0765562555

Văn mẫu lớp 10: Phân tích 12 câu thơ đầu bài Trao duyên (2 Dàn ý + 11 Mẫu + Sơ đồ tư duy)

Mời ban tìm hiểu thêm nội dung bài viết Biểu mẫu Văn mẫu lớp 10: Phân tích 12 câu thơ đầu bài Trao duyên (2 Dàn ý + 11 Mẫu + Sơ đồ tư duy) Mới nhất 2022 được update : 2021-09-07 05:38:12

3775

p. >Phân tích 12 câu thơ đầu trong đoạn trích Trao duyên của Nguyễn Du để làm rõ hơn tâm trạng xót xa của Kiều khi phải nhờ Thúy Vân kết hôn với Kim Trọng. Qua này sẽ hỗ trợ em học viên lớp 10 ôn tập thật tốt kiến thức và kỹ năng môn Ngữ Văn lớp 10, để đạt kết quả cao trong kỳ thi học kì 2 sắp tới đây.

Với 2 dàn ý rõ ràng kèm sơ đồ tư duy và 11 bài văn mẫu phân tích 12 câu thơ đầu bài Trao duyên của Nguyễn Du sẽ hỗ trợ những em cảm nhận thâm thúy hơn về tác phẩm, thêm nhiều ý tưởng mới khi viết văn. Bên cạnh đó những em tìm hiểu thêm thêm nhiều bài văn hay khác tại phân mục Văn 10.

Phân tích 12 câu đầu Trao duyên

Sơ đồ tư duy 12 câu đầu Trao duyên

Dàn ý phân tích 12 câu đầu Trao duyên (2 Mẫu)

Phân tích Trao duyên 12 câu đầu khá đầy đủ (5 Mẫu)

Phân tích trao duyên 12 câu đầu ngắn gọn (5 Mẫu)

Sơ đồ tư duy 12 câu đầu Trao duyên

Bạn đang xem: Văn mẫu lớp 10: Phân tích 12 câu thơ đầu bài Trao duyên (2 Dàn ý + 11 Mẫu + Sơ đồ tư duy)

1. Mở bài:

Giới thiệu vài nét rực rỡ về tác giả tác phẩm, đoạn trích Dẫn dắt về nhân vật Thúy Kiều và em gái Thúy Vân hai người con gái có tài năng sắc nghiêng nước nghiêng thành là nhân vật chính trong trích đoạn Trao duyên.

2. Thân bài:

– Đoạn 1: Thúy Kiều nhờ em là Thúy vân thay mình trả ân nghĩa cho Kim Trọng

“Cậy em em có chịu lời…Phím đàn với mảnh hương nguyền rất mất thời hạn rồi”

+ Một nỗi đau đến xé lòng khi đành phải quyết tử tình yêu của tớ, quyết tử chính niềm sung sướng thành viên để cứu lấy cha, cứu lấy mái ấm gia đình cho trọn chữ hiếu.

-> Minh chứng được xem cách, phẩm giá của Thúy Kiều là người đặt chữ hiếu lên hết

+ Cách xưng hô, dùng từ khác thường (cậy, chịu lời, lạy, thưa…) có ý nghĩa một phần là nhờ vả một phần nài ép Thúy Kiều coi đó là việc Thúy Vân cần làm “tình chị duyên em”

-> Tuy rằng trong tâm rất đau xót nhưng Thúy Kiều vẫn mạnh mẽ và tự tin quyết đoán.

Mối tình của Thúy Kiều với chàng Kim tuy rất mặn nồng, thắm thiết nhưng lại mong manh, nhanh tan vỡ. Mâu thuẫn giữa hành vi >< lời nói, lí trí >< tình cảm của Thúy Kiều trong cảnh trao duyên cho Thúy Vân. Lời trao duyên, trao kỉ vật nửa muốn trao, nửa muốn níu giữ.

– Đoạn 2: Tâm trạng của Kiều sau khoản thời hạn trao duyên

(Mai sau dù có lúc nào…thiếp đã phụ chàng từ đây)

Cuộc độc thoại nội tâm đầy đau đớn, Thúy Kiều hướng một lòng về tình yêu thương mong nhớ người mình yêu Mức độ của nỗi đau cao hơn thế nữa,xót xa hơn khi Kiều chuyển sang tự nói với bản thân mình, từ đau đớn chuyển thành tiếng khóc, khóc cho mình, khóc cho mối tình đẹp phải chia li.

