0765562555

Văn mẫu lớp 8: Phân tích tâm trạng người chiến sỹ cách mạng trong bài thơ Khi con tu hú

Mời ban tìm hiểu thêm nội dung bài viết Giáo Trình Văn mẫu lớp 8: Phân tích tâm trạng người chiến sỹ cách mạng trong bài thơ Khi con tu hú Chi tiết 2022 được update : 2021-09-08 05:04:14

3916

Xin chàoVăn mẫu lớp 8: Phân tích tâm trạng người chiến sỹ cách mạng trong bài thơ Khi con tu hú gồm dàn ý, cùng 7 bài văn mẫu, giúp những em học viên lớp 8 hiểu thâm thúy hơn về khát vọng tự do cháy bỏng của người chiến sỹ cách mạng trong bài thơ Khi con tu hú.

Với 8 bài phân tích tâm trạng người chiến sỹ cách mạng siêu hay, những em sẽ có được thêm nhiều ý tưởng mới, hoàn thiện nội dung bài viết của tớ ngày càng hay hơn. Vậy mời những em cùng theo dõi nội dung rõ ràng trong nội dung bài viết sau này của Wiki ADS:

Bạn đang xem: Văn mẫu lớp 8: Phân tích tâm trạng người chiến sỹ cách mạng trong bài thơ Khi con tu hú

Dàn ý phân tích tâm trạng người chiến sỹ cách mạng

1. Mở bài

Giới thiệu tác giả Tố Hữu, bài thơ Khi con tu hú và tâm trạng của người chiến sỹ cách mạng trong bài.

Lưu ý: Học sinh tự lựa lựa chọn cách viết mở bài trực tiếp hoặc gián tiếp tùy thuộc vào khả năng của tớ mình mình.

2. Thân bài

a. Khổ thơ đầu

– Bức tranh làng quê ngày hè:

Con chim tu hú khởi đầu cất tiếng kêu náo nhiệt báo hiệu ngày hè đã tới. Lúa đã khởi nguồn vào mùa chín vàng khắp cánh đồng gần xa. Những cây trái trong vườn khởi đầu ngọt và chín dần cho một mùa bội thu. Những nương ngô, nương bắp được thu hoạch và phơi vàng đầy sân hòa cùng tia nắng nồng vô cùng rực rỡ. Bầu trời như trở nên trong xanh, rộng và cao hơn thế nữa lúc nào hết, tưởng như trải dài đến tận chân trời. Những đứa trẻ con trong xóm làng mang diều đi thả mỗi buổi trời chiều, đôi sáo diều bay lượn trên không trung vô cùng thanh thản.

→ Bức tranh ngày hè dưới ngòi bút của tác giả trở nên vô cùng thật nhiều sắc tố và sức sống. Đó là bức tranh ngày hè với gam màu vàng chủ yếu tươi tắn, ấm cúng hòa vào đó là tiếng tu hú ngân vang làm cho bức tranh không riêng gì có tĩnh mà còn động, hương quả chín làm cho bức tranh thêm thơm làm xao xuyến lòng người.

b. Khổ thơ thứ hai

Tâm trạng của người chiến sỹ khi nghe đến những tín hiệu của ngày hè đã tới bên tai: Chân muốn đạp tan phòng: thời gian hiện nay, người chiến sỹ hiện giờ đang bị quân giặc giam giữ trong nhà lao để tra khảo dã man, không khí ngày hè khiến trong tâm người chiến sỹ nôn nao và muốn vượt khỏi nhà giam eo hẹp, hôi hám, dơ bẩn để ra ngoài với tự do, tận thưởng ngày hè xinh đẹp và tiếp tục kháng chiến vì nước nhà. Cái nóng của ngày hè với cái chật của nhà giam đã làm cho những người dân chiến sỹ cảm thấy vô cùng ngột ngạt, rất khó chịu tưởng như chết uất. Con chim tu hú ngoài trời cất tiếng kêu khi người chiến sỹ ở trong nhà tù càng thêm bứt rứt, rất khó chịu và muốn ra ngoài. Hình ảnh trái chiều: không khí sinh động ở ngoài với cảnh bức bối trong tù đã làm nổi trội hình ảnh người chiến sỹ với khao khát đã có được môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường ngày hè ngoài kia.

3. Kết bài

Khái quát lại nội dung, nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp của bài thơ đồng thời nêu cảm nghĩ về giá trị của tác phẩm.

Tâm trạng người chiến sỹ cách mạng trong Khi con tu hú

– Tâm trạng của người tù khao khát môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường ngày hè ở bên phía ngoài: Thể hiện qua bức tranh ngày hè. Tiếng chim tu hú đã mở ra cả một bức tranh ngày hè tươi đẹp trong tâm tưởng người tù cách mạng. Sáu câu thơ đầu miêu tả cảnh vạn vật thiên nhiên ngày hè (âm thanh: tiếng chim tu hú, tiếng ve, tiếng sáo diều,… những âm thanh đặc trưng cho ngày hè báo hiệu một sự sống tưng bừng, rộn ràng; sản vật: lúa chiêm chín, trái cây ngọt, bắp vàng hạt,… sản vật đang ở thời kì sinh sôi nảy nở; không khí: trời xanh cao rộng, sân đầy nắng,…). Những hình ảnh tiêu biểu vượt trội của ngày hè đã được khắc họa. Tiếng chim tu hú đã thức dậy, nở ra và bắt nhíp cho việc sống: ngày hè rộn ràng âm thanh, rực rỡ sắc màu, không khí bát ngát khoáng đạt,… trong cảm nhận người tù. Tất cả thể hiện tình yêu tha thiết với môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường, sự nhạy cảm với những dịch chuyển của đất trời trong tâm hồn người tù. Người tù ở đây khao khát môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường ngày hè ở bên phía ngoài, muốn được hòa nhập với toàn thế giới tự do ấy.

– Tâm trạng đau khổ, uất ức, ngột ngạt, khao khát tự do của người tù: Bốn câu thơ cuối, tâm trạng người tù được thể hiện trực tiếp. Tác giả sử dụng những từ ngữ gây ấn tượng mạnh để miêu tả (đạp tan phòng, chết uất), nhiều từ ngữ cảm thán (ổi, thôi, làm thế nào). Nhịp điệu câu thơ ngắt không bình thường: nhịp 6/2 (Mà chân muốn đạp tan phòng / hè ôi), nhịp 3/3 (Ngột làm thế nào / chết uất thôi). Người tù cảm thấy ngột ngạt đến cao độ muốn hành vi: chân muốn đạp tan phòng. Tâm trạng ấy thể hiện sự khao khát đến tột cùng môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường tự do, muốn thoát khỏi căn phòng giam tù ngục của người tù.

– Tâm trạng xuyên suôt cả bài thơ là yếu tố khát khao tự do, tiếng tu hú chinh là tiếng gọi tha thiết của tự do riêng với những người tù trẻ tuổi. Tiếng tu hú kêu ở đầu bài thơ đã gợi ra cho những người dân tù sự sống tưng bừng của ngày hè, khao khát hòa nhập với ngày hè và môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường bên phía ngoài, đến kết thúc bài thơ tiếng chim ấy làm cho những người dân chiến sỹ hiện giờ đang bị giam cảm thấy đau khổ, tức bực vì mất tự do.

– Thể thơ lục bát uyển chuyển, mềm mại và mượt mà, linh hoạt đã thành công xuất sắc trong việc thể hiện cảm xúc người chiến sỹ. Giọng điệu thơ liền mạch, tự nhiên, nhất quán khi tươi sáng, khi dằn vặt phù phù thích hợp với tâm trạng của nhân vật trữ tình.

Phân tích tâm trạng người chiến sỹ cách mạng – Mẫu 1

Khi con tu hú được Tố Hữu sáng tác trong những ngày bị giam tại nhà lao Thừa phủ. Cả bài thơ vang vọng tiếng chim tu hú, đây cũng chính là âm thanh khơi mạnh nguồn cảm xúc của người tù cách mạng. Qua đó, thể hiện rõ ràng tâm trạng đầy dịch chuyển của người chiến sỹ cách mạng.

Mở ra cảnh ngày hè là tiếng chim tu hú gọi bầy. Tiếng chim tu hú như tiếng báo hiệu của ngày hè, vọng vào trong xà lim nhà tù, thức tỉnh dậy trong ký ức của nhà thơ bao nhiêu hình ảnh tươi sáng, rực rỡ của ngày hè sôi động ở bên phía ngoài.

Bằng tưởng tượng, nhà thơ vẽ ra một bức tranh đầy sắc tố sáng tươi rực rỡ và âm thanh rộn ràng của vạn vật thiên nhiên khi hè về. Có tiếng chim tu hú vang xa thúc giục, tiếng ve râm ran và tiếng sáo diều vi vút trong không trung cao rộng. Có tia nắng rực rỡ “đầy sân nắng đào”, có màu vàng tươi của bắp rẫy vàng hạt, màu vàng đậm của lúa chín. Xen vào những mảnh màu sáng rực rỡ ấy là mảnh không khí cao rộng với màu xanh thăm thẳm của khung trời.

Trời xanh càng rộng, càng cao.

Cần để ý quan tâm đấy là cảnh vạn vật thiên nhiên mở đầu ngày hè. Nó có cái tưng bừng rộn ràng, tươi sáng và toàn bộ đang đi tới độ chín, đầy hứa hẹn. “Lúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dần”, “bắp rây vàng hạt”. Cũng như tác giả đang nhảy vào trong năm tháng của tuổi thanh xuân tràn trề sức trẻ, đầy kỳ vọng, hứa hẹn và cũng là thời gian gặp gỡ lí tưởng cách mạng và say mê hoạt động và sinh hoạt giải trí.Bởi vậy, tiếng gọi vào trong ngày hè của chim tu hú đã khơi dậy ở trong tâm người tù một tâm trạng bức bối, u uất, một khát khao cháy bỏng muốn tung phá thoát khỏi chốn lao tù ngột ngạt:

Ta nghe hè dậy bên lòngMà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!Ngột làm thế nào, chết uất thôi!

Bài thơ ngắn mà miêu tả rất sinh động với những hình ảnh, rõ ràng tiêu biểu vượt trội bức tranh vạn vật thiên nhiên lúc sang ngày hè: có âm thanh rộn ràng, vang vọng, có tia nắng tươi hồng, có sắc tố rực rỡ, có không khí cao rộng và sống động của khung trời xanh cao với hình ảnh sáo bay lượn… Bức tranh vạn vật thiên nhiên ấy vừa tả thực lại vừa mang ý nghĩa tượng trưng: đó là niềm khát khao của người tù tuổi trẻ về môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường tự do, tươi sáng, thể hiện sự nhạy cảm và tâm hồn tha thiết với việc sống của tác giả.

Phân tích tâm trạng người chiến sỹ cách mạng – Mẫu 2

Tố Hữu một tác giả xuất sắc trong nền văn học Việt Nam, tên thường gọi ấy cho tới ngày này vẫn còn đấy được nhắc tới thật nhiều qua những bài thơ của ông. Tố Hữu đã góp cho nền văn học nước nhà một giọng thơ trữ tình chính trị, tha thiết đằm thắm tình dân tộc bản địa mà cũng đầy ắp những sự kiện chính trị. Những tác phẩm thơ của ông được gắn sát với những phần đường của cách mạng, mỗi một phần đường nhà thơ lại mang lại những vần thơ hay cho ban đọc. Một trong những tác phẩm hay của ông phải kể tới bài thơ khi con tu hú, bài thơ nay được viết khi ông hiện giờ đang bị tóm gọn giam, nó thể hiện lên sự ngột ngạt uất ức của nhân vật trữ tình.

Sáu câu thơ đầu thể hiện sự yêu đời của nhà thơ trong cả những lúc hiện giờ đang bị giam giữ. Có thể nói nhà giam kia chỉ trọn vẹn có thể cầm tù được thể xác của người chiến sỹ trẻ chứ không thể nào cầm tù được tâm hồn anh:

“Khi con tu hú gọi bầy,Lúa chiêm đang chín trái cây ngọt dần,Vườn râm dậy tiếng ve ngân,Bắp rây vàng hạt đầy sân nắng đào,Trời xanh càng rộng càng cao,Đôi con diều sáo lộn nhào từng không…”

Một bức tranh vạn vật thiên nhiên được nhà thơ phô vẽ ra trước mắt toàn bộ chúng ta, đó là một bức tranh vạn vật thiên nhiên đầy sắc tố, màu của tự do, đồng quê với hình ảnh của ngày hè. Mùa của con chim tu hú gọi bầy, trong trái tim người chiến sỹ ấy đang liên tưởng tới những hoạt động và sinh hoạt giải trí của người nông dân với hình ảnh cây lúa chiêm đang độ chín, trái cây nhà ai cũng đang ngọt dần. Mùa hè là mùa của những cây lúa vàng ươm cả một cánh đồng chờ người đến gặt về, ngày hè là mùa những trái cây như tu hú, vải, chôm chôm, nhãn. Những trái cây ấy đang độ chín nên chúng đang ngọt dần. chỉ tiếc rằng cái chốn lao tù này đang giam hãm một trái tim yêu đời lớn không thì thể xác kia trọn vẹn có thể vẫy vùng trước những hình ảnh vạn vật thiên nhiên rất đỗi giản dị mà thanh thản đó rồi. Bàn tay ấy sẽ gặt những bông lúa chiêm kia, chiếc miệng ấy sẽ thưởng thức những món ăn hoa quả tuyệt vời kia. Có thể nói những thứ ấy in như mùi vị của môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường thanh thản và tự do. Không chỉ vậy tác giả tiếp tục vẽ lên những hình ảnh thân thuộc mới mê hoặc không kém cây lúa vàng và trái cây thơm ngọt. Đó là màu vằng của trái bắp, những hạt vàng như hạt nắng giữa sân, nhìn cả một sân bắp ấy toàn bộ chúng ta không thể hết bâng khuâng vì vẻ đẹp của yếu tố khá đầy đủ “đầy sân” và màu vàng đẹp tươi của hạt bắp. thêm vào bức tranh ấy một màu xanh của trời cao rộng làm cho nó hiện lên thật đẹp làm thế nào. Và trên cái nền hòa bình ấy đôi con chim sáo đang lộn nhào từng không.

