trích từ tác phẩm từ câu 193 đến câu 220. Nội dung đó đó là diễn biến tâm trạng của người chinh phụ sau buổi tiễn đưa chồng ra nơi mặt trận. Tâm sự và nỗi buồn ấy được thể hiện thâm thúy khiến lòng người rung động.

“Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước,Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.Ngoài rèm thước chẳng mách tin,Trong rèm, dường đã có đèn biết chăng?”

Bốn câu thơ đầu của đoạn trích đó đó là cảm xúc một mình của người chinh phụ. Theo dõi bước tiến của người thiếu phụ, ta sẽ thấy được sự thẫn thờ trong tâm trạng. Bàn chân kia không hề muốn bước mà chỉ là đang cố để đi. Hình ảnh ấy cho ta thấy được, mạch cảm xúc đắm chìm trong sâu thẳm trái tim. Hiểu đơn thuần và giản dị hơn đó đó đó là lý trí, cảm xúc đang níu bước tiến người chẳng muốn rời đi. Ngồi bên trong rèm thừa mà lòng lại buồn vô tận. Nỗi buồn đó liệu có ai thấu cho nàng.

Nàng buồn bã luôn mong ngóng tin chồng từ phương xa. Thế nhưng, chẳng ai mách tin cho nàng. Hình ảnh chiếc đèn hiện lên như thể “người” tận mắt tận mắt chứng kiến toàn bộ nhưng liệu “đèn có biết chăng”. Câu hỏi được đề cập làm cho những người dân đọc cảm thấy vô cùng chua xót. Mặc dù cạnh kề nhưng dẫu sao đèn cũng là món đồ vô tri vô giác. Nó không thể nào an ủi hay phục vụ thông tin cho nàng.

“Đèn có biết dường bằng chẳng biếtLòng thiếp riêng bi thiết mà thôiBuồn rầu nói chẳng nên lờiHoa đèn kia với bóng người khá thương”

Hình ảnh chiếc đèn lại được nhắc tới lần nữa để nói lên nỗi buồn triền miên của người chinh phụ. Kể cho đèn kia có hiểu được thì cũng không thể đồng cảm với tâm trạng của nàng thời gian hiện nay. Nàng buồn đến nỗi chẳng thiết nói lời chi. Trong 4 câu thơ tiếp, tác giả đã lồng ghép thêm hình ảnh hoa đèn để an ủi tâm tư nguyện vọng của nhân vật. Thế nhưng, đọc vào toàn bộ chúng ta còn cảm thấy lòng nặng trĩu hơn. Nỗi buồn của nàng chỉ nàng mới trọn vẹn có thể làm rõ được.

“Gà eo óc gáy sương năm trốngHòe phất phơ rủ bóng bốn bênKhắc giờ đằng đẵng như niênMối sầu dằng dặc tựa miền biển xaHương gượng soi lệ lại châu chanSắt cầm gượng gảy ngón đànDây uyên kinh đứt phím loan ngại ngùng”

Nỗi buồn ấy giờ đây đã phủ rộng ra xung quanh và tác động đến hơn cả cảnh vật. Tiếng gà gáy báo hiệu ngày mới khởi đầu với nhiều điều mới mẻ. Thế nhưng, qua từ ngữ tác giả thể hiện nó lại buồn đến nao lòng. Vì buồn mà nàng chẳng thể ngủ được nên mới nghe được tiếng gà sáng sớm. Tiếng gà văng vẳng gợi lên nỗi sầu triền miên giữa không khí. Cây hoa rủ bóng được đề cập đến như mái tóc người chinh phụ cúi đầu nhớ thương chồng.

Chưa tạm ngưng ở đó, tác giả còn sử dụng hình ảnh miền biển xa để thể hiện sự dài rộng của nỗi buồn, nỗi nhớ. Người chinh phụ đợi chờ một khắc dài tựa một năm. Thời gian đằng đẵng lại làm cho tình cảnh một mình được làm rõ hơn hết. Lúc này, nàng chẳng thiết tha gì đến bản thân mình. Ngay cả việc soi gương cũng chỉ là gắng gượng. Nàng còn sợ cả việc đánh đàn mà dây bị đứt. Mọi điềm gửi đều làm cho tâm nàng không an tâm.

“Lòng này gửi gió đông có tiệnNghìn vàng xin gửi đến non YênNon Yên dù chẳng tới miềnNhớ chàng thăm thẳm xa vời khôn thấuNỗi nhớ chàng đau đáu nào xongCảnh buồn người thiết tha lòngCành cây sương đượm tiếng trùng mưa phun”

Nỗi nhớ của người chinh phụ đã bao trùm cả không khí. Nàng mượn hình ảnh gió để gửi tâm tình đến người chồng nơi biên ải. Mặc dù không biết chàng có nhận được nhưng vẫn mong gửi tới non yên kia. Con đường gửi gắm tâm tư nguyện vọng tuy nhiên khá trắc trở và chông gai nhưng nàng vẫn nuôi niềm kỳ vọng. Nỗi nhớ ấy lại dường như thăm thẳm và xoáy sâu hơn trong tâm. Nhớ đến nỗi hóa đau thương bật lên tiếng khóc hòa cùng mưa phùn ngoài kia.

Thông qua diễn biến tâm trạng của người chinh phụ, toàn bộ chúng ta đã thấy rõ hơn thái độ của tác giả. Ông cảm thông, thương xót con người trước tình cảm đơn độc ấy. Đồng thời, tác giả còn ngợi cả tấm lòng thủy chung của người phụ nữ và khao khát về niềm sung sướng lứa đôi.

Ngoài ra, đoạn trích còn lên án cuộc trận chiến tranh đã mang lại bao nhiêu đau khổ cho con người. Nó làm cho những người dân với những người xa nhau.

Như vậy, qua bài phân tích tâm trạng của người chinh phụ, toàn bộ chúng ta đã thấy rõ hơn sự đơn độc một mình của con người. Người con gái ấy phải sống xa chồng, chỉ một thân một mình với nỗi nhớ khôn nguôi. Đồng thời, trải qua đó từng người sẽ cảm thấy đồng cảm thâm thúy hơn với tác giả.

Phân tích tâm trạng người chinh phụ – Mẫu 3

Đặng Trần Côn là người làng Mọc, huyện Thanh Trì, Tp Hà Nội Thủ Đô. Hiện chưa rõ năm sinh, năm mất của ông, chỉ biết ông là một danh sĩ nổi tiếng hiếu học, tài ba sống vào lúc chừng nửa đầu thế kỉ XVIII. Cảm xúc trước hiện thực những cuộc trận chiến tranh do giai cấp phong kiến đương thời tiến hành chém giết lẫn nhau để tranh giành vị thế hoặc đàn áp những cuộc khởi nghĩa của nông dân, Đặng Trần Côn đã sáng tác “Chinh Phụ Ngâm” để nói lên những khổ đau, mất mát của con người, nhất là tình cảnh người vợ lính trong trận chiến tranh. Nhiều người đã diễn Nôm Chinh phụ ngâm, tuy nhiên chỉ bản diễn Nôm Chinh phụ ngâm của Đoàn Thị Điểm vượt qua số lượng giới hạn của bản dịch để trở thành sự đồng sáng tạo tuyệt vời. Dịch giả đã dùng thể thơ tuy nhiên thất lục bát, một thể thơ do người Việt sáng tạo để miêu tả những diễn biến tâm trạng người chinh phụ có chồng đi chinh chiến. Trong số đó đoạn trích “Tình cảnh một mình của người chinh phụ” đã nói lên tình cảnh và tâm trạng người chinh phụ đơn độc, buồn khổ trong thời hạn chồng ngoài chiến trận, không còn tin tức, không rõ ngày trở về, đồng thời thể hiện ý nghĩa nhân đạo thâm thúy.

Tám câu thơ đầu diễn tả nỗi bồn chồn của người chinh phụ trong cảnh một mình. Không gian rất là vắng lặng, hiu hắt, chỉ có bước tiến của người lẻ bóng thầm gieo trên hiên vắng. người chinh phụ lo lắng không yên, hết rủ rèm rồi lại cuốn rèm, đi đi lại lại như chờ mong tin lành báo chồng trở về, nhưng tin tức về người chồng vẫn bặt vô âm tín. Nỗi vô vọng tràn trề. Ở ngoài hiên hay ở trong phòng, nàng vẫn một mình, đơn độc rất là. Mong con chim thước cất lên tiếng kêu, nhưng đến hơn cả tiếng chim của yếu tố mong mỏi cũng im vắng. Đêm khuya, một mình một bóng dưới ánh đèn, người chinh phụ khao khát sự đồng cảm, sẻ chia, nàng kỳ vọng ngọn đèn thấu hiểu và soi tỏ lòng mình. Nhưng đèn vô tri, vô cảm, đèn không thể an ủi, sẻ chia cùng người nỗi buồn đau cô lẻ.

“Đèn có biết dường bằng chẳng biếtLòng thiếp riêng bi thiết mà thôi”

Bốn câu thơ tiếp theo từ nỗi khát khao đồng cảm chuyển sang thời hạn chờ đón dài vô cùng như không khí mênh mông vô tận. Tiếng “gà eo óc gáy sương năm trống” vừa diễn tả sự trôi chảy của thời hạn, vừa diễn tả sự giày vò của lòng người. Biết bao đêm một mình một bóng, một ngọn đèn thao thức năm trống canh, nghe tiếng “gà eo óc gáy sương”, lòng thổn thức mong đợi. Tuổi trẻ dần phôi pha theo thời hạn. Bóng cây hoè lặng lẽ im lìm trong đêm gợi thêm cảm hứng hoang vắng. Thời gian tâm ý được nhân lên gấp bội: “Khắc giờ đằng đẵng như niên”, và mối sầu trong tâm người một mình, đơn độc trải ra trong một không khí vô tận: “Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa”. Bốn dòng thơ có bốn từ láy được chia đều, một từ gợi âm thanh, gợi lên sự giày vò trong tâm trạng (eo óc); một từ quyến rũ hứng hoang vắng (phất phơ); một từ gợi thời hạn tâm ý (đằng đẵng); một từ gợi không khí vô tận, nỗi sầu vô tận (dằng dặc), đồng thời gợi âm điệu sầu não bình yên.

Bốn câu thơ tiếp theo diễn tả những gắng gượng của người chinh phụ để mong thoát khỏi vòng vây của cảm hứng một mình, đơn độc, nhưng không thoát nổi. người chinh phụ gượng soi gương để trang điểm, nhưng nhìn thấy khuôn mặt mình, người chinh phụ lại không cầm nổi nước mắt. Đau đớn nhất là lúc:

“Sắt cầm gượng gảy ngón đàn,Dây uyên kinh đứt phím loan ngại chùng”

Đàn cầm, đàn sắt thường hoà âm với nhau ví như cảnh vợ chồng đoàn viên, hòa thuận, ấm êm. Dây đàn uyên ương gợi lên hình tượng lứa đôi gắn bó, hòa hợp như đôi chim uyên ương. Những hình tượng ấy càng khơi sâu nỗi sầu đơn độc, một mình của người chinh phụ. Ba từ “gượng” diễn tả cảm hứng vô duyên, trớ trêu, xót xa trước cảnh ngộ. Dây đàn “đứt” và “chùng” đều là tín hiệu về điềm gở. Nỗi kinh hãi, ngại ngùng của người chinh phụ khi “gượng gảy ngón đàn” trở thành một mặc cảm về sự việc một mình, đơn độc trọn kiếp của cô phụ.