-> Nổi bật vẻ đẹp nhân cách quyết tử đến quên mình, quên niềm sung sướng cho nghĩa cử cao đẹp của Thúy Kiều

3. Kết bài

Đoạn trích nói lên được số phận xấu số của nàng Kiều về tình yêu, không được hưởng tình yêu trọn vẹn. Tính hiện thực, nhân đạo của Nguyễn Du sử dụng trong đoạn trích “Nỗi thương mình” Nghệ thuật miêu tả nội tâm, mày mò nội tâm nhân vật rực rỡ. Dàn ý số 2

a) Mở bài

– Giới thiệu vài nét về tác giả, tác phẩm và đoạn trích:

Nguyễn Du là đại thi hào dân tộc bản khu vực nhân văn hóa truyền thống toàn thế giới. Tác phẩm Truyện Kiều của ông sẽ là siêu phẩm của nền văn học được dịch ra nhiều thứ tiếng. Đoạn trích Trao duyên là một trong những đoạn thơ mở đầu cuộc sống lưu lạc đau khổ của Thúy Kiều sau khoản thời hạn phải bán mình để lấy tiền đút lót cho quan lại cứu cha và em. Trước lúc ra đi, Kiều đã cầu xin Thúy Vân đồng ý mối duyên thừa thay Kiều chăm sóc cho Kim Trọng.

– Khái quát nội dung 12 câu đầu: Lời Thúy Kiều nhờ cậy, van xin Thúy Vân thay mình kết hôn cùng Kim Trọng.

b) Thân bài

1: Lời nhờ cậy của Thúy Kiều (2 câu đầu)

– Lời nói:

“Cậy”: đồng nghĩa tương quan với “nhờ”, ngoài ra còn bao hàm ý nghĩa gửi gắm, mong đợi mang được những sự tin tưởng về sự việc giúp sức đó. -> Âm điệu nặng nề, gợi sự quằn quại, đau đớn, khó nói. “Chịu”: đồng nghĩa tương quan với “nhận lời” nhưng mang một ý nghĩa nặng hơn đó là nên phải đồng ý, nài ép, không thể không sở hữu và nhận.

=> Ngôn ngữ vừa nhờ vả, vừa nài nỉ, vừa là yếu tố ép buộc.

– Hành động, cử chỉ: “lạy”, “thưa”

Thái độ kính cẩn, trang trọng của người bề dưới riêng với những người bề trên hoặc với những người mình hàm ơn. Hành động của Kiều tạo ra sự trang nghiêm, thiêng liêng cho điều sắp nói ra.

=> Thể hiện sự thông minh, khôn khéo của Thúy Kiều.

2: Những lí lẽ trao duyên của Kiều (10 câu sau)

– Nhắc lại mối tình đẹp để gợi tình cảm (4 câu đầu)

“đứt gánh tương tư” “Mối tơ thừa” “Quạt ước, chén thề”

=> Thúy Kiều giãi bày tình cảnh tình duyên dang dở của tớ cho em được hiểu.

– Những lí do khiến Kiều trao duyên cho em:

+ Gia đình Kiều gặp biến cố lớn “sóng gió bất kì”

-> Kiều rơi vào tình cảnh ngang trái, khó xử dẫn đến mối tình dang dở và đầy xấu số của Kim – Kiều.

Kiều nên phải chọn giữa tình và hiếu cho nên vì thế nàng đã chọn hi sinh chữ tình. Thúy Vân vẫn còn đấy trẻ, còn cả tương lai phía trước “Xót tình máu mủ thay lời nước non” -> Nhắc đến hơn cả tình cảm ruột thịt của những người dân cùng huyết thống để thuyết phục em. “Thịt nát xương mòn”, “ Ngậm cười chín suối” -> Kiều viện đến hơn cả cái chết để thể hiện sự cảm kích thật sự của tớ khi Vân nhận lời.

-> Lời cầu xin đầy lí lẽ và giàu sức thuyết phục làm cho Vân không thể chối từ.

=> Thông qua toàn bộ những lý lẽ thấu tình đạt lí mà Kiều đưa ra đã cho toàn bộ chúng ta biết Kiều là một người con gái thông minh và tinh xảo, đầy cảm xúc, có đức hi sinh, một người con hiếu thảo, trọng tình nghĩa.