Bức tranh ấy không riêng gì có có sắc tố mà còn tồn tại cả âm thanh nữa. đó là âm thanh của tiếng ve râm ran trên những rặng cây trước nhà, ngoài cánh đồng nọ. Ve hiện lên thật đẹp nó gắn với tuổi thơ của từng người khi bắt chúng để nghe tiếng kêu hay hay đó. Đặc biệt màu hè thì không thể thiếu được tiếng ve kêu. Qua tiếng ve ấy ta như đang cảm nhận được nỗi nhớ quê nhà của tác giả, dù trong lao tối mịt u uất nhưng tác giả vẫn biết được rằng giờ đấy là ngày hè. Điều đó thể hiện sự yêu đời, yêu môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường, nhơ quê nhà mái ấm gia đình.

Bức tranh ấy còn được mày mò ở độ cao và sâu của khung trời. điệp từ càng đã cho toàn bộ chúng ta biết một khung trời chỉ có ngày hè được sở hữu, nó không u ám sầm sập như ngày đông, không dịu dàng êm ả trong vắt như ngày thu mà nó mang vẻ đẹp cao rộng đến lạ kì.

Qua đây ta thấy Tố Hữu đã vẽ lên một bức tranh vạn vật thiên nhiên đầy sắc tố, âm thanh và độ cao. Đó là bức tranh thân thuộc với mỗi con người toàn bộ chúng ta, bức tranh về những thứ mộc mạc giản dị như lúa ngô khoai sắn, tiếng ve râm ran, khung trời cao vợi. Bức tranh càng đẹp bao nhiêu thì nỗi nhớ quê nhà và tình yêu thương môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường của nhà thơ lại càng lớn bấy nhiêu.

Tiếp đến những câu thơ cuối bài tác giả thể hiện rõ tình cảm của tớ trong phòng giam ngục tối:

“Ta nghe hè dậy bên lòng,Mà chân muốn đạp tan phòng hè ôi.Ngột làm thế nào, chết uất thôi,Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu.”

Tác giả liên tưởng tới những hình tuyệt đẹp của ngày hè, những âm thanh ngọt ngào đó làm cho tình yêu vạn vật thiên nhiên, quê nhà giang sơn và nỗi nhớ quê nhà trỗi dậy mãnh liệt. nỗi nhớ ấy trọn vẹn có thể đạp phăng đi toàn bộ những thứ trong phòng gian chật hẹp tù túng ấy. Có thể nói sự nhớ nhưng mãnh liệt ấy được thể hiện rất rõ ràng qua câu thơ “Mà chân muốn đạp tan phòng hè ôi”. Bức tường riêng với những người chiến sỹ ấy chẳng khác nào địa ngục trần gian, sống mà không được tự do, sống mà bị cầm tù về thể xác làm cho cái thể xác ấy không phục vụ được nhu yếu của tinh thần. nhà thơ uất ức, ngột ngạt khi mà phải sống trong cảnh ngột ngạt như vậy.

Xem thêm: Đáp án cuộc thi Tìm hiểu về Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Như vậy trọn vẹn có thể thấy qua bài thơ này tác giả đã gửi gắm cho toàn bộ chúng ta một tâm trạng lớn, một tình yêu lớn, niềm khát khao lớn của ông. Đó là khát khao tự do, niềm yêu môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường, nhớ quê nhà giang sơn. Chính vì thế ta biết thêm một điều rằng dẫu bị giam hãm ngột ngạt trong bốn bức tường nhưng nhà thơ Tố Hữu không thôi yêu đời và khát khao tự do cháy bỏng.

Phân tích tâm trạng người chiến sỹ cách mạng – Mẫu 3

Tố Hữu sáng tác bài thơ Khi con tu hú tận nhà lao Thừa Phủ (Huế) vào trong ngày hè năm 1939, sau khoản thời hạn bị thực dân Pháp bắt giam vì “tội” yêu nước và làm cách mạng. Bài thơ thể hiện tâm trạng xốn xang, bức bối của người thanh niên cộng sản hiện giờ đang bị cầm tù, khi nghe đến thấy tiếng chim tu hú báo hiệu ngày hè đến đã muốn phá tung xiềng xích để trở về với đồng bào, đồng chí yêu thương.

Tiếng chim tu hú gọi bầy gợi cho nhà thơ nghĩ đến khung trời lồng lộng ở bên phía ngoài và càng cảm thấy ngột ngạt trong xà lim eo hẹp, càng khao khát cháy bỏng môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường tự do. Tiếng chim là yếu tố gợi mở để mạch cảm xúc trào dâng mãnh liệt:

Khi con tu hú gọi bầyLúa chiêm đương chín, trái cây ngọt dần

Đó là tín hiệu của ngày hè rực rỡ, của yếu tố sống tưng bừng sinh sôi nảy nở. Tiếng chim vô tình tác động đến tâm hồn người tù trẻ tuổi. Nằm trong xà lim chật hẹp, tối tăm, cách biệt với toàn thế giới bên phía ngoài, nhà thơ lắng nghe tiếng chim rộn ràng, lắng nghe mọi âm thanh cuộc sống bằng tâm hồn và trái tim nhạy cảm của người nghệ sĩ. Một tiếng chim thôi cũng gợi trong tâm tưởng nhà thơ cả một trời thương nhớ về những ngày hè nồng nàn của quê nhà.

Mùa hè là mùa của lúa chiêm đương chín, trái cây ngọt dần dưới cái nắng vàng óng như mật của miền Trung. Những âm thanh rạo rực và hình ảnh tươi đẹp, tràn trề sức sống của ngày hè nối nhau hiện lên trong kí ức nhà thơ:

Vườn râm dậy tiếng ve ngânBắp rây vàng hạt đầy sân nắng đàoTrời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào từng không…

Ôi tiếng ve! Tiếng ve ngân dài suốt thời thơ ấu, suốt tuổi học trò, làm thế nào quên được! Tiếng ve gợi nhớ về những khu vườn râm mát bóng cây, những sân phơi bắp (ngô) đầy ắp nắng đào. Màu vàng của lúa, bắp; màu hồng của nắng; màu xanh của trời tạo ra những mảng sắc tố lung linh, rực rỡ của bức tranh quê. Thoang thoảng đâu đây hương lúa, mừi hương trái chín đầu mùa.

Xa xa, tiếng chim tu hú lảnh lót, tiếng ve ngân ra rả trong vòm lá. Trên khung trời cao rộng, những cánh diều chao lượn, tiếng sáo vi vu trong gió nam mát rượi chiều hè… Phải gắn bó, yêu mến quê nhà sâu đậm đến độ nào thì nhà thơ mới tưởng tượng ra một bức tranh ngày hè xứ Huế sống động đến như vậy. Đó là những ngày hè mà chàng thanh niên mười tám còn được sống tự do giữa mái ấm gia đình, bè ban, đồng bào, đồng chí thân thương.

Sáu câu thơ lục bát uyển chuyển mở ra cả một toàn thế giới rộn ràng, tràn trề nhựa sống. Nhiều âm thanh, hình ảnh tiêu biểu vượt trội của ngày hè được đưa vào bài thơ: tiếng ve ngân trong vườn cây, lúa chiêm chín vàng trên cánh đồng, khung trời cao rộng với cánh diều chao lượn, trái cây chín mọng ngọt lành… Tiếng chim tu hú khởi đầu và bắt nhịp cho ngày hè rộn ràng âm thanh, rực rỡ sắc tố, ngạt ngào mùi vị… trong cảm nhận của người tù. Đoạn thơ thể hiện kĩ năng cảm nhận tinh xảo và khát vọng tự do cháy bỏng của người chiến sỹ cách mạng tươi tắn, yêu đời nhưng hiện giờ đang bị quân thù tước mất tự do.

Đang hồi tưởng về quá khứ, nhà thơ trở lại với thực tại phũ phàng của chốn lao tù:

Ta nghe hè dậy bên lòngMà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!

Thi hứng được khơi nguồn bắt nguồn từ tiếng chim tu hú. Tiếng chim nhắc nhớ đến ngày hè và tạo ra sự xao động lớn trong tâm hồn thi sĩ. Cảm xúc cứ dâng lên từng đợt, từng đợt như sóng dậy, thôi thúc con người bật tung xiềng xích, phá vỡ tù ngục để trở về với môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường phóng khoáng, tự do.

Hình như sức nóng của ngày hè đang rừng rực cháy trong huyết quản người thanh niên yêu nước Tố Hữu. Sức sống mãnh liệt của ngày hè đó đó là sức sống mãnh liệt của tuổi trẻ khát khao lí tưởng cách mạng, khát khao hoạt động và sinh hoạt giải trí, góp sức cho dân, cho nước.

Tiếng chim tu hú là tiếng gọi thôi thúc của môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường riêng với những người chiến sỹ cách mạng hiện giờ đang bị giam giữ. Bên ngoài là tự do, phóng khoáng, còn nơi đấy là tù túng, bức bối:

Ngột làm thế nào, chết uất thôiCon chim tu hú ngoài trời cứ kêu!

Tâm trạng đau khổ, uất ức bật thốt thành lời thơ thống thiết. Cách ngắt nhịp không bình thường kết phù thích hợp với những từ ngữ trọn vẹn có thể đặc tả và những từ cảm thán như truyền đến fan hâm mộ cái cảm hứng uất hận cao độ và niềm khao khát cháy bỏng muốn thoát thoát khỏi cảnh tù ngục, trở về với môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường tự do bên phía ngoài của người thanh niên yêu nước hiện giờ đang bị giam giữ trong lao tù đế quốc.

Câu thơ tiềm ẩn nỗi khắc khoải, vật vã, day dứt khôn nguôi cả về thể xác lẫn tâm hồn của nhà thơ trẻ. Trong tình hình ấy, thời khắc ấy, người cộng sản phải tự đấu tranh với bản thân để làm chủ mình, vượt lên những đắng cay nghiệt ngã của lao tù đế quốc, nuôi dưỡng ý chí, giữ vững khí tiết và tinh thần đấu tranh cách mạng. Đó là một hình thức đấu tranh tích cực mà Bác Hồ rất tâm đắc khi Người rơi vào chốn lao tù của Tưởng Giới Thạch: Thân thể ở trong lao, Tinh thần ở ngoài lao. Các chiến sỹ cách mạng tiền bối trung kiên đã và đang xác lập: Giam người khóa cả chân tay lại, Chẳng thể ngăn ta nghĩ tự do. (Xuân Thủy).

Tiếng chim tu hú cứ kêu hoài như nhắc nhở tới nghịch cảnh của nhà thơ, giục giã nhà thơ phá tung tù ngục để giành lại tự do.

Bài thơ Khi con tu hú tuân theo thể thơ lục bát rất phù phù thích hợp với việc diễn tả tâm tư nguyện vọng nhân vật. Sáu câu đầu nhịp điệu thư thả, từ ngữ trong sáng, hình ảnh vui tươi, tạo ra bức tranh ngày hè tuyệt đẹp. Bốn câu thơ sau nhịp điệu thay đổi hẳn. Câu thơ căng thẳng mệt mỏi như tiềm ẩn một sức mạnh bị dồn nén chỉ chực bật tung ra. Đó là tâm trạng của người chiến sỹ cách mạng trẻ tuổi hoạt động và sinh hoạt giải trí không được bao lâu đã lâm vào cảnh cảnh tù ngục, lúc nào thì cũng khao khát tự do, muốn thoát khỏi bốn bức tường xà lim lạnh lẽo để trở về với đồng bào, đồng chí thân yêu.

Đặc sắc nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp của bài thơ được tạo ra từ rung động tột đỉnh của cảm xúc kết phù thích hợp với bút pháp miêu tả tâm lí nhân vật vừa chân thực vừa tinh xảo. Tiếng chim tu hú chỉ trong một khoảnh khắc ngắn ngủi đã làm dậy lên toàn bộ cảnh và tình ngày hè trong tâm tưởng nhà thơ. Người tù thấu hiểu được cảnh ngộ trớ trêu của tớ trong chốn lao tù ngột ngạt, giữa lúc môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường bên phía ngoài đang nảy nở, sinh sôi. Phải bứt tung xiềng xích, phá vỡ những nhà ngục hữu hình và vô hình dung đang giam hãm cả dân tộc bản địa trong vòng nô lệ.

Bài thơ Khi con tu hú là tiếng lòng của người chiến sỹ cộng sản trẻ tuổi tuy đang phải sống trong cảnh lao tù nhưng vẫn tràn trề sức sống, sức trẻ, chan chứa tình yêu con người, tình yêu môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường.