Tám câu thơ cuối thể hiện nỗi khao khát gửi tình thương nhớ sâu nặng của người chinh phụ đến chồng, nhưng trong nỗi khao khát ấy đã chứa sẵn mầm vô vọng. Làn gió đông yếu ớt kia không đủ sức mang nỗi lòng thương nhớ “nghìn vàng” của nàng đến tận non Yên xa thẳm. Nỗi nhớ thương càng trở nên thăm thẳm, không thể cân đo đong đếm được. Nỗi niềm ấy chìm vào lạnh lẽo với hình ảnh sương gió, mưa, tiếng côn trùng nhỏ. Tất cả đều sự gợi đơn độc, buồn nhớ.

Xem thêm: Tập làm văn lớp 5: Kể lại câu truyện Cây cỏ nước Nam (3 mẫu)

Chinh phụ ngâm thể hiện nỗi đau khổ của người chinh phụ phải sống trong cảnh một mình, đơn độc. Đoạn trích có ý nghĩa tôn vinh niềm sung sướng lứa đôi của tuổi trẻ và phản kháng trận chiến tranh phi nghĩa. Tiếng nói nhân đạo của Chinh phụ ngâm hoà vào với tiếng nói nhân đạo của văn học thế kỉ XVIII – nửa đầu thế kỉ XIX có ý nghĩa xác lập truyền thống cuội nguồn quý báu của văn học dân tộc bản địa.

Phân tích tâm trạng người chinh phụ – Mẫu 4

Trong cuộc sống toàn bộ chúng ta sẽ có được tối thiểu một lần chịu tình cảnh một mình. Không biết một mình vì thiếu ban, một mình vì chồng hay vì những yếu tố nào đó. Nói chung tình cảnh ấy rất dễ dàng có ở trong con người toàn bộ chúng ta. Cuộc sống không phẳng phiu vì thế nên vì thế những yếu tố khiến ta một mình sẽ rất dễ dàng xẩy ra. Tuy nhiên nổi trội nhất là một mình vì chồng. Trong thơ xưa Đoàn Thị Điểm đã mang đến cho toàn bộ chúng ta một đoạn thơ hay về tình cảnh một mình của người phụ nữ có chồng đi đánh trận nơi xa. Bài thơ đã bật lên những nỗi nhớ nhung sầu muộn của người phụ nữ thiếu vắng bóng chồng.

Trước hết là bốn câu thơ đầu với những tâm trạng cảm xúc của người một mình ấy:

“Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước,Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.Ngoài rèm thước chẳng mách tin,Trong rèm, dường đã có đèn biết chăng?”

Dõi theo từng bước tiến của người thiếu phụ ấy ta thấy một tâm trạng thẫn thờ của cô. Hình như bàn chân kia không thích bước nữa chỉ như cố bước tiến mà thôi. Có lẽ bàn chân ấy chỉ muốn chôn tại một chỗ để làm cho những cảm xúc kia chìm đắm trong con người ấy. Nói đúng hơn thì cảm xúc kia như níu bước tiến lại không thích cho đi. Ngồi trong rèm thưa mà nàng thấy lòng mình buồn vô tận. Đó là một nỗi buồn thương không thể có ai hiểu được cho nàng. Người nàng thương nhớ cũng không còn ở đấy làm cho một mình nàng như bị cảm xúc kia dìm xuống. Nàng còn buồn rằng con chim thước ngày nào thì cũng không còn để nàng hỏi tin về chàng. Trong rèm kia ngọn đèn dường như tận mắt tận mắt chứng kiến mọi hoạt động và sinh hoạt giải trí tâm trạng của nàng nhưng liệu đèn có biết không. Câu hỏi vang lên nghe sao thật chua chát. Đúng là đèn thức cùng nàng thật đấy nhưng đèn cũng chỉ là một vật vô tri vô giác dẫu có biết thì cũng không nói lên được. Cả trong rèm cả ngoài rèm đều không thể cho nàng một chút ít an ủi nào. Nàng càng buồn lại càng buồn hơn.

Và nàng cũng như biết được sự vô tri của đèn, nàng hỏi như vậy rồi nàng lại tự vấn đáp vướng mắc của tớ:

“Đèn có biết dường bằng chẳng biếtLòng thiếp riêng bi thiết mà thôiBuồn rầu nói chẳng lên lờiHoa đèn kia với bóng người khá thương”

Đúng là có biết cũng không thể nói lên, kể cả cho đèn kia in như một con người để từ đó cảm nhận được nỗi đau của người thiếu phụ thì cũng không thể nói được hết cái tâm trạng của nàng. Chỉ có mình nàng mới hiểu được cảm xúc ngập tràn trong nàng giờ đây thôi. Nàng buồn không thiết nói lời nào, và hình ảnh hoa đèn lại như an ủi nàng nó trở thành người ban khiến cho thức cũng như tương tư của nàng. Phải chăng nàng đang cố tìm tới sự đồng cảm, không còn người đồng cảm nàng tìm tới hoa đèn kia. Chứ thực ra thì hoa đèn cũng luôn có thể có biết chi đâu mà thương cho nàng.

Chính cái tâm trạng ấy đã tác động đến cảnh vật. Đôi mắt nhớ thương chồng của nàng nhìn đâu cũng thấy tàn phai, buồn bã:

“Gà eo óc gáy sương năm trốngHòe phất phơ rủ bóng bốn bênKhắc giờ đằng đẵng như niênMối sầu dằng dặc tựa miền biển xaHương gượng soi lệ lại châu chanSắt cầm gượng gảy ngón đànDây uyên kinh đứt phím loan ngại ngùng”

Tiếng gà báo canh nghe ấm cúng như vậy mà qua sự cảm nhận của người thiếu phụ lại trở thành sự eo óc buồn lạ thường. Thấy rõ được những tiếng gà gáy như vậy chắc chắn là nàng không ngủ được nên mới nghe được những tiếng gà gáy năm canh đó. Cây hòa ngoài kia cũng rủ bóng bốn bên. Nó in như hàng tóc của người con gái vì nhớ thương một mình không thiết tha gì cúi đầu mặc cho mái tóc rũ xuống. Mỗi giờ trôi qua riêng với nàng dài tựa một năm vậy. Người ta thường ví khoảng chừng thời hạn mong đợi lúc nào thì cũng dài như hàng thế kỷ trôi qua vậy nhất là đợi chờ người mình yêu thương. Và ở đây người chinh phụ cũng một mình chờ đón vì thế nên vì thế mới thấy một khắc dài tựa một năm. Mối sầu thì dằng dặc như miền biển xa. Có thể nói nỗi buồn sầu kia mang tầm vóc không khí to lớn và thời hạn dài đằng đẵng. Và chính vì thế mà nàng không thiết tha gì đến bản thân mình nữa. Nếu có soi gương thì cũng chỉ là gượng soi mà thôi. Nếu có đánh đàn thì cũng ngượng ngạo mà sợ dây loan kia đứt. Đàn đứt thì rủi ro không mong muốn mà chồng nàng ở biên cương đối đầu với cái chết. Nàng không thích thấy một điềm gở nào và hình ảnh dây loan kia đó đó là dây hồng tình nghĩa của vợ chồng.

Thế rồi nỗi sầu muộn lại được bao trùm trong những câu thơ cuối đoạn trích:

“Lòng này gửi gió đông có tiệnNghìn vàng xin gửi đến non YênNon Yên dù chẳng tới miềnNhớ chàng thăm thẳm xa vời khôn thấuNỗi nhớ chàng đau đáu nào xongCảnh buồn người thiết tha lòngCành cây sương đượm tiếng trùng mưa phun”

Nàng mượn gió đông để gửi những tâm tư nguyện vọng tình cảm và tấm lòng của tớ đến người chồng nơi biên cương của người nào. Chốn non yên kia không biết chàng có nhận được những tâm sự của nàng không nhưng nàng vẫn mong gửi đi. Có tiện thì mong chàng hãy nghe biết tấm lòng của thiếp. Đường đi của những tâm sự ấy phải trải qua biết bao nhiêu núi non hiểm trở và bản thân nàng thì biết rõ điều này. Nàng bỗng thấy thương nhớ thăm thẳm, dường như nỗi nhớ ngày một xoáy sâu vào trong tâm nàng. Và như không thể kìm được cảm xúc nàng đau lòng bật lên những tiếng khóc hòa vào những hạt mưa ngoài kia.

Như vậy qua đoạn trích này ta thấy Đoàn Thị Điểm đã mang lại cho toàn bộ chúng ta những cung bậc cảm xúc của người chinh phụ mà cảm xúc bao trùm đó đó là yếu tố một mình đơn chiếc. Người con gái ấy phải sống xa chồng, thân con gái chỉ có một mình vò võ thử hỏi rằng làm thế nào không nhớ không thương không sầu muộn. Qua đây ta thấy nhà thơ như đồng cảm với số phận của người phụ nữ ấy.

Phân tích tâm trạng người chinh phụ – Mẫu 5

Người con gái trong xã hội phong kiến xưa luôn là người gánh chịu nhiều đau khổ thiệt thòi nhất. Nếu không biến thành vào cung trở thành cung nữ, được sủng ái rồi bị ruồng bỏ không thương tiếc hay lấy chung một chồng để rồi phận má đào bị hờ hững đơn côi thì cũng phải xa chồng vì trận chiến tranh. Người con gái trong Tình cảnh một mình của người chinh phụ không phải sống kiếp chồng chung, không biến thành ruồng bỏ nhưng lại phải một mình đơn chiếc vì chồng ở nơi trận mạc binh đao. Đoạn trích thể hiện rõ tâm trạng đơn độc và nỗi đau khổ của nàng.

Trước hết đoạn trích thể hiện tâm trạng đơn độc của người chinh phụ. Nỗi đơn độc ấy cứ bủa vây lấy nàng, khiến nàng không thể làm gì và cũng chẳng làm được gì, ngày thẫn thờ đêm thức trắng:

“Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước,Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.Ngoài rèm thước chẳng mách tin,Trong rèm dường đã có đèn biết chăng?Đèn có biết, dường bằng chẳng biết,Lòng thiếp riêng bi thiết mà thôi.Buồn rầu nói chẳng nên lời,Hoa đèn kia với bóng người khá thương!”

Trên từng bậc thềm, xưa kia còn in dấu gót của hai người vậy mà giờ đây chỉ có mỗi một mình nàng gieo từng bước cô quanh. Hiên cũng như vắng đi một con người đứng đó. Nàng thẫn thờ trong nỗi đơn độc độc bước, dạo để khuây khỏa mà lòng vẫn chưa yên. Đứng không xong nàng lại ngồi trong chiếc rèm chờ con chim thước đưa tin từ chiến trận gửi về. Nhưng chờ thì cũng chỉ chờ trong vô vọng, chim thước không thấy đâu mà nỗi đơn độc thì ngày càng nuốt chửng lấy người con gái mềm yếu. Ngày đêm chỉ có chiếc đèn làm ban, đèn thức cùng nàng nhưng liệu rằng đèn có thấu hiểu cho nỗi lòng cô quạnh của người chinh phụ. Nàng tự hỏi rồi tự vấn đáp, đèn có biết thì cũng bằng không biết chỉ có riêng nàng chịu đựng với nỗi cô quạnh này mà thôi.