* Đặc sắc nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp 12 câu đầu Trao duyên

Sử dụng từ ngữ tinh xảo, tài tình, lập luận ngặt nghèo Sử dụng những thành ngữ dân gian và hình ảnh ẩn dụ Sử dụng những điển tích, điển cố Có sử dụng những thủ pháp nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp liệt kê, ẩn dụ Ngôn ngữ tinh xảo, đúng chuẩn, giàu sức thuyết phục Giọng điệu nhẹ nhàng, da diết, giàu cảm xúc.

c) Kết bài

Khái quát nội dung và giá trị của đoạn thơ. Nêu cảm nhận của em. Phân tích Trao duyên 12 câu đầu khá đầy đủ (6 Mẫu) Bài văn mẫu 1

Nguyễn Du là một đại thi hào của dân tộc bản địa, tên chữ là Tố Như, hiệu là Thanh Hiên, quê làng Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, tỉnh thành phố Hà Tĩnh. Ông sinh ra trong một mái ấm gia đình phong kiến quý tộc và sống trong một quy trình lịch sử dân tộc đầy dịch chuyển. Nguyễn Du đã từng tận mắt tận mắt chứng kiến những bất công ngang trái của cuộc sống nhất là người phụ nữ tài hoa bạc mệnh. Sau khi đi sứ sang Trung Quốc, Nguyễn Du đã sáng tác nên siêu phẩm ”Truyện Kiều”.

“Trao duyên” là một đoạn trích thể hiện thảm kịch tan vỡ, dang dở tình yêu Thúy Kiều và Kim Trọng, nỗi đau tột cùng của Kiều về số phận bi thương của đời mình. Đồng thời, đoạn trích đã và đang thể hiện tư tưởng nhân đạo thâm thúy của Nguyễn Du trước số phận xấu số của, khát vọng niềm sung sướng của con người trong số đó tiêu biểu vượt trội nhất là đoạn thơ:

“Cậy em em có chịu lời…Ngậm cười chín suối hãy còn thơm lây”

Sau khi thu xếp xong việc bán mình để cứu cha và em ”Tờ hoa đã kí, cân vàng mới trao”. Ngày mai nàng sẽ phải theo Mã Giám Sinh ra đi. Đêm ấy, Kiều bồi hồi thương cho chàng Kim, tìm cách trả nợ tình cho chàng. “Đèn thắp sáng đêm nước mắt đầm đìa / Dầu chong trắng đĩa, lệ tràn thấm khăn”, nhân lúc Thúy Vân thức dậy hỏi han giờ đây Kiều mới nhờ em thay mình trả nghĩa cho Kim Trọng.

Đoạn trích có vai trò quan trọng như một bản lề khép mở hai phần đời trái chiều của Kiều là niềm sung sướng và đau khổ. Không chỉ thương chị Thúy Vân còn rất hiểu lòng chị, có lẽ rằng vì vậy mà chuyện tình duyên vốn dĩ rất khó trao, khó nhận nhưng đã được Thúy Kiều thuyết phục một cách rất thấu tình đạt lí để mở đầu cho cuộc trao duyên đầy đau đớn.

Lời mở đầu của Kiều rất là thông minh và tinh xảo:

“Cậy em em có chịu lờiNgồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa”

Trong tình thế: ”Hở môi ra cũng thẹn thùng/ Để lòng thì phụ tấm lòng với ai” nên mở đầu cuộc trao duyên Kiều phải lựa chọn một cách nói, một cách xưng hô đặc biệt quan trọng. Bởi vậy Kiều không nói nhờ em và lại nói “cậy em”. Bởi vì chữ “cậy” bao hàm cả niềm kỳ vọng thiết tha của một lời trông cậy có ý nghĩa, nương tựa tin tưởng quan hệ ruột thịt gửi gắm nỗi khẩn khoản thiết tha.

Kiều nói “em có chịu lời” chứ không nói “em có nhận lời” ngoài lí do từ “chịu lời” mang sắc thái bắt buộc, Kiều muốn em không được từ chối lời đề xuất kiến nghị của tớ mà còn chính bới Kiều cảm thấy đấy là một sự hi sinh lớn lao của em, vì em phải kết hôn với tình nhân của chị. Cách nói như vậy phù phù thích hợp với tâm trạng, tình hình van nại khẩn thiết của Kiều, tư thế “lạy, thưa” là tư thế của một người chịu ơn với ân nhân của tớ, bởi Thúy Vân phải thay Thúy Kiều hi sinh tình duyên của tớ mà giúp chị nối duyên chàng Kim, việc làm đó mang ơn em rất rộng.