Phân tích tâm trạng người chiến sỹ cách mạng – Mẫu 4

Tố Hữu là nhà thơ của lí tưởng cộng sản, thơ ông ngập tràn những hình ảnh lãng mạn cách mạng. Tâm trạng người chiến sỹ cách mạng trong bài thơ Khi con tu hú của ông tiêu biểu vượt trội cho phong thái ấy.

Nhan đề của bài chỉ là một cụm từ chỉ thời hạn (vẫn gần khá đầy đủ). Nhan đề của bài thơ là một ẩn ý vừa chỉ thuở nào điểm bừng lên của vạn vật thiên nhiên, tạo vật, vừa chỉ sự khát khao hoạt động và sinh hoạt giải trí của con người.

Có thể tóm tắt nội dung bài thơ như sau: Khỉ con tu hú gọi bầy (cũng là lúc ngày hè đang tới), người tù cách mạng càng thấy ngột ngạt, đơn độc trong phòng giam chật hẹp, càng khát khao được sống môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường tự do bay bổng ở ngoài kia.

Sở dĩ, tiếng tu hú kêu lại sở hữu tác động mạnh đến tâm hồn của nhà thơ chính bới nó là tín hiệu báo những ngày hè rực rỡ đến gần. Nó cũng là hình tượng của yếu tố bay nhảy tự do.

Khi con tu hú gọi bầyLúa chiêm đương chín, trái cây ngọt dần.

Không phải tiếng chim đơn độc mà là tiếng chim “gọi bầy”, tiếng chim phục vụ thông tin vui. Nghe chim tu hú gọi nhau biết rằng “lúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dần”. Nhưng không phải chỉ có thế. Tiếng chim gợi lên một toàn thế giới tràn ngập âm thanh, sắc tố, hình ảnh:

Vườn râm dậy tiếng ve ngânBắp rây vàng hạt đầy sân nắng đàoTrời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào từng không…

Đó là những sắc màu, âm thanh của môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường hằng ngày. Màu vàng của ngô, màu hồng của nắng nổi trội trên cái nền xanh của đất trời, quyện với tiếng ve ngân và còn được điểm xuyết thêm bằng hình ảnh “Đôi con diều sáo lộn nhào từng không”. Không gian tràn trề nhựa sống, đang vận động, sinh sôi nảy nở từng ngày.

Đọc kĩ lại những câu thơ, ta bỗng phát hiện thêm nhiều điều kì lạ khác nữa. Các yếu tố không được miêu tả trong trạng thái thường thì, chúng được tô đậm, được đưa lên mức tốt nhất trọn vẹn có thể. Không phải hạt bắp vàng mà là “bắp rây vàng hạt” nắng là “nắng đào” sắc tố lộng lẫy nhất, trời xanh thì “càng rộng càng cao” tầm mắt cứ được mở rộng ra thêm mãi. Tiếng ve không riêng gì có “ngân” mà còn “dậy” lên, hai tính từ miêu tả âm thanh kết phù thích hợp với nhau làm cho tiếng ve rộn ràng khác thường. Chừng như để hoà điệu với những âm thanh và hình ảnh đó, cánh diều sáo cũng không chịu “lững lờ” hay “vi vu” mà “lộn nhào từng không”. Cánh diều như cũng nô nức, vui lây trong không khí lộng lẫy sắc tố và rộn ràng âm thanh đó.

Sở dĩ có hiện tượng kỳ lạ đó là bởi tác giả đang không trực tiếp quan sát và miêu tả cảnh vật. Nhà thơ hiện giờ đang bị giam trong tù. Những bức tường kín mít vây xung quanh làm thế nào được cho phép nhà thơ nhìn ngắm hay lắng nghe… Tất cả đều được tái hiện từ trí tưởng tượng, trí nhớ và hơn thế nữa là tình yêu, lòng khát khao mãnh liệt được tháo cũi sổ lồng. Trong cảnh tù đày, màu ngô lúa hay màu nắng, màu của trời xanh bỗng trở nên quý giá vô ngần, thế nên vì thế nên những sắc tố, âm thanh rất là thường thì bỗng trở nên lung linh, huyền ảo, rực rỡ hẳn lên. Đoạn thơ này thể hiện tình yêu thâm thúy của nhà thơ riêng với môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường, đôi với quê nhà.

Mộng tưởng càng tươi đẹp bao nhiêu thì hiện thực lại càng cay đắng, nghiệt ngã bấy nhiêu.

Ta nghe hè dậy bên lòngMà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!Ngột làm thế nào, chết uất thôiCon chim tu hú ngoài trời cứ kêu!

Tưởng như sự link giữa hai đoạn thơ này sẽ không còn thật ngặt nghèo và tứ thơ không liên tục. Khi hướng ra phía bên phía ngoài, nhà thơ tả cảnh nhưng khi khuynh hướng về phía trong lại tả tâm trạng. Kì thực đây đó đó là yếu tố link vô cùng khôn khéo và tinh xảo. Mối dây link ấy đó đó là tiếng chim tu hú. Tiếng chim gọi bầy tha thiết gợi mở một toàn thế giới bát ngát và vô cùng sinh động. Nhưng toàn thế giới đó càng rộng tự do, rực rỡ bao nhiêu thì lại càng làm cho những người dân tù (đã biết thành tách biệt khỏi toàn thế giới ấy) cảm thấy ngột ngạt và khao khát bấy nhiêu.

Tiếng chim tu hú ở đầu và cuối của bài thơ tuy đều biểu trưng cho tiếng gọi tha thiết của tự do, của môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường ngoài kia đầy quyến rũ riêng với những người tù nhưng tâm trạng của người tù khi nghe đến tiếng tu hú lại rất rất khác nhau, ở câu thơ đầu, tiếng tu hú gợi hình ảnh môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường đầy hương sắc, từ đó gợi ra cái khát khao về môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường tự do. Thế nhưng, đến câu kết, tiếng chim ấy lại làm cho những người dân tù có cảm hứng tức bực, đau khổ vì chưa thể thoát thoát khỏi cảnh tù đày.

Bài thơ hay ở những hình ảnh thơ thân thiện, giản dị mà giàu sức quyến rũ, ở nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp sử dụng thể thơ lục bát uyển chuyển, tự nhiên và cả ở những cảm xúc thiết tha, sâu lắng, thể hiện được nguồn sống sục sôi của người cộng sản.

Phân tích tâm trạng người chiến sỹ cách mạng – Mẫu 5

Xem thêm: Tập làm văn lớp 3: Kể về một người mà em quý mến nhất (ông bà, cha mẹ, hàng xóm…)

Trong bóng tối mịt mờ chốn lao tù, dường như sự sống đã chấm hết hẳn, bởi lạnh giá, bởi cô độc. Vậy mà, Một trong những âm thanh khô khốc, chói tai của tiếng xiềng xích, vẫn vang lên nhịp tim thổn thức, rạo rực của một hồn thơ trẻ tha thiết yêu đời, yêu người. Tố Hữu, bằng cảm xúc chân thực của tớ, đã cất lên tiếng nói tâm tình tha thiết của người chiến sỹ cộng sản suốt đời chiến đấu cho lí tưởng và tâm hồn khát khao tự do đến cháy bỏng trong bài thơ “Khi con tu hú”.

Nhan đề bài thơ là một sự diễn đạt chưa trọn ý một cách kì lạ. Kì lạ bởi chính chỗ chưa trọn vẹn này đã mở ra bao nhiêu liên tưởng. Giờ đây, người ta không hề thấy bóng hình đơn độc, nặng nề của người tù Tố Hữu mà chỉ nghe tiếng lòng nhà thơ đang rộn ràng, ngân vang khi đón nhận lấy tiếng chim tu hú từ xa rộn về. Tu hú gọi bầy là âm thanh rất là quen thuộc ở chốn làng quê Việt Nam, báo hiệu cho việc chuyển mình của yếu tố sống – ngày hè về. Lúc này, khi con tu hú gọi bầy, trong tình hình tách biệt với môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường bên phía ngoài, người chiến sỹ cách mạng càng cảm thấy ngột ngạt hơn, tù túng hơn, vì vậy mà càng thêm khát khao cháy bỏng hướng tới môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường tự do tươi đẹp bên phía ngoài:

“Khi con tu hú gọi bầyLúa chiêm đương chín, trái cây ngọt dầnVườn râm dậy tiếng ve ngânBắp rây vàng hạt đầy sân nắng đàoTrời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào tầng không”

Mười chín tuổi, còn tươi tắn, bồng bột, người thanh niên Tố Hữu đã tìm thấy cho mình lí tưởng cao đẹp cuộc sống. Những bước tiến không mỏi mệt trên phần đường chông gai, phút chốc phải dừng đột ngột, bị gò bó tù hãm làm cho Tố Hữu không khỏi có những lúc thốt lên chua xót: “Cô đơn thay là cảnh thân tù”. Nhưng rồi phút giây ấy cũng nhanh gọn trải qua, nhường chỗ cho không khí cảnh vật tràn trề nhựa sống: những bông lúa chín, hạt bắp vàng, tia nắng đào, trời xanh rộng, đôi sáo diều, tiếng ve ngân… Phải có một sự tưởng tượng lãng mạn, bay bổng và một tâm hồn mến yêu sự sống thâm thúy mới trọn vẹn có thể vẽ lại toàn bộ bức tranh phong cảnh ngày hè sống động đến vậy. Thiên nhiên hiện lên tuyệt đẹp kia không phải là hiện thực, toàn bộ chỉ là yếu tố tưởng tượng của một tâm hồn mơ mộng khi căng toàn bộ những giác quan để nghe, để xem, để ngửi, để cảm nhận không khí hè qua tiếng gọi bầy của tu hú. Chỉ bằng vài đường nét, sắc tố, âm thanh, nhà thơ đã trình diện một bức tranh đầy nhựa sống với cánh đồng lúa chiêm quen thuộc của quê nhà đã bao lần đi vào thơ Tố Hữu:

“Đây từng ô mạ xanh mơn mởn(…)Ôi ruộng đồng quê nhà thương nhớ ơi!”

Giờ đây lại hiện về trong trạng thái căng đầy nhất, viên mãn nhất, lúa ngả vàng, ngả sang màu nụ cười, là màu vàng rực rỡ của ngày hè, của mồ hôi kết tinh thành hạt thóc.

Với một tâm hồn lãng mạn tinh xảo, Tố Hữu đã cảm nhận sự thay đổi của màu nắng với nhiều góc nhìn: từ tia nắng của “đôi ánh lạt ban chiều” (Tâm tư trong tù), tia nắng yếu ớt dễ bóp nghẹt bởi bóng tối tới một “tia nắng đào” giữa ngày hè, lấp đi dấu ấn của “vườn râm”. Câu thơ là một không khí tự do với sắc hồng kì lạ. Đó là thứ ánh sáng êm dịu, hiền hậu, vỗ về cho con người trước những mất mát, đau khổ trong cuộc sống. Có lẽ từ chính vì sự gặp gỡ tuyệt diệu của chàng thanh niên trẻ tuổi:

“Từ ấy trong tôi bừng nắng hạMặt trời chân lí chói qua tim”

Đã làm cho tia nắng ngày hè có sự thay đổi tinh xảo đến vậy. Và sự xuất hiện của khung trời trong vắt như mặt nước yên bình nâng tầm bay cho những cánh diều đã đẩy tầm nhìn, tầm nhận thức của nhà thơ lên đến mức độ sâu nhất, xa nhất, tốt nhất:

“Trời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào từng không”

Thấp thoáng trong ánh nhìn người tù, là một không khí mở rộng đến vô cùng vô tận. Mặc dù trọn vẹn có thể lúc ấy ánh nhìn của nhà thơ – chiến sỹ có phần bị che khuất đi bởi chấn tuy nhiên nhà tù chật hẹp. Trên khung trời thời gian hiện nay không phải là một mình một mình, con sáo diều cũng luôn có thể có đôi, có cặp, đã có được sự tự do bay lượn trong vùng trời riêng kia. Huống chi là con người. Vậy mà, thực tiễn thì sao? Con người đơn độc, đơn độc hơn lúc nào hết, và mất tự do.

Không ngẫu nhiên mà bài thơ có sự bổ đôi của hai câu thơ lục bát. Nhà thơ diễn tả bức tranh ngày hè sống động trái chiều với cảnh ngày đông trong ngục tối đã làm nổi trội lên khát vọng cháy bỏng của người chiến sỹ trên con phố tìm tới tự do. Bốn câu thơ kết đã lắng lại cho tiếng lòng náo nức bật lên:

“Ta nghe hè dậy bên lòngMà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!Ngột làm thế nào, chết mất thôiCon chim tu hú ngoài trời cứ kêu”

Khổ thơ là lời thể hiện trực tiếp cho tâm tư nguyện vọng con người. Bốn câu cảm thán là yếu tố dồn nén những cảm xúc mãnh liệt của một trái tim đau khổ, uất hận vì mất tự do. Nhà thơ nghe hè, cảm nhận hè chỉ qua tiếng chim tu hú gọi bầy. Hè đã tới, ba tháng trong ngục tối đã và đang trôi qua, lòng người thanh niên đầy nhiệt huyết càng trỗi dậy mạnh mẽ và tự tin hơn tiếng gọi lên đường, tiếng gọi của tự do. Từ trong sâu thẳm tâm tư nguyện vọng mình, người tù đã nhận được ra toàn bộ môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường náo nức, vui tươi bên phía ngoài lúc chỉ là tưởng tượng, bởi đó là toàn bộ những hình ảnh tồn tại trong trí nhớ của nhà thơ. Đó là những cánh đồng, những vườn cây trái, những vườn râm. Còn hiện tại, quân địch đang giày xéo quê nhà, đã biến bao đồng quê thành hoang mạc và thực ra không khí tự do mà nhà thơ khát khao bên phía ngoài kia cũng chỉ là một không khí tù hãm, một chiếc lồng to giam chí lớn, như chụp lên môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường con người, lên quê nhà. Cho nên, khổ thơ là yếu tố bừng tỉnh của lí trí, là tâm trạng uất ức, ngột ngạt muốn đạp bỏ toàn bộ, tìm tới không khí tự do, tự tại thật sự. Bằng cách ngắt nhịp mạnh kết phù thích hợp với những từ ngữ mạnh mẽ và tự tin: “đạp tan”, “chết uất”, câu thơ đã triệu tập cao độ tinh thần yêu đời, yêu người cháy bỏng.