Nàng không riêng gì có bị nỗi đơn độc vây lấy mà nỗi đau khổ cũng cứ thể mà chiếm lấy nàng. Nó dằn vặt nàng sống mà hồn “mê mải”:

“Gà eo óc gáy sương năm trống,Hoè phất phơ rủ bóng bốn bên.Khắc giờ đằng đẵng như niên,Mối sầu dằng dặc tựa miền bể xa.Hương gượng đốt, hồn đà mê mải,Gương gượng soi, lệ lại chứa chan.Sắt cầm gượng gảy ngón đànDây uyên kinh đứt, phím loan ngại chùng.Lòng này gửi gió đông có tiện,Nghìn vàng xin gửi đến non Yên.Non Yên dù chẳng tới miền,Nhớ chàng thăm thẳm đường lên bằng trời.Trời thăm thẳm xa vời khôn thấu,Nỗi nhớ chàng đau đáu nào xong.Cảnh buồn người thiết tha lòng,Cành cây sương đượm, tiếng trùng mưa phun.”

Tiếng con gà gáy sáng trong màn sương ảm đạm càng làm cho nỗi đơn độc trở thành nỗi đau. Nàng đã thức trắng cả một đêm, không phải nàng không thích ngủ mà nàng không thể nào nhắm mắt được. Trước rủi ro không mong muốn tiềm ẩn tiềm ẩn nàng trọn vẹn có thể trở thành phụ nữ góa chồng bất kể nào làm cho nàng đau khổ. Nàng lo ngại thương cho chồng và ngẫm cho mình. Cây hòe bên phía ngoài kia cũng ủ rũ, cành cây ướt đẫm sương đêm. Cái màn sương lạnh giá ấy lại thêm tiếng mưa phùn làm cho những người dân chinh phụ buồn lại càng buồn, nỗi nhớ đau đáu trong tim. Nó thường trực trong tâm chứ không phải phút đến phút lại đi. Mỗi giờ phút qua đi được xem từ cái tích tắc một, thời hạn chạy chậm như đè nén thêm sự đau khổ trong tâm người con gái.

Như vậy qua đây ta trọn vẹn có thể thấy, trận chiến tranh không riêng gì có cướp đi những người dân trai tráng hiền lành khỏe mạnh, những người dân chồng thương yêu vợ mà còn biến những người dân con gái trẻ thành những bà góa phụ. Người chinh phu ở nơi xa sống chết ra làm sao làm thế nào người chinh phụ trọn vẹn có thể biết. Nàng chỉ biết nhớ, biết thương biết lo ngại mà thôi.

Phân tích tâm trạng người chinh phụ – Mẫu 6

Đặng Trần Côn là nhà văn tài năng với nhiều tác phẩm để đời. Nổi bật trong số đó phải kể tới bài thơ Chinh phụ ngâm đã khắc họa rõ ràng sự đơn độc, một mình của người thiếu phụ khi tiễn chồng ra chiến trận nhưng không hẹn ngày về. Tác phẩm đã để lại ấn tượng thâm thúy trong tâm người đọc qua cảnh người chinh phụ đơn độc, lẻ bóng nơi phòng the với nhiều cung bậc cảm xúc rất khác nhau.

8 câu thơ đầu đã khắc họa hình ảnh người chinh phụ sau khoản thời hạn tiễn chồng ra chiến trận thì tâm trạng lúc nào mong ngóng, bồn chồn, cảnh vật xung quanh cũng trở nên cô quạnh và lạnh lẽo:

Dạo hiên vắng thầm gieo từng bướcNgồi rèm thừa rủ thác đòi phen

Không gian hiu quạnh chỉ có người chinh phụ đơn độc trước hiên nhà, nàng chẳng thiết tha làm gì, chỉ từ biết gieo từng bước tiến nặng nhọc với tâm trạng lo ngại, nỗi chán chường, đơn độc lúc không còn chồng cạnh bên. Nàng dường như chỉ từ biết làm mọi việc theo thói quen khi “rủ thác đòi phen” một cách vô định, còn tâm trí thì chỉ nghĩ đến chồng ở phương xa.

Tác giả đã khắc họa hình ảnh người thiếu phụ đơn độc trong căn phòng trống, thiếu vắng sự yêu thương, lòng thì lúc nào thì cũng lo sợ, mong ngóng ngày người thương trở về. Ngày ngày nàng chỉ biết mong tin lành từ chim thước nhưng đợi mãi cũng chẳng thấy chim phục vụ thông tin. Đêm về nàng lại lẻ bóng giữa không khí bát ngát, tịch mịch, không tiếng nói, không còn ai tâm tình, tâm tư nguyện vọng đơn độc, một mình.

Nàng chỉ từ biết tâm sự với chính bản thân mình mình “đèn có biết dường bằng chẳng biết/ Lòng thiếp riêng bi thiết mà thôi”. Cùng với hình ảnh hoa đèn như càng tô đậm thêm nỗi đơn độc, khao khát niềm sung sướng đang tràn ngập và đè nén nỗi lòng của người chinh phụ.

Tác giả đã khôn khéo sử dụng những từ ngữ trái chiều nhau như “ rủ- thác”, “ngoài- trong” để nhấn mạnh yếu tố sự lặp đi tái diễn những hành vi của người chinh phụ một cách nhàm chán, chỉ làm qua loa như một thói quen hằng ngày chứ không hề có hứng thú.

Bên cạnh đó là những từ ngữ miêu tả rực rỡ tâm trạng nặng nề của người chinh phụ như: Bi thiết, buồn rầu, khá thương,…gợi lên nỗi buồn vời vợi, sự chung thủy và khao khát tình yêu nhưng bị trận chiến tranh ngăn cách đang trỗi dậy trong tâm nàng.

8 câu thơ tiếp theo gợi lên sự chờ đón đến mỏi mòn của người chinh phụ ngày qua ngày với kỳ vọng chồng trở về bình an:

Gà eo óc gáy sương năm trốngHoè phất phơ rủ bóng bốn bênKhắc giờ đằng đẵng như niênMối sầu dằng dặc tựa miền biển xa

Người chinh phụ từ tâm trạng bồn chồn, muộn phiền chuyển thành sự chờ đón dằng dẵng từng ngày. Đối với nàng “Khắc giờ đằng đẵng như niên”, sự mong ngóng từng giây trôi qua dài như một năm, chờ từng ngày, từng đêm ăn ngủ không yên, cảnh vật xung quanh riêng với nàng cũng trở nên buồn rười rượi khi “gà eo óc gáy”, “hòe phất phơ rủ” chẳng có lấy một chút ít động lực, chẳng thể có lấy một ngày vui.

Nàng luôn chờ đón một ngày sum họp, tình yêu niềm sung sướng sẽ trở về nhưng chờ mãi đến mức trong tâm cũng dâng lên “Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa”, nỗi lòng không còn ai thấu, nỗi niềm không người kề bên, sẻ chia, tình yêu không trọn vẹn.

Từng từ ngữ vừa diễn tả âm thanh vừa diễn tả cảnh vật một cách một mình, heo hút của Đặng Trần Côn đã khiến không khí trở nên buồn bã hơn, tô đậm sự đơn côi, cô quạnh thăm thẳm từ sâu trong tâm của người chinh phụ.

Nàng cố tìm một chút ít động lực để an ủi bản thân bằng phương pháp làm những việc khác, nhưng dường như sự đơn độc vẫn bủa vây chặt lấy nàng. Tác giả đã sử dụng từ “gượng” để diễn tả cho việc gượng gạo, miễn cưỡng của người chinh phụ. Nàng muốn sáng sủa nhưng không thể vui nỗi, nàng muốn phấn chấn hơn để tô điểm cho bản thân tôi cũng không thể làm nỗi. Người thiếu phụ ấy buồn phiền đến mức “hương gượng đốt”, “gương gượng soi”, “gượng gảy ngón đàn”.

Bởi có lẽ rằng nàng nghĩ “Dây uyên kinh đứt phím loan ngại ngùng”, soi gương trang điểm mà không còn ai xem, gảy đàn mà không còn ai thưởng thức, chỉ có đơn độc mình nàng thì có làm những việc này cũng vô nghĩa.

Phân tích tâm trạng người chinh phụ – Mẫu 7

Trong xã hội phong kiến, không số phận nào khổ bằng số phận người phụ nữ. Có những người dân như mong ước được vào cung làm phi tần, cung nữ sống trong cảnh nhà lầu gác tía, cung quế, thẩm khuê nhưng vui hay là không thì chỉ có họ mới hiểu, nhất là lúc vua chúa ruồng bỏ. Hay cũng luôn có thể có những người dân không phải sống kiếp chồng chung, họ được sống với những người mình yêu thương, một vợ một chồng nhưng thời đại binh đao loạn lạc, chồng bị tóm gọn đi lính thì họ cũng đâu có niềm sung sướng gì. Tác phẩm Chinh phụ ngâm khúc tiêu biểu vượt trội là đoạn trích tình cảnh một mình của người chinh phụ là minh chứng cho những nỗi buồn, nỗi nhớ nhung sầu muộn của người phụ nữ có chồng đi lính.

Mười sáu câu thơ đầu thể hiện tâm trạng buồn bã, tủi hờn của người chinh phu. Khi tình nhân thương của tớ phải đi đánh trận vì một những cuộc trận chiến tranh vô nghĩa, người vợ ở trong nhà không thể ngừng lo ngại cho số phận của chồng mình, buồn rồi nhớ, nhớ rồi thương người con gái không thiết làm gì nữa:

“Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước,Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.Ngoài rèm thước chẳng mách tin,Trong rèm dường đã có đèn biết chăng?Đèn có biết, dường bằng chẳng biết,Lòng thiếp riêng bi thiết mà thôi.Buồn rầu nói chẳng nên lời,Hoa đèn kia với bóng người khá thương!”

Qua từng câu thơ ta trọn vẹn có thể cảm nhận được hình bóng của người chinh phụ đang chậm rãi thả từng bước tiến trên hiên vắng, thả như gieo xuống, buông thõng mình mà buồn bã. Hết dạo lại ngồi trong rèm thưa mong con chim thước mách tin về chồng mình. Nhưng ngóng trông vô ích nào có biết được tin tức phu quân nơi trận mạc. Trong ngôi nhà nhỏ, trong bức rèm thưa chỉ có một mình nàng với cây đèn. Nó thức cùng nàng đấy nhưng nó có hiểu lấy được lòng nàng không. Câu hỏi tu từ vang lên nghe sao buồn đau đáu. Chỉ có một mình nàng một niềm bi thiết mà thôi. Hoa đèn kia như thức cùng bóng người.

“Gà eo óc gáy sương năm trống,Hoè phất phơ rủ bóng bốn bên.Khắc giờ đằng đẵng như niên,Mối sầu dằng dặc tựa miền bể xaHương gượng đốt, hồn đà mê mải,Gương gượng soi, lệ lại chứa chan.Sắt cầm gượng gảy ngón đàn,Dây uyên kinh đứt, phím loan ngại chùng.”