Kiều đã tạo một bầu không khí trang nghiêm, trịnh trọng vừa tình vừa lễ buộc Thúy Vân không thể không sở hữu và nhận lời. Với cách dùng từ khôn khéo và sắc thái chỉ qua hai câu đầu, Nguyễn Du đã mở đầu cuộc trao duyên đầy hồi hộp, trang trọng đồng thời thể hiện được tình hình éo le, tâm trạng khẩn thiết bế tắc của Kiều.

Sáu câu tiếp theo Kiều kể lại vắn tắt mối tình của nàng với Kim Trọng:

Giữa đường đứt gánh tương tưKeo loan chắp mối tơ thừa mặc emKể từ khi gặp chàng KimKhi ngày quạt ước khi đêm chén thềSự đâu sóng gió bất kìHiếu tình khôn lẽ hai bề vẹn hai

Đoạn thơ ngắn gọn khuynh hướng về phía những chuyện riêng tư tình yêu dở dang, tan vỡ được thông tin ngắn gọn trong một thành ngữ nặng nề, cứng ngắc. Có thể nói mối tình của Kiều và Kim Trọng đang tới độ say đắm nhất, nồng nàn nhất thì cơn gia biến ập tới với Kiều, vì thế Kiều đành phải phó thác cho em, vì Kiều cũng rất thấu hiểu cảm hứng thiệt thòi của em: “Keo loan chắp mối tơ thừa mặc em”.

Kiều phó mặc cho em dang dở hay là không em cũng phải gánh vác, chắp mối cho chị. Có thể nói lời Kiều mang giọng điệu sắc thái dứt khoát, nghiêm trang và mang nhiều sức nặng nhưng cũng rất nghẹn ngào đau xót:

Kể từ khi gặp chàng KimKhi ngày quạt ước khi đêm chén thềSự đâu sóng gió bất kìHiếu tình khôn lẽ hai bề vẹn hai

Có thể nói sự trùng điệp của ba từ: “khi gặp – khi ngày – khi đêm” đã nói tới sự thề ước sâu nặng không thể nuốt lời, càng xác lập tâm trạng bế tắc của Kiều. Mối tình Kim – Kiều đang mặn nồng cơn gia biến ập tới Kiều buộc phải hi sinh chữ tình vì “chữ hiếu”, thậm chí còn hi sinh cả tấm thân trong trắng ngọc ngà của tớ để cứu cả mái ấm gia đình. Kiều đã nói ra cái cái lí của tớ và kỳ vọng em sẽ thấu hiểu tâm trạng thảm kịch của tớ.

Tám câu thơ đầu ngoài lời trao duyên, Kiều hầu hết nói về nỗi xấu số của tớ nhưng để trao duyên Kiều phải chọn những lời lẽ thuyết phục. Bốn câu tiếp theo Kiều thuyết phục em bằng cả lí lẫn tình:

Ngày xuân em hãy còn dàiXót tình máu mủ thay lời nước nonChị dù thịt nát xương mònNgậm cười chín suối hãy còn thơm lây

Từ ” ngày xuân” mang tính chất chất ước lệ có ý chỉ tuổi trẻ của người con gái, Kiều muốn nói tuổi trẻ của em còn dài, và vì “tình máu mủ” giữa chị và em mà thay lời nước non giúp chị. Kiều lôi kéo tình chị em máu mủ ruột thịt thiêng liêng, khơi dậy ở Vân đức hi sinh và lòng vị tha vì người thân trong gia đình. Nếu được mãn nguyện thì dẫu Kiều chết đi dưới chín suối cũng hả dạ vì đã có được tiếng thơm là người dân có tình có nghĩa.

Có thể nói đoạn thơ sử dụng quá nhiều thành ngữ, lời lẽ, ý vị kín kẽ, vẹn tình. Người nhận có ba lí do không thể khước từ, trước hết Kiều và Vân không cách nhau về tuổi tác, thứ hai lại càng thuyết phục hơn Kiều đang nhờ Vân một điều mà chẳng ai nhờ vả lúc nào. Đã khó nhờ, khó nhận thì chỉ có tình cảm chị em máu mủ mới thuận tiện và đơn thuần và giản dị đồng cảm đồng ý lẫn nhau.