Tiếng kêu tu hú cứ day đi day lại cả bài thơ, như thúc giục, như lời thôi thúc người tù vượt thoát cảnh giam giữ, tìm về với tự do. Có lẽ vì vậy mà ba năm tiếp theo, Tố Hữu đã vượt ngục và trở lại đội ngũ, để làm tròn ước nguyện góp sức toàn bộ cuộc sống và cống hiến cho cách mạng.

“Khi con tu hú” là một bài thơ phối hợp hài hoà của cảnh và tình. Cảnh mở ra rạo rực, tha thiết, tình ngọt ngào da diết, trầm buồn. Với tâm hồn dân tộc bản địa, ngòi bút linh hoạt, mềm mại và mượt mà, Tố Hữu xứng danh với thương hiệu con chim đầu đàn trong nền thơ ca cách mạng Việt Nam.

Phân tích tâm trạng người chiến sỹ cách mạng – Mẫu 6

Tố Hữu sáng tác bài thơ “Khi con tu hú” tại Huế, tháng 7 – 1939 bài thơ này được in trong phần “xiềng xích”, một trong ba phần của tập thơ “Từ ấy”. “Khi con tu hú”, được viết trong tình hình tác giả bị đế quốc Pháp bắt giam tận nhà lao Thừa Thiên, do đó nội dung toát lên từ bài thơ là tâm trạng của một thanh niên yêu tự do nhưng lại đang tiếp tục bị trói buộc bởi cảnh tù đày.

Đang ở trong xà lim, Tố Hữu nghe vọng vào tiếng chim tu hú. Tiếng chim gọi bầy nhắc anh nhớ đến thời hạn đã vào hè. Một trong những thiệt thòi của người tù là bị tách khỏi môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên hoạt động và sinh hoạt giải trí, tách rời xã hội, bị mất đi cái không khí bát ngát thoáng đãng chỉ còn sót lại cái không khí chật hẹp là bốn bức tường xám lạnh. Do vây, khát khao được tiếp xúc với con người ngoài đời, với không khí nhiều vẻ ở bên phía ngoài.

Cũng ở xà lim số 1 nhà lao Thừa Thiên, tháng bốn – 1939 Tố Hữu đã viết bài “Tâm tư trong tù”:

“Cô đơn thay là cảnh thân tù!Tai mở rộng và lòng sôi rạo rựcTôi lắng nghe tiếng đời lăn náo nứcỞ ngoài kia vui sướng biết bao nhiêu!”

Cho nên hằng ngày anh vẫn lắng nghe “tiếng đời lăn náo nức” từ bên phía ngoài dội vào. Để nắm bắt được những cái đó, anh chỉ trọn vẹn có thể bằng một giác quan duy nhất: tai nghe. Từ âm thanh. qua trí tưởng tượng, anh trọn vẹn có thể “ngửi”, trọn vẹn có thể “liếm” bất kể hình ảnh nào ngoài đời thực, nhất là những hiện tượng kỳ lạ trước đó anh đã từng được thấy.

Lần này tiếng chim tu hú đã hỗ trợ anh nghe thêm được cả tiếng diều sáo vi vu, tiếng ve ngân rộn rã. Anh tưởng tượng được mọi cảnh vật gần xa, ngoài đồng, “lúa chiêm đang chín”, chỗ này “bắp rây vàng hạt”, chỗ nọ “trái cây ngọt dần”

Anh còn thấy được, nghe được với cả một không khí vô cùng to lớn. Thoáng đãng và đẹp tươi:

”Trời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào từng không”.

Tiếng chim tu hú gọi bầy gợi nhớ trong anh những ngày hè đẹp tươi và đầy sức sống với bao màu sắc âm thanh, màu vàng của lúa đương chín, của bắp đã già, màu đỏ hồng của trái cây vào độ ngọt dần, của nắng vào buổi sớm, màu xanh của vườn cây và của trời cao thăm thẳm…

Mùa hè đẹp và đầy sức sống ấy càng làm sôi sục trong anh bằng máu nóng của người thanh niên yêu nước, nhưng cũng chính vì lòng yêu nước thiết tha trong anh đã đưa anh về với tiếng gọi của quê nhà của một ngày hè náo nức.

Cả khoảng không khí quen thuộc của xứ Huế đang chuyển mình vào hè càng làm anh tiếc những thời hạn đã mất ở chốn lao tù, càng thôi thúc những khát khao trước hoạt động và sinh hoạt giải trí trào lưu cách mạng. Anh muốn được tự do, phải được tự do! Anh muốn phá tung tù ngục để ra ngoài hoạt động và sinh hoạt giải trí cho đời:

“Ta nghe hè dậy bên lòngMà chân muốn đạp tan phòng, hề ôi!”

Với sức yếu của thân tù trong tay không ruột tấc sắt, ngày đêm bị nhốt trong xà lim thì anh làm thế nào thoát khỏi bốn bức tường khắc nghiệt.

Khốn nỗi, ngoài kia chim tu hú cứ kêu, cứ gọi bầy, nghe như thúc giục làm cho anh càng sốt ruột, càng uất ức vì cảnh mình đang bị giam giữ:

“Ngột làm thế nào, chết uất thôiCon chim tu hú ngoài trời cứ kêu”.

Tâm trạng của Tố Hữu trong bài thơ “Khi con tu hú” là tâm trạng của một người thanh niên dạt dào tình yêu vạn vật thiên nhiên, tình yêu môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường, là tâm trạng của một chiến sĩ cách mạng khát khao được hoạt động và sinh hoạt giải trí cho trào lưu nhưng lại rất “uất” vì đang phải bó tay trong cảnh giam giữ. Với bầu nhiệt huyết của người thanh niên thì tâm trạng ấy không thể kéo dãn. Anh phải tìm mọi cách vượt ngục và mấy năm tiếp theo anh đã vượt ngục thành công xuất sắc.

Phân tích tâm trạng người chiến sỹ cách mạng – Mẫu 7

Sống giữa thời hoà bình, êm đềm, niềm sung sướng đã lúc nào ban tự hỏi: toàn bộ chúng ta sẽ làm gì nếu giang sơn có trận chiến tranh? Đặt ra giả thiết như vậy toàn bộ chúng ta mới thấy khâm phục thế hệ cha anh, những con người đã hi sinh hết mình cho giang sơn. Họ mang trong mình một lòng yêu nước, một khát vọng tự do đến cháy bỏng trong cả những lúc bị tù đày, tra tấn. Đọc những vần thơ trong tù của những chiến sỹ cách mạng, ta vừa xót xa vừa ngưỡng mộ tinh thần chiến đấu quả cảm của những anh. Thi phẩm Khi con tu hú của nhà thơ cách mạng Tố Hữu sẽ mãi là tiếng thơ chứa lửa, ngọn lửa yêu nước, yêu tự do của thế hệ thanh niên một thuở.

Bài thơ được sáng tác trong nhà lao Thừa phủ khi chàng thanh niên yêu nước Tố Hữu mới tròn 19 tuổi. Cuộc sống ngục tù tăm tối, cách biệt càng khơi dậy trong tâm người con trai trẻ tuổi khát vọng tự do cháy bỏng. Dù “thân thể ở trong lao” nhưng “tinh thần ở ngoài lao”, luôn hướng lòng mình ra với toàn thế giới bên phía ngoài. Tác phẩm gồm hai phần rõ rệt, 6 câu thơ đầu miêu tả môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường sôi động, tươi đẹp “ngoài kia”, 4 câu kết thể hiện tâm trạng bức bối muốn vượt thoát khỏi chốn nhà lao của người tù cách mạng. Sợi dây link giữa hai phần là tiếng chim tu hú khắc khoải. Ta hiểu vì sao nhà thơ lấy “Khi con tu hú” làm nhan đề cho thi phẩm.

Trong tình hình ngục tù tối tắm, kìm kẹp, kênh duy nhất để người tù tiếp xúc với bên phía ngoài đó là thính giác. Lắng nghe tiếng tu hú kêu, bao nhiêu kí ức cùng những liên tưởng ùa về :

Khi con tu hú gọi bầyLúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dầnVườn râm dậy tiếng ve ngânBắp rây vàng hạt đầy sân nắng đàoTrời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào từng không…

Tiếng tu hú đó đó là âm thanh báo hiệu ngày hè sang, là hình tượng cho ngày thu hoạch rộn ràng. Nhà thơ phối hợp giữa sự hồi tưởng lại quá khứ và liên tưởng thực tại để tái hiện một bức tranh ngày hè tràn trề sức sống. Ở đó, tạo vật đều đang trong trạng thái viên mãn, tròn đầy nhất: lúa chín, trái ngọt, bắp vàng, nắng đào. Tác giả đã sử dụng những sắc tố nóng: vàng, đào,… nhằm mục đích nhấn mạnh yếu tố sức sống căng tràn. Bức tranh ngày hè hiện ra không riêng gì có rực rỡ sắc màu mà còn sôi động bởi âm thanh. Âm thanh của tiếng ve râm ran trong những tán cây, âm thanh của tiếng sáo diều vi vu gợi nên sự thanh thản của vùng quê. Hình ảnh “trời xanh” cao rộng, cùng với hình ảnh “đôi con diều sáo” đang chao liệng trên khung trời là hình tượng cho việc tự do tuyệt đích. Nhà thơ đã dựng lên một bức tranh ngập tràn sự sống, bình yên. Đó đó đó là những khao khát, là niềm nhớ thương mong mỏi đến khắc khoải của nhà thơ.

Cảnh vật ngoài kia hiện lên càng đẹp bao nhiêu thì môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường ngục tù càng trở nên tăm tối bấy nhiêu. Bốn câu kết đặc tả chân thực tâm trạng và ước muốn “tháo cũi sổ lồng” của người tù cách mạng:

Ta nghe hè dậy bên lòngMà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!Ngột làm thế nào, chết uất thôiCon chim tu hú ngoài trời cứ kêu!

Cuộc sống tự do, tươi đẹp bên phía ngoài càng thôi thúc người chiến sỹ bị giam giữ. “Mà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi !” câu thơ ngắt nhịp 6/2 vừa thể hiện sự dứt khoát, mạnh mẽ và tự tin sức mạnh mẽ và tự tin của người tù, vừa khiến câu thơ như một lời xót xa. Hai tiếng “hè ôi !” tách biệt làm nhịp thơ như chùng xuống. Nhưng đấy chỉ là yếu tố sẵn sàng sẵn sàng cho cao trào: “Ngột làm thế nào, chết uất thôi”. Câu thơ như tiếng kêu vang đầy dũng khí. Nhịp 3/3 bẻ câu thơ ra làm đôi, một mặt thể hiện đúng không ạ khí bức bối, oi ngột của nhà tù, một mặt thể hiện sự uất ức đến đỉnh điểm của những con tình nhân nước tha thiết hiện giờ đang bị giam giữ. Tuy nhiên, lòng khao khát tự do thì cháy bỏng, mãnh liệt nhưng hiện thực tù đày thì vẫn không thể thay đổi, cho nên vì thế bài thơ kết lại trong niềm khắc khoải: “Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu !”. Tiếng chim tu hú đã có sự thay đổi sắc thái, không hề là một tiếng chim “gọi bầy” gợi nên khung cảnh tươi đẹp mà đang trở thành tiếng chim “kêu” ám ảnh, tiếng chim thúc giục con người vươn tới ánh sáng của tự do.

Bài thơ Khi con tu hú được viết bằng thể thơ lục bát đậm màu dân tộc bản địa, lời thơ giản dị mà cuộn trào khát khao thể hiện tâm trạng của người tù cách mạng. Những con người trẻ tuổi, trẻ lòng muốn thoát khỏi giam giữ, vươn tới tự do để tranh đấu vì giang sơn. Người đọc hiểu rằng, có những con người tràn trề sức mạnh nhiệt huyết như vậy mới làm ra những thắng lợi vang dội, đưa dân tộc bản địa Việt Nam đến bến bờ của độc lập, tự do.

Văn mẫu lớp 8: Phân tích tâm trạng người chiến sỹ cách mạng trong bài thơ Khi con tu hú gồm dàn ý, cùng 7 bài văn mẫu, giúp những em học viên lớp 8 hiểu thâm thúy hơn về khát vọng tự do cháy bỏng của người chiến sỹ cách mạng trong bài thơ Khi con tu hú.