Nàng thức cả năm canh, gà “eo óc” gáy báo canh năm, những bông hòe phất phơ nhưng cũng rủ bóng. Cảnh vật nhuốm màu tâm trạng của người chinh phụ. Trước nỗi nhớ chồng một khắc trôi qua mà tựa như một năm, thời hạn trôi càng chậm thì mối sầu trong tâm nàng lại càng dày đặc khuynh hướng về phía biển xa. Nàng buồn nàng gượng đốt hương, gương cầm lên cũng chỉ gương soi, nhìn mình trông gương tủi phận mà mắt lại lệ chan. Buồn rồi nàng lại gảy đàn nhưng lại sợ dây đứt báo điềm gở.

Người chinh phụ nhớ chồng không buồn làm gì, trong cả đến việc soi gương cũng chỉ gượng gạo cho xong. Lòng nàng chỉ một mối tơ vương hướng tới người chồng của tớ nơi trận mạc:

“Lòng này gửi gió đông có tiện,Nghìn vàng xin gửi đến non Yên.Non Yên dù chẳng tới miền,Nhớ chàng thăm thẳm đường lên bằng trời.Trời thăm thẳm xa vời khôn thấu,Nỗi nhớ chàng đau đáu nào xong.Cảnh buồn người thiết tha lòngCành cây sương đượm, tiếng trùng mưa phun”

Nàng muốn gửi tấm lòng vàng của tớ cho gió đông để mang tới chàng. Dẫu biết Non Yên cũng chẳng tới miền nhưng nàng vẫn muốn gửi. Nỗi nhớ chồng thăm thẳm như trời cao vậy. Nỗi nhớ ấy luôn đau đáu trong tâm người chinh phụ. Người buồn cảnh cũng buồn cành cây ướt sương đêm tiếng mưa phùn rơi như người chinh phụ đêm qua với giọt nước mắt tràn mi.

Qua đoạn trích ta trọn vẹn có thể cảm nhận được nỗi lòng của người chinh phụ. Đó là nỗi buồn thương người chồng nơi trận mạc không biết sống chết thế nào. Một mình nàng lẻ bóng, chăn đơn gối chiếc mà đơn độc một thì lo ngại nhớ thương chàng tới mười. Đồng thời qua đây nhà thơ cũng muốn phản ánh hiện thực xã hội với những cuộc trận chiến tranh vô nghĩa đã chia lìa những đôi vợ chồng.

Văn mẫu lớp 10: Phân tích tâm trạng của người chinh phụ trong Tình cảnh một mình của người chinh phụ của Đặng Trần Côn gồm dàn ý rõ ràng kèm theo 7 bài văn mẫu hay nhất.

Qua 7 bài phân tích tâm trạng của người chinh phụ giúp toàn bộ chúng ta cảm nhận được những cung bậc cảm xúc của người chinh phụ mà cảm xúc bao trùm đó đó là yếu tố một mình đơn chiếc. Qua đây ta thấy nhà thơ như đồng cảm với số phận của người phụ nữ ấy. Vậy sau này là nội dung rõ ràng dàn ý và 7 bài văn mẫu, mời những ban cùng theo dõi tại đây.

Bạn đang xem: Văn mẫu lớp 10: Phân tích tâm trạng của người chinh phụ trong Tình cảnh một mình của người chinh phụ

I. Mở bài:

– Giới thiệu về tác giả và đoạn trích:

Đặng Trần Côn là con người tài ba học giỏi và có tài năng văn chương. Đoạn trích Tình cảnh một mình của người chinh phụ là một trong những đoạn hay và xúc động nhất của tác phẩm Chinh phụ ngâm. Khái quát tâm trạng của người chinh phụ: Tâm trạng chủ yếu buồn sầu đơn độc nhung nhớ.

II. Thân bài:

* Luận điểm 1: Nỗi đơn độc của người chinh phụ (8 câu đầu)

– Cảnh ngộ: Chồng đi đánh trận, người chinh phụ phải ở trong nhà một mình.

– Hành động:

“Gieo từng bước”: bước tiến chậm rãi từng bước một “Rủ thác đòi phen”: Buông xuống cuốn lên nhiều lần.

=> Hành động lặp đi tái diễn nhiều lần, không còn mục tiêu

=> Tâm trạng bần thần, đơn độc, một mình của người chinh phụ.

– Hình ảnh:

+ “Chim thước”: Loài chim phục vụ thông tin lành.

-> Người chinh phụ ngóng trông tin chồng thắng trận trở về, nhưng thước chẳng mách tin

=> Sự ngóng trông đến vô vọng.

+ “Ngọn đèn”, “chẳng biết”: Gợi thời hạn đêm khuya

=> Gợi sự đơn độc, khát vọng sum họp, không còn ai san sẻ.

+ “Hoa đèn – bóng người”: Gợi sự trằn trọc, thao thức vì nhớ chồng, con người không hề sức sống.

=> Tâm trạng buồn sầu, nhớ nhung, ngóng trông vô vọng.

– Lời độc thoại của nhân vật.

“Lòng thiếp riêng bi thiết”: Nỗi lòng bi thương, thảm thiết không nói lên lời “Buồn rầu”: Buồn đau, đơn độc “Khá thương”: Xót xa, đau đớn, bồn chồn

– Nghệ thuật:

Đối: rủ – thác, ngoài – trong Điệp ngữ bắc cầu: đèn biết chăng – đèn chẳng biết -> Tâm trạng buồn triền miên, kéo dãn. Câu hỏi tu từ: Là lời than thở khắc khoải không yên Những từ ngữ đặc tả tâm trạng: Bi thiết, buồn rầu, khá thương,… tô đậm tâm trạng nhân vật.

* Luận điểm 2: Nỗi sầu muộn triền miên của người chinh phụ (8 câu tiếp)

– Cảnh vật:

+ “Gà eo óc”, “năm trống”: Gợi âm thanh của yếu tố một mình, cô quạnh và thời hạn đêm hôm trống vắng

=> Người chinh phụ nhớ chồng thao thức suốt đêm.

+ “Hòe phất phơ rủ bóng bốn bên”: Bóng cây hòe ngoài sân trong vườn ngắn rồi dài, dài lại ngắn nhàm chán không còn sức sống.

=> Cảnh vật gợi sự cô quạnh, hoang vắng đến đáng sợ.

– Thời gian:

+ “Khắc giờ đằng đẵng như niên”: Một giờ xa cách như một năm dài đằng đẵng.

=> Nỗi buồn kéo dãn vô tận.

+ “Mối sầu”, “dằng dặc”, “miền biển xa”: Cụ thể hóa nỗi sầu, giúp người đọc cảm nhận được sự giàn trải của nó.

=> Tô đậm nỗi cô quạnh, sầu muộn giàn trải của người chinh phụ

– Hành động:

Động từ “gượng”: gượng gạo, miễn cưỡng “Hương gượng đốt”, “hồn đà mê mải”: Miễn cưỡng đốt hương tìm sự thanh thản nhưng lại mê man. “Gương gượng soi”, “lệ lại châu chan”: Gượng gạo soi gương mà òa khóc “Gượng gảy ngón đàn”: Khát khao niềm sung sướng nhưng lại sợ điềm gở.

– Hình ảnh “Sắt cầm, dây duyên, phím loan”: Biểu tượng của niềm sung sướng lứa đôi nhưng lại gợi nỗi đau chia lìa.

=> Người chinh phụ càng nỗ lực giải tỏa thì tâm trạng càng đơn độc, vô vọng, nỗi sầu muộn càng trở nên ám ảnh.

– Nghệ thuật

Sử dụng những từ láy gợi hình quyến rũ: eo óc, phất phơ, đằng đẵng,… Sử dụng những hình ảnh so sánh: lấy vật hữu hình để nói vật vô hình dung để rõ ràng hóa nỗi sầu. Điệp từ “gượng”: Khắc họa tâm trạng gượng gạo một cách ám ảnh Hình ảnh ước lệ, tả cảnh ngụ tình.

Xem thêm: Soạn bài Đò Lèn

* Luận điểm 3: Niềm thương nhớ chồng của người chinh phụ (8 câu cuối)

– Không gian:

“Gió Đông, non Yên”: Hình ảnh ước lệ gợi hình ảnh người vợ phải mượn ngọn gió Đông mới trọn vẹn có thể truyền tải được nỗi nhớ chồng. “Đường lên bằng trời”: Xa vời dường như không còn điểm cuối

=> Nhấn mạnh sự xa cách trùng khơi của người chinh phụ, thể hiện tình yêu và nỗi nhớ da diết của người chinh phụ.

– Tính chất nỗi nhớ:

“Thăm thẳm”: Gợi độ dài của thời hạn, độ rộng của không khí, độ sâu của nỗi nhớ. “Đau đáu”: Trạng thái không yên lòng, quan tâm nhớ nhung, mong đợi, day dứt khôn nguôi.

=> Nỗi nhớ triền miên trong thời hạn vô tận được rõ ràng hóa bằng không khí xa vời, khắc họa nỗi nhớ khắc khoải dằng dặc.

– Tâm trạng:

“Cảnh buồn, thiết tha lòng”: Tả cảnh ngụ tình, cảnh buồn, lòng người đau xót, quặn thắt. “Cành cây sương đượm”: Gợi sự buốt giá, lạnh lẽo “Tiếng trùng mưa phun”: Sự ảo não, hoang vắng, nghe được cả tiếng côn trùng nhỏ kêu rả rích.

=> Tâm trạng đơn độc, thổn thức, nỗi nhớ thương, khát khao được đồng cảm nhưng vô vọng.

– Nghệ thuật:

Từ láy gợi hình quyến rũ: thăm thẳm, đau đáu, thiết tha Hình ảnh ước lệ: gió đông, non Yên. So sánh: “đường lên bằng trời” Điệp từ: “nhớ”, “gửi”, “thăm thẳm” Điệp ngữ bắc cầu: “non Yên – non Yên”, “bằng trời – trời thăm thẳm”. Tả cảnh ngụ tình: “Cành cây sương đượm tiếng trùng mưa phun”.

* Luận điểm 4: Thái độ của tác giả trước tâm trạng của người chinh phụ.

Thương xót, cảm thông trước tình cảnh đơn độc sầu muộn của người chinh phụ Ngợi ca tấm lòng thủy chung, khao khát tình yêu, niềm sung sướng lứa đôi của người phụ nữ. Lên án trận chiến tranh phong kiến đã gây ra cho con người bao đau khổ, mất mát.

* Đặc sắc nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp

Thể thơ tuy nhiên thất lục bát giàu nhạc tính Sử dụng từ láy, giải pháp điệp từ, điệp ngữ Hình ảnh mang tính chất chất ước lệ, tượng trưng Ngôn từ tinh lọc Nghệ thuật tả cảnh ngụ tình Bút pháp miêu tả nội tâm nhân vật tinh xảo

III. Kết bài:

Khái quát lại tâm trạng của người chinh phụ Suy nghĩ của tớ mình: Đồng cảm, thương xót cho những người dân phụ nữ, trân trọng những vẻ đẹp phẩm chất của tớ.