Lý do thứ ba nghe như một lời khẩn cầu đầy chua xót:

Chị dù thịt nát xương mònNgậm cười chín suối hãy còn thơm lây

Đó không hẳn là lí do nhưng lại trọn vẹn hợp lý, nó như một lời trăn trối và không còn ai trọn vẹn có thể nhẫn tâm từ chối lí do của một người thân trong gia đình sắp rơi vào tình hình khôn lường, nguy hiểm. Người ta nói Nguyễn Du hiểu đời là ở những chỗ như vậy.

Đoạn trích đã thể hiện nỗi đau tình yêu và số phận thảm kịch của nàng Kiều, qua nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp miêu tả nội tâm tài tình của Nguyễn Du, nỗi đau và cả vẻ đẹp tâm hồn của Kiều, một người con gái tài sắc hiếu nghĩa vẹn toàn đã được thể hiện một cách tinh xảo và tỏa sáng lấp lánh lung linh.

Bài văn mẫu 2

Truyện Kiều của Đại thi hào Nguyễn Du là một trong những tác phẩm xuất sắc nhất của nền văn học trung đại Việt Nam về mảng ngôn từ, tác phẩm được mệnh danh là tác phẩm thuộc thể loại truyện thơ nổi tiếng số 1 được xếp vào hàng tầm cỡ trong kho tàng văn học dân tộc bản địa, có tác động thâm thúy đến đời sống của nhân dân Việt Nam ta từ bao đời nay. Tác phẩm được viết bằng chữ Nôm với tổng số 3254 câu thơ lục bát, nội dung kể về cuộc sống lắm truân chuyên của nàng Thúy Kiều với 15 năm lưu lạc chốn phong trần. Sở dĩ tác phẩm được xếp vào hàng tầm cỡ chính bới nó chứa được nhiều những giá trị nhân văn nhân đạo thâm thúy cùng với những giá trị hiện thực của tác phẩm, thương xót và đồng cảm cho thân phận của người phụ nữ, đồng thời phát hiện và tôn vinh vẻ đẹp cả về ngoại hình và tâm hồn của người phụ nữ dưới chính sách phong kiến còn nhiều bất công. Đoạn trích Trao duyên trong Truyện Kiều là một trong những trích đoạn xuất sắc và thú vị, diễn tả một trong những nỗi đau lớn số 1 cuộc sống của Thúy Kiều, nỗi đau từ bỏ tình yêu đầu đời, bán mình chuộc cha, mở ra bước ngoặt lớn đầy dịch chuyển trong cuộc sống nàng. Trong số đó 12 câu thơ đầu, diễn tả nỗi dằn vặt khổ sở của Kiều khi phải dứt tình trao duyên cho em gái.

Sau biến cố của mái ấm gia đình, cha và em Thúy Kiều bị tóm gọn và bị hành hạ tra tấn dã man, đòi buộc mái ấm gia đình Kiều phải đưa ra một khoản tiền lớn thì mới có thể cho thả người. Thế nhưng vốn dĩ của cải của gia tộc đã biết thành vơ vét bằng hết, nhà chỉ từ lại mấy mẹ con Thúy Kiều, không hề cách nào khác Thúy Kiều đành phải bán mình làm vợ lẽ cho một kẻ là Mã Giám Sinh để lấy tiền chuộc cha. Việc này khiến Kiều vô cùng đau khổ, không dừng lại ở đó bán mình làm lẽ cũng đồng nghĩa tương quan với việc Kiều phản bội lại lời thề nguyền với Kim Trọng. Vì muốn vẹn toàn đôi đường, Kiều đành nén đau nhờ cậy Thúy Vân thay nàng trả nghĩa cho Kim Trọng trong đau khổ và day dứt vô cùng.