Với 8 bài phân tích tâm trạng người chiến sỹ cách mạng siêu hay, những em sẽ có được thêm nhiều ý tưởng mới, hoàn thiện nội dung bài viết của tớ ngày càng hay hơn. Vậy mời những em cùng theo dõi nội dung rõ ràng trong nội dung bài viết sau này của Wiki ADS:

Bạn đang xem: Văn mẫu lớp 8: Phân tích tâm trạng người chiến sỹ cách mạng trong bài thơ Khi con tu hú

Dàn ý phân tích tâm trạng người chiến sỹ cách mạng

1. Mở bài

Giới thiệu tác giả Tố Hữu, bài thơ Khi con tu hú và tâm trạng của người chiến sỹ cách mạng trong bài.

Lưu ý: Học sinh tự lựa lựa chọn cách viết mở bài trực tiếp hoặc gián tiếp tùy thuộc vào khả năng của tớ mình mình.

2. Thân bài

a. Khổ thơ đầu

– Bức tranh làng quê ngày hè:

Con chim tu hú khởi đầu cất tiếng kêu náo nhiệt báo hiệu ngày hè đã tới. Lúa đã khởi nguồn vào mùa chín vàng khắp cánh đồng gần xa. Những cây trái trong vườn khởi đầu ngọt và chín dần cho một mùa bội thu. Những nương ngô, nương bắp được thu hoạch và phơi vàng đầy sân hòa cùng tia nắng nồng vô cùng rực rỡ. Bầu trời như trở nên trong xanh, rộng và cao hơn thế nữa lúc nào hết, tưởng như trải dài đến tận chân trời. Những đứa trẻ con trong xóm làng mang diều đi thả mỗi buổi trời chiều, đôi sáo diều bay lượn trên không trung vô cùng thanh thản.

→ Bức tranh ngày hè dưới ngòi bút của tác giả trở nên vô cùng thật nhiều sắc tố và sức sống. Đó là bức tranh ngày hè với gam màu vàng chủ yếu tươi tắn, ấm cúng hòa vào đó là tiếng tu hú ngân vang làm cho bức tranh không riêng gì có tĩnh mà còn động, hương quả chín làm cho bức tranh thêm thơm làm xao xuyến lòng người.

b. Khổ thơ thứ hai

Tâm trạng của người chiến sỹ khi nghe đến những tín hiệu của ngày hè đã tới bên tai: Chân muốn đạp tan phòng: thời gian hiện nay, người chiến sỹ hiện giờ đang bị quân giặc giam giữ trong nhà lao để tra khảo dã man, không khí ngày hè khiến trong tâm người chiến sỹ nôn nao và muốn vượt khỏi nhà giam eo hẹp, hôi hám, dơ bẩn để ra ngoài với tự do, tận thưởng ngày hè xinh đẹp và tiếp tục kháng chiến vì nước nhà. Cái nóng của ngày hè với cái chật của nhà giam đã làm cho những người dân chiến sỹ cảm thấy vô cùng ngột ngạt, rất khó chịu tưởng như chết uất. Con chim tu hú ngoài trời cất tiếng kêu khi người chiến sỹ ở trong nhà tù càng thêm bứt rứt, rất khó chịu và muốn ra ngoài. Hình ảnh trái chiều: không khí sinh động ở ngoài với cảnh bức bối trong tù đã làm nổi trội hình ảnh người chiến sỹ với khao khát đã có được môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường ngày hè ngoài kia.

3. Kết bài

Khái quát lại nội dung, nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp của bài thơ đồng thời nêu cảm nghĩ về giá trị của tác phẩm.

Tâm trạng người chiến sỹ cách mạng trong Khi con tu hú

– Tâm trạng của người tù khao khát môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường ngày hè ở bên phía ngoài: Thể hiện qua bức tranh ngày hè. Tiếng chim tu hú đã mở ra cả một bức tranh ngày hè tươi đẹp trong tâm tưởng người tù cách mạng. Sáu câu thơ đầu miêu tả cảnh vạn vật thiên nhiên ngày hè (âm thanh: tiếng chim tu hú, tiếng ve, tiếng sáo diều,… những âm thanh đặc trưng cho ngày hè báo hiệu một sự sống tưng bừng, rộn ràng; sản vật: lúa chiêm chín, trái cây ngọt, bắp vàng hạt,… sản vật đang ở thời kì sinh sôi nảy nở; không khí: trời xanh cao rộng, sân đầy nắng,…). Những hình ảnh tiêu biểu vượt trội của ngày hè đã được khắc họa. Tiếng chim tu hú đã thức dậy, nở ra và bắt nhíp cho việc sống: ngày hè rộn ràng âm thanh, rực rỡ sắc màu, không khí bát ngát khoáng đạt,… trong cảm nhận người tù. Tất cả thể hiện tình yêu tha thiết với môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường, sự nhạy cảm với những dịch chuyển của đất trời trong tâm hồn người tù. Người tù ở đây khao khát môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường ngày hè ở bên phía ngoài, muốn được hòa nhập với toàn thế giới tự do ấy.

– Tâm trạng đau khổ, uất ức, ngột ngạt, khao khát tự do của người tù: Bốn câu thơ cuối, tâm trạng người tù được thể hiện trực tiếp. Tác giả sử dụng những từ ngữ gây ấn tượng mạnh để miêu tả (đạp tan phòng, chết uất), nhiều từ ngữ cảm thán (ổi, thôi, làm thế nào). Nhịp điệu câu thơ ngắt không bình thường: nhịp 6/2 (Mà chân muốn đạp tan phòng / hè ôi), nhịp 3/3 (Ngột làm thế nào / chết uất thôi). Người tù cảm thấy ngột ngạt đến cao độ muốn hành vi: chân muốn đạp tan phòng. Tâm trạng ấy thể hiện sự khao khát đến tột cùng môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường tự do, muốn thoát khỏi căn phòng giam tù ngục của người tù.

– Tâm trạng xuyên suôt cả bài thơ là yếu tố khát khao tự do, tiếng tu hú chinh là tiếng gọi tha thiết của tự do riêng với những người tù trẻ tuổi. Tiếng tu hú kêu ở đầu bài thơ đã gợi ra cho những người dân tù sự sống tưng bừng của ngày hè, khao khát hòa nhập với ngày hè và môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường bên phía ngoài, đến kết thúc bài thơ tiếng chim ấy làm cho những người dân chiến sỹ hiện giờ đang bị giam cảm thấy đau khổ, tức bực vì mất tự do.

– Thể thơ lục bát uyển chuyển, mềm mại và mượt mà, linh hoạt đã thành công xuất sắc trong việc thể hiện cảm xúc người chiến sỹ. Giọng điệu thơ liền mạch, tự nhiên, nhất quán khi tươi sáng, khi dằn vặt phù phù thích hợp với tâm trạng của nhân vật trữ tình.

Phân tích tâm trạng người chiến sỹ cách mạng – Mẫu 1

Khi con tu hú được Tố Hữu sáng tác trong những ngày bị giam tại nhà lao Thừa phủ. Cả bài thơ vang vọng tiếng chim tu hú, đây cũng chính là âm thanh khơi mạnh nguồn cảm xúc của người tù cách mạng. Qua đó, thể hiện rõ ràng tâm trạng đầy dịch chuyển của người chiến sỹ cách mạng.

Mở ra cảnh ngày hè là tiếng chim tu hú gọi bầy. Tiếng chim tu hú như tiếng báo hiệu của ngày hè, vọng vào trong xà lim nhà tù, thức tỉnh dậy trong ký ức của nhà thơ bao nhiêu hình ảnh tươi sáng, rực rỡ của ngày hè sôi động ở bên phía ngoài.

Bằng tưởng tượng, nhà thơ vẽ ra một bức tranh đầy sắc tố sáng tươi rực rỡ và âm thanh rộn ràng của vạn vật thiên nhiên khi hè về. Có tiếng chim tu hú vang xa thúc giục, tiếng ve râm ran và tiếng sáo diều vi vút trong không trung cao rộng. Có tia nắng rực rỡ “đầy sân nắng đào”, có màu vàng tươi của bắp rẫy vàng hạt, màu vàng đậm của lúa chín. Xen vào những mảnh màu sáng rực rỡ ấy là mảnh không khí cao rộng với màu xanh thăm thẳm của khung trời.

Trời xanh càng rộng, càng cao.

Cần để ý quan tâm đấy là cảnh vạn vật thiên nhiên mở đầu ngày hè. Nó có cái tưng bừng rộn ràng, tươi sáng và toàn bộ đang đi tới độ chín, đầy hứa hẹn. “Lúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dần”, “bắp rây vàng hạt”. Cũng như tác giả đang nhảy vào trong năm tháng của tuổi thanh xuân tràn trề sức trẻ, đầy kỳ vọng, hứa hẹn và cũng là thời gian gặp gỡ lí tưởng cách mạng và say mê hoạt động và sinh hoạt giải trí.Bởi vậy, tiếng gọi vào trong ngày hè của chim tu hú đã khơi dậy ở trong tâm người tù một tâm trạng bức bối, u uất, một khát khao cháy bỏng muốn tung phá thoát khỏi chốn lao tù ngột ngạt:

Ta nghe hè dậy bên lòngMà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!Ngột làm thế nào, chết uất thôi!

Bài thơ ngắn mà miêu tả rất sinh động với những hình ảnh, rõ ràng tiêu biểu vượt trội bức tranh vạn vật thiên nhiên lúc sang ngày hè: có âm thanh rộn ràng, vang vọng, có tia nắng tươi hồng, có sắc tố rực rỡ, có không khí cao rộng và sống động của khung trời xanh cao với hình ảnh sáo bay lượn… Bức tranh vạn vật thiên nhiên ấy vừa tả thực lại vừa mang ý nghĩa tượng trưng: đó là niềm khát khao của người tù tuổi trẻ về môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường tự do, tươi sáng, thể hiện sự nhạy cảm và tâm hồn tha thiết với việc sống của tác giả.

Phân tích tâm trạng người chiến sỹ cách mạng – Mẫu 2

Tố Hữu một tác giả xuất sắc trong nền văn học Việt Nam, tên thường gọi ấy cho tới ngày này vẫn còn đấy được nhắc tới thật nhiều qua những bài thơ của ông. Tố Hữu đã góp cho nền văn học nước nhà một giọng thơ trữ tình chính trị, tha thiết đằm thắm tình dân tộc bản địa mà cũng đầy ắp những sự kiện chính trị. Những tác phẩm thơ của ông được gắn sát với những phần đường của cách mạng, mỗi một phần đường nhà thơ lại mang lại những vần thơ hay cho ban đọc. Một trong những tác phẩm hay của ông phải kể tới bài thơ khi con tu hú, bài thơ nay được viết khi ông hiện giờ đang bị tóm gọn giam, nó thể hiện lên sự ngột ngạt uất ức của nhân vật trữ tình.

Sáu câu thơ đầu thể hiện sự yêu đời của nhà thơ trong cả những lúc hiện giờ đang bị giam giữ. Có thể nói nhà giam kia chỉ trọn vẹn có thể cầm tù được thể xác của người chiến sỹ trẻ chứ không thể nào cầm tù được tâm hồn anh:

“Khi con tu hú gọi bầy,Lúa chiêm đang chín trái cây ngọt dần,Vườn râm dậy tiếng ve ngân,Bắp rây vàng hạt đầy sân nắng đào,Trời xanh càng rộng càng cao,Đôi con diều sáo lộn nhào từng không…”

Một bức tranh vạn vật thiên nhiên được nhà thơ phô vẽ ra trước mắt toàn bộ chúng ta, đó là một bức tranh vạn vật thiên nhiên đầy sắc tố, màu của tự do, đồng quê với hình ảnh của ngày hè. Mùa của con chim tu hú gọi bầy, trong trái tim người chiến sỹ ấy đang liên tưởng tới những hoạt động và sinh hoạt giải trí của người nông dân với hình ảnh cây lúa chiêm đang độ chín, trái cây nhà ai cũng đang ngọt dần. Mùa hè là mùa của những cây lúa vàng ươm cả một cánh đồng chờ người đến gặt về, ngày hè là mùa những trái cây như tu hú, vải, chôm chôm, nhãn. Những trái cây ấy đang độ chín nên chúng đang ngọt dần. chỉ tiếc rằng cái chốn lao tù này đang giam hãm một trái tim yêu đời lớn không thì thể xác kia trọn vẹn có thể vẫy vùng trước những hình ảnh vạn vật thiên nhiên rất đỗi giản dị mà thanh thản đó rồi. Bàn tay ấy sẽ gặt những bông lúa chiêm kia, chiếc miệng ấy sẽ thưởng thức những món ăn hoa quả tuyệt vời kia. Có thể nói những thứ ấy in như mùi vị của môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường thanh thản và tự do. Không chỉ vậy tác giả tiếp tục vẽ lên những hình ảnh thân thuộc mới mê hoặc không kém cây lúa vàng và trái cây thơm ngọt. Đó là màu vằng của trái bắp, những hạt vàng như hạt nắng giữa sân, nhìn cả một sân bắp ấy toàn bộ chúng ta không thể hết bâng khuâng vì vẻ đẹp của yếu tố khá đầy đủ “đầy sân” và màu vàng đẹp tươi của hạt bắp. thêm vào bức tranh ấy một màu xanh của trời cao rộng làm cho nó hiện lên thật đẹp làm thế nào. Và trên cái nền hòa bình ấy đôi con chim sáo đang lộn nhào từng không.