Tình cảnh một mình của người chinh phụ được trích từ tác phẩm Chinh phụ ngâm của Đặng Trần Côn. Tác phẩm đã đã cho toàn bộ chúng ta biết nỗi đơn độc khắc khoải của người chinh phụ có chồng ra chiến trận. Nỗi đơn độc ấy càng đậm nét hơn khi nàng vừa tiễn chồng đi còn mình trở về nơi buông the đơn độc lạnh lẽo. Tất cả những cung bậc cảm xúc này đã được khắc họa trong đoạn trích Tình cảnh một mình của người chinh phụ.

Văn bản được trích từ câu 193 đến câu 216 của bản diễn Nôm. Sau buổi tiễn đưa chồng, người chinh phụ trở về, tưởng tượng nơi mặt trận đầy chết chóc mà lòng xót xa, lo ngại cho chồng và thương cảm cho tình hình đơn độc, một mình của tớ. Tâm sự của nàng diễn biến qua thật nhiều cung bậc cảm xúc rất khác nhau đã được tác giả tinh xảo tóm gọn trọn vẹn.

Tám dòng thơ đầu đã cho toàn bộ chúng ta biết tâm trạng bồn chồn của người chinh phụ trong tình cảnh một mình, đơn chiếc :

Dạo hiên vắng thầm gieo từng bướcNgồi rèm thưa rủ thác đòi phen

Không gian rất là cô quạnh, vắng vẻ chỉ có bước tiến người chinh phụ thầm gieo trên hiên vắng. Tâm trạng nàng rất là bồn chồn, lo ngại, nàng lo lắng không yên, hết rủ rèm rồi lại cuốn rèm, đi đi lại lại ngong ngóng tin chồng trở về, nhưng người chồng vẫn ra đi bặt vô âm tín. Hành động treo rèm lại rồi lại kéo rèm xuống là hành vi trình làng trong vô thức, nàng làm mà không hề hay biết, điều này càng khắc họa rõ ràng hơn nỗi vô vọng tràn trề của nàng. Dù ở ngoài hiên hay trong rèm nàng vẫn đơn độc, một mình rất là. Nàng mong ngóng tiếng con chim thước phục vụ thông tin nhưng chim thước cũng im ắng. Đêm khuya chỉ có một mình, nàng càng khao khát sự sẻ chia hơn lúc nào hết, nhưng ngọn đèn vô tri, vô cảm không thể an ủi, san sẻ với nàng: Đèn có biết dường bằng chẳng biết/ Lòng thiếp riêng bi thiết mà thôi. Hình ảnh Hoa đèn kia với bóng người khá thương càng đậm tô hơn thế nữa sự đơn độc, tội nghiệp của người chinh phụ.

Từ nỗi khát khao đồng cảm chuyển sang sự chờ đón dài đằng đẵng: Gà eo óc gáy sương năm trống/ Hòe phất phơ rủ bóng bốn bên/ Khắc giờ đằng đẵng như niên/ Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa. Tiếng gà eo óc thê lương, càng vang vọng hơn trong không khí đêm khuya tĩnh mịch vắng vẻ. Tiếng gà ấy vừa là yếu tố chảy trôi chậm rãi của thời hạn vừa là yếu tố giày vò trong tâm người chinh phụ, nghe tiếng gà, lòng lại càng thổn thức chờ mong hơn gấp bội. Nhìn ra ngoài đêm tối mịt mùng, bóng hòe phất phơ cứ đều đặn lay động qua trước mắt, càng làm cho thời hạn chậm rãi, nặng nề trôi hơn. Thời gian tâm ý được nhân lên gấp bội Khắc giờ đằng đẵng như niên và mối sầu trong tâm người một mình, đơn độc trải ra một không khí vô tận tựa miền biển xa. Trong bốn câu thơ tác giả đã sử dụng thành công xuất sắc bốn từ láy vừa gợi âm thanh vừa gợi nên sự giày vò trong tâm trạng (éo óc) vừa diễn tả sự hoang vắng (phất phơ), từ lại gợi nên không khí thời hạn vô tận (đằng đẵng, dằng dặc), trải qua này đã diễn tả được nỗi đơn độc, sầu muộn trong vô vọng của người chinh phụ.

Khổ thơ thứ tư diễn tả những gắng gượng của người chinh phụ để trốn khỏi sự bủa vây của nỗi đơn độc, nhưng càng cố trốn tránh nỗi đơn độc lại càng ôm chặt lấy nàng. Nàng lấy gương soi trang điểm để quên nhưng nhìn thấy mặt mình nàng lại không cầm nổi nước mắt lệ lại châu chan. Nàng đốt hương mong lấy lại sự thư thái trong tâm hồn nhưng hồn đà mê mải, nỗi đơn độc sầu muộn lại càng đậm sâu hơn. Và đau đớn nhất là khoảnh khắc: Sắt cầm gượng gảy ngón đàn/ Dây uyên kinh đứt phím loan ngại chùng, đàn cầm và đàn sắt khi hòa âm với nhau thường được ví với việc sum vầy, hòa hợp yên ấm của hai vợ chồng. Dây uyên hình tượng cho lựa đôi gắn bó, tất những sự vật đều phải có đôi có lứa, chỉ riêng mình nàng là đơn độc lẻ bóng. Những hình tượng ấy càng khơi sâu nỗi đơn độc, một mình của người chinh phụ. Ba từ gượng diễn tả sự trớ trêu, xót xa trước cảnh ngộ của chính mình. Dây đàn đứt và chúng đều là tín hiệu của điềm xấu trong tình yêu, thế nên vì thế, nỗi kinh sợ của người chinh phụ khi gượng gảy đàn trở thành một nỗi ám ảnh về sự việc đơn độc một mình trọn kiếp của người cô phụ.

Khổ thơ ở đầu cuối diễn tả nỗi khao khát gửi gắm tình cảm thương nhớ sâu nặng của người chinh phụ đến nơi mặt trận xa xôi. Nàng gửi tình cảm qua ngọn gió đông (gió xuân) nhưng gió đông yếu ớt không đủ sức mang nỗi nhớ thương nghìn vàng của nàng đến nơi Non Yên xa thẳm. Người chinh phụ lại phải đương đầu với thực tiễn và thấm thía thảm kịch thành viên: Trời thăm thẳm xa vời khôn thấu/ Nỗi nhớ chàng đau đáu nào xong/ Cảnh buồn người thiết tha lòng/ Cành cây sương đượm tiếng trùng mưa phun. Nỗi niềm chìm vào đơn độc, chìm vào không khí lạnh lẽo, quạnh vắng, cảnh vật ảm đạm thê lương như đang bủa vây lấy người chinh phụ. Nàng đang đớn, vô vọng đến cùng cực.

Bằng bút pháp tả cảnh ngụ tình, ngôn từ tinh xảo, hình ảnh giàu sức hình tượng, đoạn trích đã diễn tả thật tinh xảo và đúng chuẩn những cung bậc cảm xúc của người chinh phụ, đó là nỗi đơn độc, một mình vô cùng. Đoạn trích có ý nghĩa tôn vinh niềm sung sướng thành viên đồng lời là lời tố cáo, lên án trận chiến tranh phi nghĩa đã hủy hoại niềm sung sướng của con người.

Phân tích tâm trạng người chinh phụ – Mẫu 2

Đặng Trần Côn được nhiều người nghe biết nhờ học rộng và tài cao. Ông là tác giả của nhiều bài thơ chữ Hán và bài phú. Trong những tác phẩm, Chinh Phụ Ngâm sẽ là nổi trội và được nhiều người nghe biết.

“Tình cảnh một mình” đó đó là đoạn thơ được trích từ tác phẩm từ câu 193 đến câu 220. Nội dung đó đó là diễn biến tâm trạng của người chinh phụ sau buổi tiễn đưa chồng ra nơi mặt trận. Tâm sự và nỗi buồn ấy được thể hiện thâm thúy khiến lòng người rung động.

“Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước,Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.Ngoài rèm thước chẳng mách tin,Trong rèm, dường đã có đèn biết chăng?”

Bốn câu thơ đầu của đoạn trích đó đó là cảm xúc một mình của người chinh phụ. Theo dõi bước tiến của người thiếu phụ, ta sẽ thấy được sự thẫn thờ trong tâm trạng. Bàn chân kia không hề muốn bước mà chỉ là đang cố để đi. Hình ảnh ấy cho ta thấy được, mạch cảm xúc đắm chìm trong sâu thẳm trái tim. Hiểu đơn thuần và giản dị hơn đó đó đó là lý trí, cảm xúc đang níu bước tiến người chẳng muốn rời đi. Ngồi bên trong rèm thừa mà lòng lại buồn vô tận. Nỗi buồn đó liệu có ai thấu cho nàng.

Nàng buồn bã luôn mong ngóng tin chồng từ phương xa. Thế nhưng, chẳng ai mách tin cho nàng. Hình ảnh chiếc đèn hiện lên như thể “người” tận mắt tận mắt chứng kiến toàn bộ nhưng liệu “đèn có biết chăng”. Câu hỏi được đề cập làm cho những người dân đọc cảm thấy vô cùng chua xót. Mặc dù cạnh kề nhưng dẫu sao đèn cũng là món đồ vô tri vô giác. Nó không thể nào an ủi hay phục vụ thông tin cho nàng.

“Đèn có biết dường bằng chẳng biếtLòng thiếp riêng bi thiết mà thôiBuồn rầu nói chẳng nên lờiHoa đèn kia với bóng người khá thương”

Hình ảnh chiếc đèn lại được nhắc tới lần nữa để nói lên nỗi buồn triền miên của người chinh phụ. Kể cho đèn kia có hiểu được thì cũng không thể đồng cảm với tâm trạng của nàng thời gian hiện nay. Nàng buồn đến nỗi chẳng thiết nói lời chi. Trong 4 câu thơ tiếp, tác giả đã lồng ghép thêm hình ảnh hoa đèn để an ủi tâm tư nguyện vọng của nhân vật. Thế nhưng, đọc vào toàn bộ chúng ta còn cảm thấy lòng nặng trĩu hơn. Nỗi buồn của nàng chỉ nàng mới trọn vẹn có thể làm rõ được.

“Gà eo óc gáy sương năm trốngHòe phất phơ rủ bóng bốn bênKhắc giờ đằng đẵng như niênMối sầu dằng dặc tựa miền biển xaHương gượng soi lệ lại châu chanSắt cầm gượng gảy ngón đànDây uyên kinh đứt phím loan ngại ngùng”

Nỗi buồn ấy giờ đây đã phủ rộng ra xung quanh và tác động đến hơn cả cảnh vật. Tiếng gà gáy báo hiệu ngày mới khởi đầu với nhiều điều mới mẻ. Thế nhưng, qua từ ngữ tác giả thể hiện nó lại buồn đến nao lòng. Vì buồn mà nàng chẳng thể ngủ được nên mới nghe được tiếng gà sáng sớm. Tiếng gà văng vẳng gợi lên nỗi sầu triền miên giữa không khí. Cây hoa rủ bóng được đề cập đến như mái tóc người chinh phụ cúi đầu nhớ thương chồng.