Ở hai câu thơ thứ nhất: “Cậy em em có chịu lời/Ngồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa”, Kiều rõ ràng thấu hiểu được rằng việc nhờ cậy này là vô cùng trở ngại vất vả không riêng gì có với nàng mà với cả Thúy Vân, việc bắt ép em gái lấy người mình không yêu là một việc khó trọn vẹn có thể mở lời. Thế nên Thúy Kiều đã rất là thận trọng, ngần ngại lựa chọn ngôn từ thật tinh xảo để lấy Thúy Vân vào thế khó, khiến nàng không thể chối từ. Kiều dùng từ “cậy” mà không phải từ “nhờ” bởi từ này vốn vừa nghĩa là nhờ vả, thì nó còn thể hiện sự tin tưởng, lòng kỳ vọng khẩn thiết mà Thúy Kiều gửi gắm, nó cũng thể hiện cả cái nỗi khó xử, đớn đau trong tâm Kiều. Với hai từ “chịu lời”, càng thể hiện rõ sự tinh xảo của Kiều trong cách dùng từ, ở đây hai từ này đã thể hiện sự thấu hiểu, thông cảm của Kiều riêng với vị trí của Thúy Vân, nàng làm rõ rằng chuyện trao duyên này là chuyện khá khó xử và vô cùng miễn cưỡng, có lẽ rằng rằng Thúy Vân sẽ khó lòng mà trọn vẹn có thể đồng ý được. Rõ ràng rằng, Thúy Vân không hề yêu Kim Trọng, phải lấy người mình không còn tình cảm vốn đã là chuyện trở ngại vất vả, hơn thế nữa Kim Trọng lại còn là một tình lang cũ của chị gái, chắc như đinh rằng môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường của Vân sẽ không còn lúc nào đã có được niềm sung sướng trọn vẹn, bởi chàng Kim hễ nhìn đến Vân thì cũng nghĩ ngay đến Kiều. Và quả thật trong suốt 15 năm cuộc sống của Kim Trọng, chàng vẫn luôn tìm Kiều, thử hỏi rằng cảm nhận của Vân liệu được thấu hiểu bao phần? Quả thật đó đó đó là nỗi bi ai lớn số 1 cuộc sống của người phụ nữ dù là xã hội phong kiến hay tân tiến. Tuy Kiều thấu hiểu hết mọi điều, nhưng cớ sự không được cho phép nàng nhân nhượng hay tạm ngưng, Kiều là người hiểu lễ nghi, biết bản thân làm con trước phải trọn hiếu, thế nhưng một bên tình nàng vẫn phải trọn nghĩa, ở đầu cuối nàng đành lựa chọn cách ích kỷ, trở thành người xấu xa khi dồn ép em gái phải nhận lời trao duyên để vẹn toàn, nghĩ cũng thật đáng thương vô cùng. Và nếu xét lại thì so với cuộc sống 15 năm sóng gió, đau thương tủi nhục của Kiều thì việc Thúy Vân nhận lời trao duyên, thành vợ chồng với Kim Trọng thay chị cũng coi như thể gánh vác một phần trách nhiệm với mái ấm gia đình. Câu chuyện trao duyên khiến Kiều vô cùng đau khổ và xót xa, nàng vốn không biết phải mở lời sao cho hợp lẽ, đành lựa chọn cách “lạy-thưa”, nghe thì có vẻ như bất hợp lý thế nhưng trong trường hợp này, Kiều là người phải xuống nước, đồng thời cũng cần phải buộc Thúy Vân nhận lời thế nên hai từ “lạy-thưa” ấy vừa hay mang đến hiệu ứng đặc biệt quan trọng. Từ quan hệ chị em, Thúy Kiều đã chuyển nó thành quan hệ giữa ân nhân và người chịu ơn, thể hiện sự tôn trọng, tấm lòng khẩn cầu tha thiết dành riêng cho Vân, mong nàng trọn vẹn có thể thuận tiện và đơn thuần và giản dị chấp thuận đồng ý hơn.

Sau lời dạo đầu đưa Thúy Vân vào thế không thể chối từ, Thúy Kiều khởi đầu giãi bày mối tình của tớ với Kim Trọng, thể hiện nỗi đớn đau xót xa trong tâm nàng, đồng thời cũng thể hiện sự trân trọng của nàng dành riêng cho mối tình này.

“Kể từ khi gặp chàng Kim ,Khi ngày quạt ước, khi đêm chén thề.Sự đâu sóng gió bất kỳ,Hiếu tình khôn lẽ hai bề vẹn hai?”