Bức tranh ấy không riêng gì có có sắc tố mà còn tồn tại cả âm thanh nữa. đó là âm thanh của tiếng ve râm ran trên những rặng cây trước nhà, ngoài cánh đồng nọ. Ve hiện lên thật đẹp nó gắn với tuổi thơ của từng người khi bắt chúng để nghe tiếng kêu hay hay đó. Đặc biệt màu hè thì không thể thiếu được tiếng ve kêu. Qua tiếng ve ấy ta như đang cảm nhận được nỗi nhớ quê nhà của tác giả, dù trong lao tối mịt u uất nhưng tác giả vẫn biết được rằng giờ đấy là ngày hè. Điều đó thể hiện sự yêu đời, yêu môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường, nhơ quê nhà mái ấm gia đình.

Bức tranh ấy còn được mày mò ở độ cao và sâu của khung trời. điệp từ càng đã cho toàn bộ chúng ta biết một khung trời chỉ có ngày hè được sở hữu, nó không u ám sầm sập như ngày đông, không dịu dàng êm ả trong vắt như ngày thu mà nó mang vẻ đẹp cao rộng đến lạ kì.

Qua đây ta thấy Tố Hữu đã vẽ lên một bức tranh vạn vật thiên nhiên đầy sắc tố, âm thanh và độ cao. Đó là bức tranh thân thuộc với mỗi con người toàn bộ chúng ta, bức tranh về những thứ mộc mạc giản dị như lúa ngô khoai sắn, tiếng ve râm ran, khung trời cao vợi. Bức tranh càng đẹp bao nhiêu thì nỗi nhớ quê nhà và tình yêu thương môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường của nhà thơ lại càng lớn bấy nhiêu.

Tiếp đến những câu thơ cuối bài tác giả thể hiện rõ tình cảm của tớ trong phòng giam ngục tối:

“Ta nghe hè dậy bên lòng,Mà chân muốn đạp tan phòng hè ôi.Ngột làm thế nào, chết uất thôi,Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu.”

Tác giả liên tưởng tới những hình tuyệt đẹp của ngày hè, những âm thanh ngọt ngào đó làm cho tình yêu vạn vật thiên nhiên, quê nhà giang sơn và nỗi nhớ quê nhà trỗi dậy mãnh liệt. nỗi nhớ ấy trọn vẹn có thể đạp phăng đi toàn bộ những thứ trong phòng gian chật hẹp tù túng ấy. Có thể nói sự nhớ nhưng mãnh liệt ấy được thể hiện rất rõ ràng qua câu thơ “Mà chân muốn đạp tan phòng hè ôi”. Bức tường riêng với những người chiến sỹ ấy chẳng khác nào địa ngục trần gian, sống mà không được tự do, sống mà bị cầm tù về thể xác làm cho cái thể xác ấy không phục vụ được nhu yếu của tinh thần. nhà thơ uất ức, ngột ngạt khi mà phải sống trong cảnh ngột ngạt như vậy.

Xem thêm: Đáp án cuộc thi Tìm hiểu về Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Như vậy trọn vẹn có thể thấy qua bài thơ này tác giả đã gửi gắm cho toàn bộ chúng ta một tâm trạng lớn, một tình yêu lớn, niềm khát khao lớn của ông. Đó là khát khao tự do, niềm yêu môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường, nhớ quê nhà giang sơn. Chính vì thế ta biết thêm một điều rằng dẫu bị giam hãm ngột ngạt trong bốn bức tường nhưng nhà thơ Tố Hữu không thôi yêu đời và khát khao tự do cháy bỏng.

Phân tích tâm trạng người chiến sỹ cách mạng – Mẫu 3

Tố Hữu sáng tác bài thơ Khi con tu hú tận nhà lao Thừa Phủ (Huế) vào trong ngày hè năm 1939, sau khoản thời hạn bị thực dân Pháp bắt giam vì “tội” yêu nước và làm cách mạng. Bài thơ thể hiện tâm trạng xốn xang, bức bối của người thanh niên cộng sản hiện giờ đang bị cầm tù, khi nghe đến thấy tiếng chim tu hú báo hiệu ngày hè đến đã muốn phá tung xiềng xích để trở về với đồng bào, đồng chí yêu thương.

Tiếng chim tu hú gọi bầy gợi cho nhà thơ nghĩ đến khung trời lồng lộng ở bên phía ngoài và càng cảm thấy ngột ngạt trong xà lim eo hẹp, càng khao khát cháy bỏng môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường tự do. Tiếng chim là yếu tố gợi mở để mạch cảm xúc trào dâng mãnh liệt:

Khi con tu hú gọi bầyLúa chiêm đương chín, trái cây ngọt dần

Đó là tín hiệu của ngày hè rực rỡ, của yếu tố sống tưng bừng sinh sôi nảy nở. Tiếng chim vô tình tác động đến tâm hồn người tù trẻ tuổi. Nằm trong xà lim chật hẹp, tối tăm, cách biệt với toàn thế giới bên phía ngoài, nhà thơ lắng nghe tiếng chim rộn ràng, lắng nghe mọi âm thanh cuộc sống bằng tâm hồn và trái tim nhạy cảm của người nghệ sĩ. Một tiếng chim thôi cũng gợi trong tâm tưởng nhà thơ cả một trời thương nhớ về những ngày hè nồng nàn của quê nhà.

Mùa hè là mùa của lúa chiêm đương chín, trái cây ngọt dần dưới cái nắng vàng óng như mật của miền Trung. Những âm thanh rạo rực và hình ảnh tươi đẹp, tràn trề sức sống của ngày hè nối nhau hiện lên trong kí ức nhà thơ:

Vườn râm dậy tiếng ve ngânBắp rây vàng hạt đầy sân nắng đàoTrời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào từng không…

Ôi tiếng ve! Tiếng ve ngân dài suốt thời thơ ấu, suốt tuổi học trò, làm thế nào quên được! Tiếng ve gợi nhớ về những khu vườn râm mát bóng cây, những sân phơi bắp (ngô) đầy ắp nắng đào. Màu vàng của lúa, bắp; màu hồng của nắng; màu xanh của trời tạo ra những mảng sắc tố lung linh, rực rỡ của bức tranh quê. Thoang thoảng đâu đây hương lúa, mừi hương trái chín đầu mùa.

Xa xa, tiếng chim tu hú lảnh lót, tiếng ve ngân ra rả trong vòm lá. Trên khung trời cao rộng, những cánh diều chao lượn, tiếng sáo vi vu trong gió nam mát rượi chiều hè… Phải gắn bó, yêu mến quê nhà sâu đậm đến độ nào thì nhà thơ mới tưởng tượng ra một bức tranh ngày hè xứ Huế sống động đến như vậy. Đó là những ngày hè mà chàng thanh niên mười tám còn được sống tự do giữa mái ấm gia đình, bè ban, đồng bào, đồng chí thân thương.

Sáu câu thơ lục bát uyển chuyển mở ra cả một toàn thế giới rộn ràng, tràn trề nhựa sống. Nhiều âm thanh, hình ảnh tiêu biểu vượt trội của ngày hè được đưa vào bài thơ: tiếng ve ngân trong vườn cây, lúa chiêm chín vàng trên cánh đồng, khung trời cao rộng với cánh diều chao lượn, trái cây chín mọng ngọt lành… Tiếng chim tu hú khởi đầu và bắt nhịp cho ngày hè rộn ràng âm thanh, rực rỡ sắc tố, ngạt ngào mùi vị… trong cảm nhận của người tù. Đoạn thơ thể hiện kĩ năng cảm nhận tinh xảo và khát vọng tự do cháy bỏng của người chiến sỹ cách mạng tươi tắn, yêu đời nhưng hiện giờ đang bị quân thù tước mất tự do.

Đang hồi tưởng về quá khứ, nhà thơ trở lại với thực tại phũ phàng của chốn lao tù:

Ta nghe hè dậy bên lòngMà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!

Thi hứng được khơi nguồn bắt nguồn từ tiếng chim tu hú. Tiếng chim nhắc nhớ đến ngày hè và tạo ra sự xao động lớn trong tâm hồn thi sĩ. Cảm xúc cứ dâng lên từng đợt, từng đợt như sóng dậy, thôi thúc con người bật tung xiềng xích, phá vỡ tù ngục để trở về với môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường phóng khoáng, tự do.

Hình như sức nóng của ngày hè đang rừng rực cháy trong huyết quản người thanh niên yêu nước Tố Hữu. Sức sống mãnh liệt của ngày hè đó đó là sức sống mãnh liệt của tuổi trẻ khát khao lí tưởng cách mạng, khát khao hoạt động và sinh hoạt giải trí, góp sức cho dân, cho nước.

Tiếng chim tu hú là tiếng gọi thôi thúc của môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường riêng với những người chiến sỹ cách mạng hiện giờ đang bị giam giữ. Bên ngoài là tự do, phóng khoáng, còn nơi đấy là tù túng, bức bối:

Ngột làm thế nào, chết uất thôiCon chim tu hú ngoài trời cứ kêu!

Tâm trạng đau khổ, uất ức bật thốt thành lời thơ thống thiết. Cách ngắt nhịp không bình thường kết phù thích hợp với những từ ngữ trọn vẹn có thể đặc tả và những từ cảm thán như truyền đến fan hâm mộ cái cảm hứng uất hận cao độ và niềm khao khát cháy bỏng muốn thoát thoát khỏi cảnh tù ngục, trở về với môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường tự do bên phía ngoài của người thanh niên yêu nước hiện giờ đang bị giam giữ trong lao tù đế quốc.

Câu thơ tiềm ẩn nỗi khắc khoải, vật vã, day dứt khôn nguôi cả về thể xác lẫn tâm hồn của nhà thơ trẻ. Trong tình hình ấy, thời khắc ấy, người cộng sản phải tự đấu tranh với bản thân để làm chủ mình, vượt lên những đắng cay nghiệt ngã của lao tù đế quốc, nuôi dưỡng ý chí, giữ vững khí tiết và tinh thần đấu tranh cách mạng. Đó là một hình thức đấu tranh tích cực mà Bác Hồ rất tâm đắc khi Người rơi vào chốn lao tù của Tưởng Giới Thạch: Thân thể ở trong lao, Tinh thần ở ngoài lao. Các chiến sỹ cách mạng tiền bối trung kiên đã và đang xác lập: Giam người khóa cả chân tay lại, Chẳng thể ngăn ta nghĩ tự do. (Xuân Thủy).

Tiếng chim tu hú cứ kêu hoài như nhắc nhở tới nghịch cảnh của nhà thơ, giục giã nhà thơ phá tung tù ngục để giành lại tự do.

Bài thơ Khi con tu hú tuân theo thể thơ lục bát rất phù phù thích hợp với việc diễn tả tâm tư nguyện vọng nhân vật. Sáu câu đầu nhịp điệu thư thả, từ ngữ trong sáng, hình ảnh vui tươi, tạo ra bức tranh ngày hè tuyệt đẹp. Bốn câu thơ sau nhịp điệu thay đổi hẳn. Câu thơ căng thẳng mệt mỏi như tiềm ẩn một sức mạnh bị dồn nén chỉ chực bật tung ra. Đó là tâm trạng của người chiến sỹ cách mạng trẻ tuổi hoạt động và sinh hoạt giải trí không được bao lâu đã lâm vào cảnh cảnh tù ngục, lúc nào thì cũng khao khát tự do, muốn thoát khỏi bốn bức tường xà lim lạnh lẽo để trở về với đồng bào, đồng chí thân yêu.

Đặc sắc nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp của bài thơ được tạo ra từ rung động tột đỉnh của cảm xúc kết phù thích hợp với bút pháp miêu tả tâm lí nhân vật vừa chân thực vừa tinh xảo. Tiếng chim tu hú chỉ trong một khoảnh khắc ngắn ngủi đã làm dậy lên toàn bộ cảnh và tình ngày hè trong tâm tưởng nhà thơ. Người tù thấu hiểu được cảnh ngộ trớ trêu của tớ trong chốn lao tù ngột ngạt, giữa lúc môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường bên phía ngoài đang nảy nở, sinh sôi. Phải bứt tung xiềng xích, phá vỡ những nhà ngục hữu hình và vô hình dung đang giam hãm cả dân tộc bản địa trong vòng nô lệ.

Bài thơ Khi con tu hú là tiếng lòng của người chiến sỹ cộng sản trẻ tuổi tuy đang phải sống trong cảnh lao tù nhưng vẫn tràn trề sức sống, sức trẻ, chan chứa tình yêu con người, tình yêu môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường.

Phân tích tâm trạng người chiến sỹ cách mạng – Mẫu 4

Tố Hữu là nhà thơ của lí tưởng cộng sản, thơ ông ngập tràn những hình ảnh lãng mạn cách mạng. Tâm trạng người chiến sỹ cách mạng trong bài thơ Khi con tu hú của ông tiêu biểu vượt trội cho phong thái ấy.

Nhan đề của bài chỉ là một cụm từ chỉ thời hạn (vẫn gần khá đầy đủ). Nhan đề của bài thơ là một ẩn ý vừa chỉ thuở nào điểm bừng lên của vạn vật thiên nhiên, tạo vật, vừa chỉ sự khát khao hoạt động và sinh hoạt giải trí của con người.