Chưa tạm ngưng ở đó, tác giả còn sử dụng hình ảnh miền biển xa để thể hiện sự dài rộng của nỗi buồn, nỗi nhớ. Người chinh phụ đợi chờ một khắc dài tựa một năm. Thời gian đằng đẵng lại làm cho tình cảnh một mình được làm rõ hơn hết. Lúc này, nàng chẳng thiết tha gì đến bản thân mình. Ngay cả việc soi gương cũng chỉ là gắng gượng. Nàng còn sợ cả việc đánh đàn mà dây bị đứt. Mọi điềm gửi đều làm cho tâm nàng không an tâm.

“Lòng này gửi gió đông có tiệnNghìn vàng xin gửi đến non YênNon Yên dù chẳng tới miềnNhớ chàng thăm thẳm xa vời khôn thấuNỗi nhớ chàng đau đáu nào xongCảnh buồn người thiết tha lòngCành cây sương đượm tiếng trùng mưa phun”

Nỗi nhớ của người chinh phụ đã bao trùm cả không khí. Nàng mượn hình ảnh gió để gửi tâm tình đến người chồng nơi biên ải. Mặc dù không biết chàng có nhận được nhưng vẫn mong gửi tới non yên kia. Con đường gửi gắm tâm tư nguyện vọng tuy nhiên khá trắc trở và chông gai nhưng nàng vẫn nuôi niềm kỳ vọng. Nỗi nhớ ấy lại dường như thăm thẳm và xoáy sâu hơn trong tâm. Nhớ đến nỗi hóa đau thương bật lên tiếng khóc hòa cùng mưa phùn ngoài kia.

Thông qua diễn biến tâm trạng của người chinh phụ, toàn bộ chúng ta đã thấy rõ hơn thái độ của tác giả. Ông cảm thông, thương xót con người trước tình cảm đơn độc ấy. Đồng thời, tác giả còn ngợi cả tấm lòng thủy chung của người phụ nữ và khao khát về niềm sung sướng lứa đôi.

Ngoài ra, đoạn trích còn lên án cuộc trận chiến tranh đã mang lại bao nhiêu đau khổ cho con người. Nó làm cho những người dân với những người xa nhau.

Như vậy, qua bài phân tích tâm trạng của người chinh phụ, toàn bộ chúng ta đã thấy rõ hơn sự đơn độc một mình của con người. Người con gái ấy phải sống xa chồng, chỉ một thân một mình với nỗi nhớ khôn nguôi. Đồng thời, trải qua đó từng người sẽ cảm thấy đồng cảm thâm thúy hơn với tác giả.

Phân tích tâm trạng người chinh phụ – Mẫu 3

Đặng Trần Côn là người làng Mọc, huyện Thanh Trì, Tp Hà Nội Thủ Đô. Hiện chưa rõ năm sinh, năm mất của ông, chỉ biết ông là một danh sĩ nổi tiếng hiếu học, tài ba sống vào lúc chừng nửa đầu thế kỉ XVIII. Cảm xúc trước hiện thực những cuộc trận chiến tranh do giai cấp phong kiến đương thời tiến hành chém giết lẫn nhau để tranh giành vị thế hoặc đàn áp những cuộc khởi nghĩa của nông dân, Đặng Trần Côn đã sáng tác “Chinh Phụ Ngâm” để nói lên những khổ đau, mất mát của con người, nhất là tình cảnh người vợ lính trong trận chiến tranh. Nhiều người đã diễn Nôm Chinh phụ ngâm, tuy nhiên chỉ bản diễn Nôm Chinh phụ ngâm của Đoàn Thị Điểm vượt qua số lượng giới hạn của bản dịch để trở thành sự đồng sáng tạo tuyệt vời. Dịch giả đã dùng thể thơ tuy nhiên thất lục bát, một thể thơ do người Việt sáng tạo để miêu tả những diễn biến tâm trạng người chinh phụ có chồng đi chinh chiến. Trong số đó đoạn trích “Tình cảnh một mình của người chinh phụ” đã nói lên tình cảnh và tâm trạng người chinh phụ đơn độc, buồn khổ trong thời hạn chồng ngoài chiến trận, không còn tin tức, không rõ ngày trở về, đồng thời thể hiện ý nghĩa nhân đạo thâm thúy.

Tám câu thơ đầu diễn tả nỗi bồn chồn của người chinh phụ trong cảnh một mình. Không gian rất là vắng lặng, hiu hắt, chỉ có bước tiến của người lẻ bóng thầm gieo trên hiên vắng. người chinh phụ lo lắng không yên, hết rủ rèm rồi lại cuốn rèm, đi đi lại lại như chờ mong tin lành báo chồng trở về, nhưng tin tức về người chồng vẫn bặt vô âm tín. Nỗi vô vọng tràn trề. Ở ngoài hiên hay ở trong phòng, nàng vẫn một mình, đơn độc rất là. Mong con chim thước cất lên tiếng kêu, nhưng đến hơn cả tiếng chim của yếu tố mong mỏi cũng im vắng. Đêm khuya, một mình một bóng dưới ánh đèn, người chinh phụ khao khát sự đồng cảm, sẻ chia, nàng kỳ vọng ngọn đèn thấu hiểu và soi tỏ lòng mình. Nhưng đèn vô tri, vô cảm, đèn không thể an ủi, sẻ chia cùng người nỗi buồn đau cô lẻ.

“Đèn có biết dường bằng chẳng biếtLòng thiếp riêng bi thiết mà thôi”

Bốn câu thơ tiếp theo từ nỗi khát khao đồng cảm chuyển sang thời hạn chờ đón dài vô cùng như không khí mênh mông vô tận. Tiếng “gà eo óc gáy sương năm trống” vừa diễn tả sự trôi chảy của thời hạn, vừa diễn tả sự giày vò của lòng người. Biết bao đêm một mình một bóng, một ngọn đèn thao thức năm trống canh, nghe tiếng “gà eo óc gáy sương”, lòng thổn thức mong đợi. Tuổi trẻ dần phôi pha theo thời hạn. Bóng cây hoè lặng lẽ im lìm trong đêm gợi thêm cảm hứng hoang vắng. Thời gian tâm ý được nhân lên gấp bội: “Khắc giờ đằng đẵng như niên”, và mối sầu trong tâm người một mình, đơn độc trải ra trong một không khí vô tận: “Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa”. Bốn dòng thơ có bốn từ láy được chia đều, một từ gợi âm thanh, gợi lên sự giày vò trong tâm trạng (eo óc); một từ quyến rũ hứng hoang vắng (phất phơ); một từ gợi thời hạn tâm ý (đằng đẵng); một từ gợi không khí vô tận, nỗi sầu vô tận (dằng dặc), đồng thời gợi âm điệu sầu não bình yên.

Bốn câu thơ tiếp theo diễn tả những gắng gượng của người chinh phụ để mong thoát khỏi vòng vây của cảm hứng một mình, đơn độc, nhưng không thoát nổi. người chinh phụ gượng soi gương để trang điểm, nhưng nhìn thấy khuôn mặt mình, người chinh phụ lại không cầm nổi nước mắt. Đau đớn nhất là lúc:

“Sắt cầm gượng gảy ngón đàn,Dây uyên kinh đứt phím loan ngại chùng”

Đàn cầm, đàn sắt thường hoà âm với nhau ví như cảnh vợ chồng đoàn viên, hòa thuận, ấm êm. Dây đàn uyên ương gợi lên hình tượng lứa đôi gắn bó, hòa hợp như đôi chim uyên ương. Những hình tượng ấy càng khơi sâu nỗi sầu đơn độc, một mình của người chinh phụ. Ba từ “gượng” diễn tả cảm hứng vô duyên, trớ trêu, xót xa trước cảnh ngộ. Dây đàn “đứt” và “chùng” đều là tín hiệu về điềm gở. Nỗi kinh hãi, ngại ngùng của người chinh phụ khi “gượng gảy ngón đàn” trở thành một mặc cảm về sự việc một mình, đơn độc trọn kiếp của cô phụ.

Tám câu thơ cuối thể hiện nỗi khao khát gửi tình thương nhớ sâu nặng của người chinh phụ đến chồng, nhưng trong nỗi khao khát ấy đã chứa sẵn mầm vô vọng. Làn gió đông yếu ớt kia không đủ sức mang nỗi lòng thương nhớ “nghìn vàng” của nàng đến tận non Yên xa thẳm. Nỗi nhớ thương càng trở nên thăm thẳm, không thể cân đo đong đếm được. Nỗi niềm ấy chìm vào lạnh lẽo với hình ảnh sương gió, mưa, tiếng côn trùng nhỏ. Tất cả đều sự gợi đơn độc, buồn nhớ.

Xem thêm: Tập làm văn lớp 5: Kể lại câu truyện Cây cỏ nước Nam (3 mẫu)

Chinh phụ ngâm thể hiện nỗi đau khổ của người chinh phụ phải sống trong cảnh một mình, đơn độc. Đoạn trích có ý nghĩa tôn vinh niềm sung sướng lứa đôi của tuổi trẻ và phản kháng trận chiến tranh phi nghĩa. Tiếng nói nhân đạo của Chinh phụ ngâm hoà vào với tiếng nói nhân đạo của văn học thế kỉ XVIII – nửa đầu thế kỉ XIX có ý nghĩa xác lập truyền thống cuội nguồn quý báu của văn học dân tộc bản địa.

Phân tích tâm trạng người chinh phụ – Mẫu 4

Trong cuộc sống toàn bộ chúng ta sẽ có được tối thiểu một lần chịu tình cảnh một mình. Không biết một mình vì thiếu ban, một mình vì chồng hay vì những yếu tố nào đó. Nói chung tình cảnh ấy rất dễ dàng có ở trong con người toàn bộ chúng ta. Cuộc sống không phẳng phiu vì thế nên vì thế những yếu tố khiến ta một mình sẽ rất dễ dàng xẩy ra. Tuy nhiên nổi trội nhất là một mình vì chồng. Trong thơ xưa Đoàn Thị Điểm đã mang đến cho toàn bộ chúng ta một đoạn thơ hay về tình cảnh một mình của người phụ nữ có chồng đi đánh trận nơi xa. Bài thơ đã bật lên những nỗi nhớ nhung sầu muộn của người phụ nữ thiếu vắng bóng chồng.

Trước hết là bốn câu thơ đầu với những tâm trạng cảm xúc của người một mình ấy:

“Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước,Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.Ngoài rèm thước chẳng mách tin,Trong rèm, dường đã có đèn biết chăng?”

Dõi theo từng bước tiến của người thiếu phụ ấy ta thấy một tâm trạng thẫn thờ của cô. Hình như bàn chân kia không thích bước nữa chỉ như cố bước tiến mà thôi. Có lẽ bàn chân ấy chỉ muốn chôn tại một chỗ để làm cho những cảm xúc kia chìm đắm trong con người ấy. Nói đúng hơn thì cảm xúc kia như níu bước tiến lại không thích cho đi. Ngồi trong rèm thưa mà nàng thấy lòng mình buồn vô tận. Đó là một nỗi buồn thương không thể có ai hiểu được cho nàng. Người nàng thương nhớ cũng không còn ở đấy làm cho một mình nàng như bị cảm xúc kia dìm xuống. Nàng còn buồn rằng con chim thước ngày nào thì cũng không còn để nàng hỏi tin về chàng. Trong rèm kia ngọn đèn dường như tận mắt tận mắt chứng kiến mọi hoạt động và sinh hoạt giải trí tâm trạng của nàng nhưng liệu đèn có biết không. Câu hỏi vang lên nghe sao thật chua chát. Đúng là đèn thức cùng nàng thật đấy nhưng đèn cũng chỉ là một vật vô tri vô giác dẫu có biết thì cũng không nói lên được. Cả trong rèm cả ngoài rèm đều không thể cho nàng một chút ít an ủi nào. Nàng càng buồn lại càng buồn hơn.