Có thể tóm tắt nội dung bài thơ như sau: Khỉ con tu hú gọi bầy (cũng là lúc ngày hè đang tới), người tù cách mạng càng thấy ngột ngạt, đơn độc trong phòng giam chật hẹp, càng khát khao được sống môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường tự do bay bổng ở ngoài kia.

Sở dĩ, tiếng tu hú kêu lại sở hữu tác động mạnh đến tâm hồn của nhà thơ chính bới nó là tín hiệu báo những ngày hè rực rỡ đến gần. Nó cũng là hình tượng của yếu tố bay nhảy tự do.

Khi con tu hú gọi bầyLúa chiêm đương chín, trái cây ngọt dần.

Không phải tiếng chim đơn độc mà là tiếng chim “gọi bầy”, tiếng chim phục vụ thông tin vui. Nghe chim tu hú gọi nhau biết rằng “lúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dần”. Nhưng không phải chỉ có thế. Tiếng chim gợi lên một toàn thế giới tràn ngập âm thanh, sắc tố, hình ảnh:

Vườn râm dậy tiếng ve ngânBắp rây vàng hạt đầy sân nắng đàoTrời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào từng không…

Đó là những sắc màu, âm thanh của môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường hằng ngày. Màu vàng của ngô, màu hồng của nắng nổi trội trên cái nền xanh của đất trời, quyện với tiếng ve ngân và còn được điểm xuyết thêm bằng hình ảnh “Đôi con diều sáo lộn nhào từng không”. Không gian tràn trề nhựa sống, đang vận động, sinh sôi nảy nở từng ngày.

Đọc kĩ lại những câu thơ, ta bỗng phát hiện thêm nhiều điều kì lạ khác nữa. Các yếu tố không được miêu tả trong trạng thái thường thì, chúng được tô đậm, được đưa lên mức tốt nhất trọn vẹn có thể. Không phải hạt bắp vàng mà là “bắp rây vàng hạt” nắng là “nắng đào” sắc tố lộng lẫy nhất, trời xanh thì “càng rộng càng cao” tầm mắt cứ được mở rộng ra thêm mãi. Tiếng ve không riêng gì có “ngân” mà còn “dậy” lên, hai tính từ miêu tả âm thanh kết phù thích hợp với nhau làm cho tiếng ve rộn ràng khác thường. Chừng như để hoà điệu với những âm thanh và hình ảnh đó, cánh diều sáo cũng không chịu “lững lờ” hay “vi vu” mà “lộn nhào từng không”. Cánh diều như cũng nô nức, vui lây trong không khí lộng lẫy sắc tố và rộn ràng âm thanh đó.

Sở dĩ có hiện tượng kỳ lạ đó là bởi tác giả đang không trực tiếp quan sát và miêu tả cảnh vật. Nhà thơ hiện giờ đang bị giam trong tù. Những bức tường kín mít vây xung quanh làm thế nào được cho phép nhà thơ nhìn ngắm hay lắng nghe… Tất cả đều được tái hiện từ trí tưởng tượng, trí nhớ và hơn thế nữa là tình yêu, lòng khát khao mãnh liệt được tháo cũi sổ lồng. Trong cảnh tù đày, màu ngô lúa hay màu nắng, màu của trời xanh bỗng trở nên quý giá vô ngần, thế nên vì thế nên những sắc tố, âm thanh rất là thường thì bỗng trở nên lung linh, huyền ảo, rực rỡ hẳn lên. Đoạn thơ này thể hiện tình yêu thâm thúy của nhà thơ riêng với môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường, đôi với quê nhà.

Mộng tưởng càng tươi đẹp bao nhiêu thì hiện thực lại càng cay đắng, nghiệt ngã bấy nhiêu.

Ta nghe hè dậy bên lòngMà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!Ngột làm thế nào, chết uất thôiCon chim tu hú ngoài trời cứ kêu!

Tưởng như sự link giữa hai đoạn thơ này sẽ không còn thật ngặt nghèo và tứ thơ không liên tục. Khi hướng ra phía bên phía ngoài, nhà thơ tả cảnh nhưng khi khuynh hướng về phía trong lại tả tâm trạng. Kì thực đây đó đó là yếu tố link vô cùng khôn khéo và tinh xảo. Mối dây link ấy đó đó là tiếng chim tu hú. Tiếng chim gọi bầy tha thiết gợi mở một toàn thế giới bát ngát và vô cùng sinh động. Nhưng toàn thế giới đó càng rộng tự do, rực rỡ bao nhiêu thì lại càng làm cho những người dân tù (đã biết thành tách biệt khỏi toàn thế giới ấy) cảm thấy ngột ngạt và khao khát bấy nhiêu.

Tiếng chim tu hú ở đầu và cuối của bài thơ tuy đều biểu trưng cho tiếng gọi tha thiết của tự do, của môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường ngoài kia đầy quyến rũ riêng với những người tù nhưng tâm trạng của người tù khi nghe đến tiếng tu hú lại rất rất khác nhau, ở câu thơ đầu, tiếng tu hú gợi hình ảnh môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường đầy hương sắc, từ đó gợi ra cái khát khao về môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường tự do. Thế nhưng, đến câu kết, tiếng chim ấy lại làm cho những người dân tù có cảm hứng tức bực, đau khổ vì chưa thể thoát thoát khỏi cảnh tù đày.

Bài thơ hay ở những hình ảnh thơ thân thiện, giản dị mà giàu sức quyến rũ, ở nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp sử dụng thể thơ lục bát uyển chuyển, tự nhiên và cả ở những cảm xúc thiết tha, sâu lắng, thể hiện được nguồn sống sục sôi của người cộng sản.

Phân tích tâm trạng người chiến sỹ cách mạng – Mẫu 5

Xem thêm: Tập làm văn lớp 3: Kể về một người mà em quý mến nhất (ông bà, cha mẹ, hàng xóm…)

Trong bóng tối mịt mờ chốn lao tù, dường như sự sống đã chấm hết hẳn, bởi lạnh giá, bởi cô độc. Vậy mà, Một trong những âm thanh khô khốc, chói tai của tiếng xiềng xích, vẫn vang lên nhịp tim thổn thức, rạo rực của một hồn thơ trẻ tha thiết yêu đời, yêu người. Tố Hữu, bằng cảm xúc chân thực của tớ, đã cất lên tiếng nói tâm tình tha thiết của người chiến sỹ cộng sản suốt đời chiến đấu cho lí tưởng và tâm hồn khát khao tự do đến cháy bỏng trong bài thơ “Khi con tu hú”.

Nhan đề bài thơ là một sự diễn đạt chưa trọn ý một cách kì lạ. Kì lạ bởi chính chỗ chưa trọn vẹn này đã mở ra bao nhiêu liên tưởng. Giờ đây, người ta không hề thấy bóng hình đơn độc, nặng nề của người tù Tố Hữu mà chỉ nghe tiếng lòng nhà thơ đang rộn ràng, ngân vang khi đón nhận lấy tiếng chim tu hú từ xa rộn về. Tu hú gọi bầy là âm thanh rất là quen thuộc ở chốn làng quê Việt Nam, báo hiệu cho việc chuyển mình của yếu tố sống – ngày hè về. Lúc này, khi con tu hú gọi bầy, trong tình hình tách biệt với môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường bên phía ngoài, người chiến sỹ cách mạng càng cảm thấy ngột ngạt hơn, tù túng hơn, vì vậy mà càng thêm khát khao cháy bỏng hướng tới môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường tự do tươi đẹp bên phía ngoài:

“Khi con tu hú gọi bầyLúa chiêm đương chín, trái cây ngọt dầnVườn râm dậy tiếng ve ngânBắp rây vàng hạt đầy sân nắng đàoTrời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào tầng không”

Mười chín tuổi, còn tươi tắn, bồng bột, người thanh niên Tố Hữu đã tìm thấy cho mình lí tưởng cao đẹp cuộc sống. Những bước tiến không mỏi mệt trên phần đường chông gai, phút chốc phải dừng đột ngột, bị gò bó tù hãm làm cho Tố Hữu không khỏi có những lúc thốt lên chua xót: “Cô đơn thay là cảnh thân tù”. Nhưng rồi phút giây ấy cũng nhanh gọn trải qua, nhường chỗ cho không khí cảnh vật tràn trề nhựa sống: những bông lúa chín, hạt bắp vàng, tia nắng đào, trời xanh rộng, đôi sáo diều, tiếng ve ngân… Phải có một sự tưởng tượng lãng mạn, bay bổng và một tâm hồn mến yêu sự sống thâm thúy mới trọn vẹn có thể vẽ lại toàn bộ bức tranh phong cảnh ngày hè sống động đến vậy. Thiên nhiên hiện lên tuyệt đẹp kia không phải là hiện thực, toàn bộ chỉ là yếu tố tưởng tượng của một tâm hồn mơ mộng khi căng toàn bộ những giác quan để nghe, để xem, để ngửi, để cảm nhận không khí hè qua tiếng gọi bầy của tu hú. Chỉ bằng vài đường nét, sắc tố, âm thanh, nhà thơ đã trình diện một bức tranh đầy nhựa sống với cánh đồng lúa chiêm quen thuộc của quê nhà đã bao lần đi vào thơ Tố Hữu:

“Đây từng ô mạ xanh mơn mởn(…)Ôi ruộng đồng quê nhà thương nhớ ơi!”

Giờ đây lại hiện về trong trạng thái căng đầy nhất, viên mãn nhất, lúa ngả vàng, ngả sang màu nụ cười, là màu vàng rực rỡ của ngày hè, của mồ hôi kết tinh thành hạt thóc.

Với một tâm hồn lãng mạn tinh xảo, Tố Hữu đã cảm nhận sự thay đổi của màu nắng với nhiều góc nhìn: từ tia nắng của “đôi ánh lạt ban chiều” (Tâm tư trong tù), tia nắng yếu ớt dễ bóp nghẹt bởi bóng tối tới một “tia nắng đào” giữa ngày hè, lấp đi dấu ấn của “vườn râm”. Câu thơ là một không khí tự do với sắc hồng kì lạ. Đó là thứ ánh sáng êm dịu, hiền hậu, vỗ về cho con người trước những mất mát, đau khổ trong cuộc sống. Có lẽ từ chính vì sự gặp gỡ tuyệt diệu của chàng thanh niên trẻ tuổi:

“Từ ấy trong tôi bừng nắng hạMặt trời chân lí chói qua tim”

Đã làm cho tia nắng ngày hè có sự thay đổi tinh xảo đến vậy. Và sự xuất hiện của khung trời trong vắt như mặt nước yên bình nâng tầm bay cho những cánh diều đã đẩy tầm nhìn, tầm nhận thức của nhà thơ lên đến mức độ sâu nhất, xa nhất, tốt nhất:

“Trời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào từng không”

Thấp thoáng trong ánh nhìn người tù, là một không khí mở rộng đến vô cùng vô tận. Mặc dù trọn vẹn có thể lúc ấy ánh nhìn của nhà thơ – chiến sỹ có phần bị che khuất đi bởi chấn tuy nhiên nhà tù chật hẹp. Trên khung trời thời gian hiện nay không phải là một mình một mình, con sáo diều cũng luôn có thể có đôi, có cặp, đã có được sự tự do bay lượn trong vùng trời riêng kia. Huống chi là con người. Vậy mà, thực tiễn thì sao? Con người đơn độc, đơn độc hơn lúc nào hết, và mất tự do.

Không ngẫu nhiên mà bài thơ có sự bổ đôi của hai câu thơ lục bát. Nhà thơ diễn tả bức tranh ngày hè sống động trái chiều với cảnh ngày đông trong ngục tối đã làm nổi trội lên khát vọng cháy bỏng của người chiến sỹ trên con phố tìm tới tự do. Bốn câu thơ kết đã lắng lại cho tiếng lòng náo nức bật lên:

“Ta nghe hè dậy bên lòngMà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!Ngột làm thế nào, chết mất thôiCon chim tu hú ngoài trời cứ kêu”

Khổ thơ là lời thể hiện trực tiếp cho tâm tư nguyện vọng con người. Bốn câu cảm thán là yếu tố dồn nén những cảm xúc mãnh liệt của một trái tim đau khổ, uất hận vì mất tự do. Nhà thơ nghe hè, cảm nhận hè chỉ qua tiếng chim tu hú gọi bầy. Hè đã tới, ba tháng trong ngục tối đã và đang trôi qua, lòng người thanh niên đầy nhiệt huyết càng trỗi dậy mạnh mẽ và tự tin hơn tiếng gọi lên đường, tiếng gọi của tự do. Từ trong sâu thẳm tâm tư nguyện vọng mình, người tù đã nhận được ra toàn bộ môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường náo nức, vui tươi bên phía ngoài lúc chỉ là tưởng tượng, bởi đó là toàn bộ những hình ảnh tồn tại trong trí nhớ của nhà thơ. Đó là những cánh đồng, những vườn cây trái, những vườn râm. Còn hiện tại, quân địch đang giày xéo quê nhà, đã biến bao đồng quê thành hoang mạc và thực ra không khí tự do mà nhà thơ khát khao bên phía ngoài kia cũng chỉ là một không khí tù hãm, một chiếc lồng to giam chí lớn, như chụp lên môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường con người, lên quê nhà. Cho nên, khổ thơ là yếu tố bừng tỉnh của lí trí, là tâm trạng uất ức, ngột ngạt muốn đạp bỏ toàn bộ, tìm tới không khí tự do, tự tại thật sự. Bằng cách ngắt nhịp mạnh kết phù thích hợp với những từ ngữ mạnh mẽ và tự tin: “đạp tan”, “chết uất”, câu thơ đã triệu tập cao độ tinh thần yêu đời, yêu người cháy bỏng.

Tiếng kêu tu hú cứ day đi day lại cả bài thơ, như thúc giục, như lời thôi thúc người tù vượt thoát cảnh giam giữ, tìm về với tự do. Có lẽ vì vậy mà ba năm tiếp theo, Tố Hữu đã vượt ngục và trở lại đội ngũ, để làm tròn ước nguyện góp sức toàn bộ cuộc sống và cống hiến cho cách mạng.

“Khi con tu hú” là một bài thơ phối hợp hài hoà của cảnh và tình. Cảnh mở ra rạo rực, tha thiết, tình ngọt ngào da diết, trầm buồn. Với tâm hồn dân tộc bản địa, ngòi bút linh hoạt, mềm mại và mượt mà, Tố Hữu xứng danh với thương hiệu con chim đầu đàn trong nền thơ ca cách mạng Việt Nam.

Phân tích tâm trạng người chiến sỹ cách mạng – Mẫu 6

Tố Hữu sáng tác bài thơ “Khi con tu hú” tại Huế, tháng 7 – 1939 bài thơ này được in trong phần “xiềng xích”, một trong ba phần của tập thơ “Từ ấy”. “Khi con tu hú”, được viết trong tình hình tác giả bị đế quốc Pháp bắt giam tận nhà lao Thừa Thiên, do đó nội dung toát lên từ bài thơ là tâm trạng của một thanh niên yêu tự do nhưng lại đang tiếp tục bị trói buộc bởi cảnh tù đày.

Đang ở trong xà lim, Tố Hữu nghe vọng vào tiếng chim tu hú. Tiếng chim gọi bầy nhắc anh nhớ đến thời hạn đã vào hè. Một trong những thiệt thòi của người tù là bị tách khỏi môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên hoạt động và sinh hoạt giải trí, tách rời xã hội, bị mất đi cái không khí bát ngát thoáng đãng chỉ còn sót lại cái không khí chật hẹp là bốn bức tường xám lạnh. Do vây, khát khao được tiếp xúc với con người ngoài đời, với không khí nhiều vẻ ở bên phía ngoài.

Cũng ở xà lim số 1 nhà lao Thừa Thiên, tháng bốn – 1939 Tố Hữu đã viết bài “Tâm tư trong tù”:

“Cô đơn thay là cảnh thân tù!Tai mở rộng và lòng sôi rạo rựcTôi lắng nghe tiếng đời lăn náo nứcỞ ngoài kia vui sướng biết bao nhiêu!”

Cho nên hằng ngày anh vẫn lắng nghe “tiếng đời lăn náo nức” từ bên phía ngoài dội vào. Để nắm bắt được những cái đó, anh chỉ trọn vẹn có thể bằng một giác quan duy nhất: tai nghe. Từ âm thanh. qua trí tưởng tượng, anh trọn vẹn có thể “ngửi”, trọn vẹn có thể “liếm” bất kể hình ảnh nào ngoài đời thực, nhất là những hiện tượng kỳ lạ trước đó anh đã từng được thấy.

Lần này tiếng chim tu hú đã hỗ trợ anh nghe thêm được cả tiếng diều sáo vi vu, tiếng ve ngân rộn rã. Anh tưởng tượng được mọi cảnh vật gần xa, ngoài đồng, “lúa chiêm đang chín”, chỗ này “bắp rây vàng hạt”, chỗ nọ “trái cây ngọt dần”

Anh còn thấy được, nghe được với cả một không khí vô cùng to lớn. Thoáng đãng và đẹp tươi:

”Trời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào từng không”.

Tiếng chim tu hú gọi bầy gợi nhớ trong anh những ngày hè đẹp tươi và đầy sức sống với bao màu sắc âm thanh, màu vàng của lúa đương chín, của bắp đã già, màu đỏ hồng của trái cây vào độ ngọt dần, của nắng vào buổi sớm, màu xanh của vườn cây và của trời cao thăm thẳm…

Mùa hè đẹp và đầy sức sống ấy càng làm sôi sục trong anh bằng máu nóng của người thanh niên yêu nước, nhưng cũng chính vì lòng yêu nước thiết tha trong anh đã đưa anh về với tiếng gọi của quê nhà của một ngày hè náo nức.

Cả khoảng không khí quen thuộc của xứ Huế đang chuyển mình vào hè càng làm anh tiếc những thời hạn đã mất ở chốn lao tù, càng thôi thúc những khát khao trước hoạt động và sinh hoạt giải trí trào lưu cách mạng. Anh muốn được tự do, phải được tự do! Anh muốn phá tung tù ngục để ra ngoài hoạt động và sinh hoạt giải trí cho đời:

“Ta nghe hè dậy bên lòngMà chân muốn đạp tan phòng, hề ôi!”

Với sức yếu của thân tù trong tay không ruột tấc sắt, ngày đêm bị nhốt trong xà lim thì anh làm thế nào thoát khỏi bốn bức tường khắc nghiệt.

Khốn nỗi, ngoài kia chim tu hú cứ kêu, cứ gọi bầy, nghe như thúc giục làm cho anh càng sốt ruột, càng uất ức vì cảnh mình đang bị giam giữ:

“Ngột làm thế nào, chết uất thôiCon chim tu hú ngoài trời cứ kêu”.

Tâm trạng của Tố Hữu trong bài thơ “Khi con tu hú” là tâm trạng của một người thanh niên dạt dào tình yêu vạn vật thiên nhiên, tình yêu môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường, là tâm trạng của một chiến sĩ cách mạng khát khao được hoạt động và sinh hoạt giải trí cho trào lưu nhưng lại rất “uất” vì đang phải bó tay trong cảnh giam giữ. Với bầu nhiệt huyết của người thanh niên thì tâm trạng ấy không thể kéo dãn. Anh phải tìm mọi cách vượt ngục và mấy năm tiếp theo anh đã vượt ngục thành công xuất sắc.

Phân tích tâm trạng người chiến sỹ cách mạng – Mẫu 7

Sống giữa thời hoà bình, êm đềm, niềm sung sướng đã lúc nào ban tự hỏi: toàn bộ chúng ta sẽ làm gì nếu giang sơn có trận chiến tranh? Đặt ra giả thiết như vậy toàn bộ chúng ta mới thấy khâm phục thế hệ cha anh, những con người đã hi sinh hết mình cho giang sơn. Họ mang trong mình một lòng yêu nước, một khát vọng tự do đến cháy bỏng trong cả những lúc bị tù đày, tra tấn. Đọc những vần thơ trong tù của những chiến sỹ cách mạng, ta vừa xót xa vừa ngưỡng mộ tinh thần chiến đấu quả cảm của những anh. Thi phẩm Khi con tu hú của nhà thơ cách mạng Tố Hữu sẽ mãi là tiếng thơ chứa lửa, ngọn lửa yêu nước, yêu tự do của thế hệ thanh niên một thuở.

Bài thơ được sáng tác trong nhà lao Thừa phủ khi chàng thanh niên yêu nước Tố Hữu mới tròn 19 tuổi. Cuộc sống ngục tù tăm tối, cách biệt càng khơi dậy trong tâm người con trai trẻ tuổi khát vọng tự do cháy bỏng. Dù “thân thể ở trong lao” nhưng “tinh thần ở ngoài lao”, luôn hướng lòng mình ra với toàn thế giới bên phía ngoài. Tác phẩm gồm hai phần rõ rệt, 6 câu thơ đầu miêu tả môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường sôi động, tươi đẹp “ngoài kia”, 4 câu kết thể hiện tâm trạng bức bối muốn vượt thoát khỏi chốn nhà lao của người tù cách mạng. Sợi dây link giữa hai phần là tiếng chim tu hú khắc khoải. Ta hiểu vì sao nhà thơ lấy “Khi con tu hú” làm nhan đề cho thi phẩm.

Trong tình hình ngục tù tối tắm, kìm kẹp, kênh duy nhất để người tù tiếp xúc với bên phía ngoài đó là thính giác. Lắng nghe tiếng tu hú kêu, bao nhiêu kí ức cùng những liên tưởng ùa về :

Khi con tu hú gọi bầyLúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dầnVườn râm dậy tiếng ve ngânBắp rây vàng hạt đầy sân nắng đàoTrời xanh càng rộng càng caoĐôi con diều sáo lộn nhào từng không…

Tiếng tu hú đó đó là âm thanh báo hiệu ngày hè sang, là hình tượng cho ngày thu hoạch rộn ràng. Nhà thơ phối hợp giữa sự hồi tưởng lại quá khứ và liên tưởng thực tại để tái hiện một bức tranh ngày hè tràn trề sức sống. Ở đó, tạo vật đều đang trong trạng thái viên mãn, tròn đầy nhất: lúa chín, trái ngọt, bắp vàng, nắng đào. Tác giả đã sử dụng những sắc tố nóng: vàng, đào,… nhằm mục đích nhấn mạnh yếu tố sức sống căng tràn. Bức tranh ngày hè hiện ra không riêng gì có rực rỡ sắc màu mà còn sôi động bởi âm thanh. Âm thanh của tiếng ve râm ran trong những tán cây, âm thanh của tiếng sáo diều vi vu gợi nên sự thanh thản của vùng quê. Hình ảnh “trời xanh” cao rộng, cùng với hình ảnh “đôi con diều sáo” đang chao liệng trên khung trời là hình tượng cho việc tự do tuyệt đích. Nhà thơ đã dựng lên một bức tranh ngập tràn sự sống, bình yên. Đó đó đó là những khao khát, là niềm nhớ thương mong mỏi đến khắc khoải của nhà thơ.

Cảnh vật ngoài kia hiện lên càng đẹp bao nhiêu thì môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường ngục tù càng trở nên tăm tối bấy nhiêu. Bốn câu kết đặc tả chân thực tâm trạng và ước muốn “tháo cũi sổ lồng” của người tù cách mạng:

Ta nghe hè dậy bên lòngMà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!Ngột làm thế nào, chết uất thôiCon chim tu hú ngoài trời cứ kêu!

Cuộc sống tự do, tươi đẹp bên phía ngoài càng thôi thúc người chiến sỹ bị giam giữ. “Mà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi !” câu thơ ngắt nhịp 6/2 vừa thể hiện sự dứt khoát, mạnh mẽ và tự tin sức mạnh mẽ và tự tin của người tù, vừa khiến câu thơ như một lời xót xa. Hai tiếng “hè ôi !” tách biệt làm nhịp thơ như chùng xuống. Nhưng đấy chỉ là yếu tố sẵn sàng sẵn sàng cho cao trào: “Ngột làm thế nào, chết uất thôi”. Câu thơ như tiếng kêu vang đầy dũng khí. Nhịp 3/3 bẻ câu thơ ra làm đôi, một mặt thể hiện đúng không ạ khí bức bối, oi ngột của nhà tù, một mặt thể hiện sự uất ức đến đỉnh điểm của những con tình nhân nước tha thiết hiện giờ đang bị giam giữ. Tuy nhiên, lòng khao khát tự do thì cháy bỏng, mãnh liệt nhưng hiện thực tù đày thì vẫn không thể thay đổi, cho nên vì thế bài thơ kết lại trong niềm khắc khoải: “Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu !”. Tiếng chim tu hú đã có sự thay đổi sắc thái, không hề là một tiếng chim “gọi bầy” gợi nên khung cảnh tươi đẹp mà đang trở thành tiếng chim “kêu” ám ảnh, tiếng chim thúc giục con người vươn tới ánh sáng của tự do.

Bài thơ Khi con tu hú được viết bằng thể thơ lục bát đậm màu dân tộc bản địa, lời thơ giản dị mà cuộn trào khát khao thể hiện tâm trạng của người tù cách mạng. Những con người trẻ tuổi, trẻ lòng muốn thoát khỏi giam giữ, vươn tới tự do để tranh đấu vì giang sơn. Người đọc hiểu rằng, có những con người tràn trề sức mạnh nhiệt huyết như vậy mới làm ra những thắng lợi vang dội, đưa dân tộc bản địa Việt Nam đến bến bờ của độc lập, tự do.


Bạn đang đọc postt Văn mẫu lớp 8: Phân tích tâm trạng người chiến sỹ cách mạng trong bài thơ Khi con tu hú 2022

Với việc Bạn đọc post Văn mẫu lớp 8: Phân tích tâm trạng người chiến sỹ cách mạng trong bài thơ Khi con tu hú FULL sẽ hỗ trợ ban làm rõ hơn về kiểu cách trò chơi play

tải Game tài liệu Văn mẫu lớp 8: Phân tích tâm trạng người chiến sỹ cách mạng trong bài thơ Khi con tu hú Free

Neu Bạn đang tìm link google drive mega để Download Game HD Văn mẫu lớp 8: Phân tích tâm trạng người chiến sỹ cách mạng trong bài thơ Khi con tu hú Free mà chưa tồn tại link thì để lại binhfluan or tham gia Nhóm zalo để được hướng dẫn miễn phí
#Văn #mẫu #lớp #Phân #tích #tâm #trạng #người #chiến #sĩ #cách #mạng #trong #bài #thơ #Khi #con #hú