Và nàng cũng như biết được sự vô tri của đèn, nàng hỏi như vậy rồi nàng lại tự vấn đáp vướng mắc của tớ:

“Đèn có biết dường bằng chẳng biếtLòng thiếp riêng bi thiết mà thôiBuồn rầu nói chẳng lên lờiHoa đèn kia với bóng người khá thương”

Đúng là có biết cũng không thể nói lên, kể cả cho đèn kia in như một con người để từ đó cảm nhận được nỗi đau của người thiếu phụ thì cũng không thể nói được hết cái tâm trạng của nàng. Chỉ có mình nàng mới hiểu được cảm xúc ngập tràn trong nàng giờ đây thôi. Nàng buồn không thiết nói lời nào, và hình ảnh hoa đèn lại như an ủi nàng nó trở thành người ban khiến cho thức cũng như tương tư của nàng. Phải chăng nàng đang cố tìm tới sự đồng cảm, không còn người đồng cảm nàng tìm tới hoa đèn kia. Chứ thực ra thì hoa đèn cũng luôn có thể có biết chi đâu mà thương cho nàng.

Chính cái tâm trạng ấy đã tác động đến cảnh vật. Đôi mắt nhớ thương chồng của nàng nhìn đâu cũng thấy tàn phai, buồn bã:

“Gà eo óc gáy sương năm trốngHòe phất phơ rủ bóng bốn bênKhắc giờ đằng đẵng như niênMối sầu dằng dặc tựa miền biển xaHương gượng soi lệ lại châu chanSắt cầm gượng gảy ngón đànDây uyên kinh đứt phím loan ngại ngùng”

Tiếng gà báo canh nghe ấm cúng như vậy mà qua sự cảm nhận của người thiếu phụ lại trở thành sự eo óc buồn lạ thường. Thấy rõ được những tiếng gà gáy như vậy chắc chắn là nàng không ngủ được nên mới nghe được những tiếng gà gáy năm canh đó. Cây hòa ngoài kia cũng rủ bóng bốn bên. Nó in như hàng tóc của người con gái vì nhớ thương một mình không thiết tha gì cúi đầu mặc cho mái tóc rũ xuống. Mỗi giờ trôi qua riêng với nàng dài tựa một năm vậy. Người ta thường ví khoảng chừng thời hạn mong đợi lúc nào thì cũng dài như hàng thế kỷ trôi qua vậy nhất là đợi chờ người mình yêu thương. Và ở đây người chinh phụ cũng một mình chờ đón vì thế nên vì thế mới thấy một khắc dài tựa một năm. Mối sầu thì dằng dặc như miền biển xa. Có thể nói nỗi buồn sầu kia mang tầm vóc không khí to lớn và thời hạn dài đằng đẵng. Và chính vì thế mà nàng không thiết tha gì đến bản thân mình nữa. Nếu có soi gương thì cũng chỉ là gượng soi mà thôi. Nếu có đánh đàn thì cũng ngượng ngạo mà sợ dây loan kia đứt. Đàn đứt thì rủi ro không mong muốn mà chồng nàng ở biên cương đối đầu với cái chết. Nàng không thích thấy một điềm gở nào và hình ảnh dây loan kia đó đó là dây hồng tình nghĩa của vợ chồng.

Thế rồi nỗi sầu muộn lại được bao trùm trong những câu thơ cuối đoạn trích:

“Lòng này gửi gió đông có tiệnNghìn vàng xin gửi đến non YênNon Yên dù chẳng tới miềnNhớ chàng thăm thẳm xa vời khôn thấuNỗi nhớ chàng đau đáu nào xongCảnh buồn người thiết tha lòngCành cây sương đượm tiếng trùng mưa phun”

Nàng mượn gió đông để gửi những tâm tư nguyện vọng tình cảm và tấm lòng của tớ đến người chồng nơi biên cương của người nào. Chốn non yên kia không biết chàng có nhận được những tâm sự của nàng không nhưng nàng vẫn mong gửi đi. Có tiện thì mong chàng hãy nghe biết tấm lòng của thiếp. Đường đi của những tâm sự ấy phải trải qua biết bao nhiêu núi non hiểm trở và bản thân nàng thì biết rõ điều này. Nàng bỗng thấy thương nhớ thăm thẳm, dường như nỗi nhớ ngày một xoáy sâu vào trong tâm nàng. Và như không thể kìm được cảm xúc nàng đau lòng bật lên những tiếng khóc hòa vào những hạt mưa ngoài kia.

Như vậy qua đoạn trích này ta thấy Đoàn Thị Điểm đã mang lại cho toàn bộ chúng ta những cung bậc cảm xúc của người chinh phụ mà cảm xúc bao trùm đó đó là yếu tố một mình đơn chiếc. Người con gái ấy phải sống xa chồng, thân con gái chỉ có một mình vò võ thử hỏi rằng làm thế nào không nhớ không thương không sầu muộn. Qua đây ta thấy nhà thơ như đồng cảm với số phận của người phụ nữ ấy.

Phân tích tâm trạng người chinh phụ – Mẫu 5

Người con gái trong xã hội phong kiến xưa luôn là người gánh chịu nhiều đau khổ thiệt thòi nhất. Nếu không biến thành vào cung trở thành cung nữ, được sủng ái rồi bị ruồng bỏ không thương tiếc hay lấy chung một chồng để rồi phận má đào bị hờ hững đơn côi thì cũng phải xa chồng vì trận chiến tranh. Người con gái trong Tình cảnh một mình của người chinh phụ không phải sống kiếp chồng chung, không biến thành ruồng bỏ nhưng lại phải một mình đơn chiếc vì chồng ở nơi trận mạc binh đao. Đoạn trích thể hiện rõ tâm trạng đơn độc và nỗi đau khổ của nàng.

Trước hết đoạn trích thể hiện tâm trạng đơn độc của người chinh phụ. Nỗi đơn độc ấy cứ bủa vây lấy nàng, khiến nàng không thể làm gì và cũng chẳng làm được gì, ngày thẫn thờ đêm thức trắng:

“Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước,Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.Ngoài rèm thước chẳng mách tin,Trong rèm dường đã có đèn biết chăng?Đèn có biết, dường bằng chẳng biết,Lòng thiếp riêng bi thiết mà thôi.Buồn rầu nói chẳng nên lời,Hoa đèn kia với bóng người khá thương!”

Trên từng bậc thềm, xưa kia còn in dấu gót của hai người vậy mà giờ đây chỉ có mỗi một mình nàng gieo từng bước cô quanh. Hiên cũng như vắng đi một con người đứng đó. Nàng thẫn thờ trong nỗi đơn độc độc bước, dạo để khuây khỏa mà lòng vẫn chưa yên. Đứng không xong nàng lại ngồi trong chiếc rèm chờ con chim thước đưa tin từ chiến trận gửi về. Nhưng chờ thì cũng chỉ chờ trong vô vọng, chim thước không thấy đâu mà nỗi đơn độc thì ngày càng nuốt chửng lấy người con gái mềm yếu. Ngày đêm chỉ có chiếc đèn làm ban, đèn thức cùng nàng nhưng liệu rằng đèn có thấu hiểu cho nỗi lòng cô quạnh của người chinh phụ. Nàng tự hỏi rồi tự vấn đáp, đèn có biết thì cũng bằng không biết chỉ có riêng nàng chịu đựng với nỗi cô quạnh này mà thôi.

Nàng không riêng gì có bị nỗi đơn độc vây lấy mà nỗi đau khổ cũng cứ thể mà chiếm lấy nàng. Nó dằn vặt nàng sống mà hồn “mê mải”:

“Gà eo óc gáy sương năm trống,Hoè phất phơ rủ bóng bốn bên.Khắc giờ đằng đẵng như niên,Mối sầu dằng dặc tựa miền bể xa.Hương gượng đốt, hồn đà mê mải,Gương gượng soi, lệ lại chứa chan.Sắt cầm gượng gảy ngón đànDây uyên kinh đứt, phím loan ngại chùng.Lòng này gửi gió đông có tiện,Nghìn vàng xin gửi đến non Yên.Non Yên dù chẳng tới miền,Nhớ chàng thăm thẳm đường lên bằng trời.Trời thăm thẳm xa vời khôn thấu,Nỗi nhớ chàng đau đáu nào xong.Cảnh buồn người thiết tha lòng,Cành cây sương đượm, tiếng trùng mưa phun.”

Tiếng con gà gáy sáng trong màn sương ảm đạm càng làm cho nỗi đơn độc trở thành nỗi đau. Nàng đã thức trắng cả một đêm, không phải nàng không thích ngủ mà nàng không thể nào nhắm mắt được. Trước rủi ro không mong muốn tiềm ẩn tiềm ẩn nàng trọn vẹn có thể trở thành phụ nữ góa chồng bất kể nào làm cho nàng đau khổ. Nàng lo ngại thương cho chồng và ngẫm cho mình. Cây hòe bên phía ngoài kia cũng ủ rũ, cành cây ướt đẫm sương đêm. Cái màn sương lạnh giá ấy lại thêm tiếng mưa phùn làm cho những người dân chinh phụ buồn lại càng buồn, nỗi nhớ đau đáu trong tim. Nó thường trực trong tâm chứ không phải phút đến phút lại đi. Mỗi giờ phút qua đi được xem từ cái tích tắc một, thời hạn chạy chậm như đè nén thêm sự đau khổ trong tâm người con gái.

Như vậy qua đây ta trọn vẹn có thể thấy, trận chiến tranh không riêng gì có cướp đi những người dân trai tráng hiền lành khỏe mạnh, những người dân chồng thương yêu vợ mà còn biến những người dân con gái trẻ thành những bà góa phụ. Người chinh phu ở nơi xa sống chết ra làm sao làm thế nào người chinh phụ trọn vẹn có thể biết. Nàng chỉ biết nhớ, biết thương biết lo ngại mà thôi.

Phân tích tâm trạng người chinh phụ – Mẫu 6

Đặng Trần Côn là nhà văn tài năng với nhiều tác phẩm để đời. Nổi bật trong số đó phải kể tới bài thơ Chinh phụ ngâm đã khắc họa rõ ràng sự đơn độc, một mình của người thiếu phụ khi tiễn chồng ra chiến trận nhưng không hẹn ngày về. Tác phẩm đã để lại ấn tượng thâm thúy trong tâm người đọc qua cảnh người chinh phụ đơn độc, lẻ bóng nơi phòng the với nhiều cung bậc cảm xúc rất khác nhau.

8 câu thơ đầu đã khắc họa hình ảnh người chinh phụ sau khoản thời hạn tiễn chồng ra chiến trận thì tâm trạng lúc nào mong ngóng, bồn chồn, cảnh vật xung quanh cũng trở nên cô quạnh và lạnh lẽo:

Dạo hiên vắng thầm gieo từng bướcNgồi rèm thừa rủ thác đòi phen

Không gian hiu quạnh chỉ có người chinh phụ đơn độc trước hiên nhà, nàng chẳng thiết tha làm gì, chỉ từ biết gieo từng bước tiến nặng nhọc với tâm trạng lo ngại, nỗi chán chường, đơn độc lúc không còn chồng cạnh bên. Nàng dường như chỉ từ biết làm mọi việc theo thói quen khi “rủ thác đòi phen” một cách vô định, còn tâm trí thì chỉ nghĩ đến chồng ở phương xa.

Tác giả đã khắc họa hình ảnh người thiếu phụ đơn độc trong căn phòng trống, thiếu vắng sự yêu thương, lòng thì lúc nào thì cũng lo sợ, mong ngóng ngày người thương trở về. Ngày ngày nàng chỉ biết mong tin lành từ chim thước nhưng đợi mãi cũng chẳng thấy chim phục vụ thông tin. Đêm về nàng lại lẻ bóng giữa không khí bát ngát, tịch mịch, không tiếng nói, không còn ai tâm tình, tâm tư nguyện vọng đơn độc, một mình.

Nàng chỉ từ biết tâm sự với chính bản thân mình mình “đèn có biết dường bằng chẳng biết/ Lòng thiếp riêng bi thiết mà thôi”. Cùng với hình ảnh hoa đèn như càng tô đậm thêm nỗi đơn độc, khao khát niềm sung sướng đang tràn ngập và đè nén nỗi lòng của người chinh phụ.

Tác giả đã khôn khéo sử dụng những từ ngữ trái chiều nhau như “ rủ- thác”, “ngoài- trong” để nhấn mạnh yếu tố sự lặp đi tái diễn những hành vi của người chinh phụ một cách nhàm chán, chỉ làm qua loa như một thói quen hằng ngày chứ không hề có hứng thú.

Bên cạnh đó là những từ ngữ miêu tả rực rỡ tâm trạng nặng nề của người chinh phụ như: Bi thiết, buồn rầu, khá thương,…gợi lên nỗi buồn vời vợi, sự chung thủy và khao khát tình yêu nhưng bị trận chiến tranh ngăn cách đang trỗi dậy trong tâm nàng.

8 câu thơ tiếp theo gợi lên sự chờ đón đến mỏi mòn của người chinh phụ ngày qua ngày với kỳ vọng chồng trở về bình an:

Gà eo óc gáy sương năm trốngHoè phất phơ rủ bóng bốn bênKhắc giờ đằng đẵng như niênMối sầu dằng dặc tựa miền biển xa

Người chinh phụ từ tâm trạng bồn chồn, muộn phiền chuyển thành sự chờ đón dằng dẵng từng ngày. Đối với nàng “Khắc giờ đằng đẵng như niên”, sự mong ngóng từng giây trôi qua dài như một năm, chờ từng ngày, từng đêm ăn ngủ không yên, cảnh vật xung quanh riêng với nàng cũng trở nên buồn rười rượi khi “gà eo óc gáy”, “hòe phất phơ rủ” chẳng có lấy một chút ít động lực, chẳng thể có lấy một ngày vui.

Nàng luôn chờ đón một ngày sum họp, tình yêu niềm sung sướng sẽ trở về nhưng chờ mãi đến mức trong tâm cũng dâng lên “Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa”, nỗi lòng không còn ai thấu, nỗi niềm không người kề bên, sẻ chia, tình yêu không trọn vẹn.

Từng từ ngữ vừa diễn tả âm thanh vừa diễn tả cảnh vật một cách một mình, heo hút của Đặng Trần Côn đã khiến không khí trở nên buồn bã hơn, tô đậm sự đơn côi, cô quạnh thăm thẳm từ sâu trong tâm của người chinh phụ.

Nàng cố tìm một chút ít động lực để an ủi bản thân bằng phương pháp làm những việc khác, nhưng dường như sự đơn độc vẫn bủa vây chặt lấy nàng. Tác giả đã sử dụng từ “gượng” để diễn tả cho việc gượng gạo, miễn cưỡng của người chinh phụ. Nàng muốn sáng sủa nhưng không thể vui nỗi, nàng muốn phấn chấn hơn để tô điểm cho bản thân tôi cũng không thể làm nỗi. Người thiếu phụ ấy buồn phiền đến mức “hương gượng đốt”, “gương gượng soi”, “gượng gảy ngón đàn”.

Bởi có lẽ rằng nàng nghĩ “Dây uyên kinh đứt phím loan ngại ngùng”, soi gương trang điểm mà không còn ai xem, gảy đàn mà không còn ai thưởng thức, chỉ có đơn độc mình nàng thì có làm những việc này cũng vô nghĩa.

Phân tích tâm trạng người chinh phụ – Mẫu 7

Trong xã hội phong kiến, không số phận nào khổ bằng số phận người phụ nữ. Có những người dân như mong ước được vào cung làm phi tần, cung nữ sống trong cảnh nhà lầu gác tía, cung quế, thẩm khuê nhưng vui hay là không thì chỉ có họ mới hiểu, nhất là lúc vua chúa ruồng bỏ. Hay cũng luôn có thể có những người dân không phải sống kiếp chồng chung, họ được sống với những người mình yêu thương, một vợ một chồng nhưng thời đại binh đao loạn lạc, chồng bị tóm gọn đi lính thì họ cũng đâu có niềm sung sướng gì. Tác phẩm Chinh phụ ngâm khúc tiêu biểu vượt trội là đoạn trích tình cảnh một mình của người chinh phụ là minh chứng cho những nỗi buồn, nỗi nhớ nhung sầu muộn của người phụ nữ có chồng đi lính.

Mười sáu câu thơ đầu thể hiện tâm trạng buồn bã, tủi hờn của người chinh phu. Khi tình nhân thương của tớ phải đi đánh trận vì một những cuộc trận chiến tranh vô nghĩa, người vợ ở trong nhà không thể ngừng lo ngại cho số phận của chồng mình, buồn rồi nhớ, nhớ rồi thương người con gái không thiết làm gì nữa:

“Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước,Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.Ngoài rèm thước chẳng mách tin,Trong rèm dường đã có đèn biết chăng?Đèn có biết, dường bằng chẳng biết,Lòng thiếp riêng bi thiết mà thôi.Buồn rầu nói chẳng nên lời,Hoa đèn kia với bóng người khá thương!”

Qua từng câu thơ ta trọn vẹn có thể cảm nhận được hình bóng của người chinh phụ đang chậm rãi thả từng bước tiến trên hiên vắng, thả như gieo xuống, buông thõng mình mà buồn bã. Hết dạo lại ngồi trong rèm thưa mong con chim thước mách tin về chồng mình. Nhưng ngóng trông vô ích nào có biết được tin tức phu quân nơi trận mạc. Trong ngôi nhà nhỏ, trong bức rèm thưa chỉ có một mình nàng với cây đèn. Nó thức cùng nàng đấy nhưng nó có hiểu lấy được lòng nàng không. Câu hỏi tu từ vang lên nghe sao buồn đau đáu. Chỉ có một mình nàng một niềm bi thiết mà thôi. Hoa đèn kia như thức cùng bóng người.

“Gà eo óc gáy sương năm trống,Hoè phất phơ rủ bóng bốn bên.Khắc giờ đằng đẵng như niên,Mối sầu dằng dặc tựa miền bể xaHương gượng đốt, hồn đà mê mải,Gương gượng soi, lệ lại chứa chan.Sắt cầm gượng gảy ngón đàn,Dây uyên kinh đứt, phím loan ngại chùng.”

Nàng thức cả năm canh, gà “eo óc” gáy báo canh năm, những bông hòe phất phơ nhưng cũng rủ bóng. Cảnh vật nhuốm màu tâm trạng của người chinh phụ. Trước nỗi nhớ chồng một khắc trôi qua mà tựa như một năm, thời hạn trôi càng chậm thì mối sầu trong tâm nàng lại càng dày đặc khuynh hướng về phía biển xa. Nàng buồn nàng gượng đốt hương, gương cầm lên cũng chỉ gương soi, nhìn mình trông gương tủi phận mà mắt lại lệ chan. Buồn rồi nàng lại gảy đàn nhưng lại sợ dây đứt báo điềm gở.

Người chinh phụ nhớ chồng không buồn làm gì, trong cả đến việc soi gương cũng chỉ gượng gạo cho xong. Lòng nàng chỉ một mối tơ vương hướng tới người chồng của tớ nơi trận mạc:

“Lòng này gửi gió đông có tiện,Nghìn vàng xin gửi đến non Yên.Non Yên dù chẳng tới miền,Nhớ chàng thăm thẳm đường lên bằng trời.Trời thăm thẳm xa vời khôn thấu,Nỗi nhớ chàng đau đáu nào xong.Cảnh buồn người thiết tha lòngCành cây sương đượm, tiếng trùng mưa phun”

Nàng muốn gửi tấm lòng vàng của tớ cho gió đông để mang tới chàng. Dẫu biết Non Yên cũng chẳng tới miền nhưng nàng vẫn muốn gửi. Nỗi nhớ chồng thăm thẳm như trời cao vậy. Nỗi nhớ ấy luôn đau đáu trong tâm người chinh phụ. Người buồn cảnh cũng buồn cành cây ướt sương đêm tiếng mưa phùn rơi như người chinh phụ đêm qua với giọt nước mắt tràn mi.

Qua đoạn trích ta trọn vẹn có thể cảm nhận được nỗi lòng của người chinh phụ. Đó là nỗi buồn thương người chồng nơi trận mạc không biết sống chết thế nào. Một mình nàng lẻ bóng, chăn đơn gối chiếc mà đơn độc một thì lo ngại nhớ thương chàng tới mười. Đồng thời qua đây nhà thơ cũng muốn phản ánh hiện thực xã hội với những cuộc trận chiến tranh vô nghĩa đã chia lìa những đôi vợ chồng.


Bạn đang tìm hiểu thêm nội dung bài viết Văn mẫu lớp 10: Phân tích tâm trạng của người chinh phụ trong Tình cảnh một mình của người chinh phụ 2022

Với việc Bạn đọc nội dung bài viết Văn mẫu lớp 10: Phân tích tâm trạng của người chinh phụ trong Tình cảnh một mình của người chinh phụ New sẽ hỗ trợ ban làm rõ hơn về kiểu cách trò chơi play

tải Game HD Văn mẫu lớp 10: Phân tích tâm trạng của người chinh phụ trong Tình cảnh một mình của người chinh phụ Miễn phí

Neu Bạn đang tìm link google drive mega để tải Game HD Văn mẫu lớp 10: Phân tích tâm trạng của người chinh phụ trong Tình cảnh một mình của người chinh phụ Miễn phí mà chưa tồn tại link thì để lại cmt or tham gia Nhóm zalo để được hướng dẫn không lấy phí
#Văn #mẫu #lớp #Phân #tích #tâm #trạng #của #người #chinh #phụ #trong #Tình #cảnh #lẻ #loi #của #người #chinh #phụ