Xem thêm: Soạn bài Sông Hương trang 69

Kiều với Kim Trọng không phải là mối tình mới chớm mà thực tiễn nó đã tới mức sâu nặng, khi cả hai đã cùng nhau tự đính ước chung thân, trao tay nhau chiếc “quạt ước” hẹn chuyện trăm năm, rồi lại cùng uống “chén thề” nguyền một đời có nhau dưới ánh trăng tươi đẹp. Mà trong xã hội phong kiến việc nam nữ trao nhau vật đính ước, lại cùng thề nguyện thì coi như đã định chung thân, vốn là chuyện thiêng liêng gắn bó, không thể nói dứt là dứt, vậy thì chẳng khác nào kẻ bạc nghĩa, là việc làm của kẻ thất phu. Thế nên riêng với Thúy Kiều đấy là việc hệ trọng khiến nàng day dứt và trắng đêm tâm ý sao cho vẹn toàn. Việc Kiều từ bỏ tình yêu, trao duyên lại cho em gái cũng là xuất phát từ nỗi bất đắc dĩ, nàng đã bán thân làm lẽ đương nhiên chẳng thể đáp nghĩa Kim Trọng, toàn bộ cũng chỉ vì cái gọi là ““Sự đâu sóng gió bất kỳ” mà một thiếu nữ 14, 15 như Kiều chẳng kịp trở tay. Thúy Kiều bị đặt trong sự xích míc nóng giãy và khó xử lý và xử lý “Hiếu tình khôn lẽ hai bề vẹn hai?”, rồi ở đầu cuối xét mãi, Kiều vẫn chọn đạo hiếu làm đầu, ngậm đắng cay chối từ tình yêu, nhờ em trả nghĩa cho Kim Trọng còn mình thì quyết tử niềm sung sướng, quyết tử bản thân để cứu cha, cứu em. Kiều bị chìm trong mối day dứt, đớn đau vì tình yêu tan vỡ, vì nỗi tiếc nuối cho mối tình “đứt gánh giữa đường”, nghĩa mà xót xa cho thân phận tài hoa bạc mệnh của nàng.

Cuối cùng Kiều đã lựa chọn cách vẹn toàn nhất là mở lời cậy nhờ trao duyên cho em gái “Keo loan chắp mối tơ thừa mặc em”, câu thơ vừa thể hiện sự buông bỏ trong lý trí nhưng cũng kín kẽ thể hiện nỗi đau xót trong tâm Kiều. Không chỉ vậy mấy từ “mối tơ thừa” cũng là tấm lòng thương cảm của Kiều dành riêng cho Vân, bởi phải đồng ý mối duyên thừa của chị, phải thay chị trả nghĩa, không còn quyền lựa chọn cho mình một mối tình trọn vẹn. Nhưng rồi chuyện gia biến, không để Kiều trọn vẹn có thể xem xét vẹn toàn toàn bộ, đành phải “mặc em”, cũng để Thúy Vân gánh vác một phần nào đó, tuy nhiên nàng thấu hiểu rằng “Ngày xuân em hãy còn dài”, biết rằng nếu như không còn cuộc trao duyên này ắt hẳn Thúy Vân rồi cũng tiếp tục tìm kiếm được một đức lang quân như ý, chứ không phải là chôn vùi cuộc sống bên trách nhiệm trả nghĩa cho chị. Thế nhưng, Kiều đã nắm chắc chắn là Vân sẽ không còn từ chối, không thể từ chối được vì không ít nàng cũng “Xót tình máu mủ thay lời nước non” để giúp Kiều vẹn toàn chữ nghĩa. Chỉ có thế Kiều mới trọn vẹn có thể “Chị dù thịt nát xương mòn/Ngậm cười chín suối hãy còn thơm lây”, thể hiện sự biết ơn của nàng dành riêng cho Thúy Vân, đồng thời là những dự cảm không lành về bước đường tương lai, nhưng không ít nàng đã và đang yên lòng vì vẹn toàn cả chữ hiếu lẫn chữ tình, dẫu có bề gì rồi cũng không hề tiếc nuối.

Như vậy trải qua 12 câu thơ đầu của đoạn trích Trao duyên ta trọn vẹn có thể nhận thấy những nỗi đau thương thứ nhất trong cuộc sống bạc mệnh của Thúy Kiều, dự cảm về một tương lai đầy sóng gió của nàng. Bên cạnh đó trải qua cảnh trao duyên ta trọn vẹn có thể nhận ra sự khôn khéo, thông minh của Thúy Kiều, xử lý và xử lý trường hợp trong viễn cảnh trở ngại vất vả nhưng vẫn thỏa nguyện. Đoạn trích cũng mang đến cho fan hâm mộ sự thương cảm, xót xa cho cuộc sống của Thúy Kiều, nỗi khốn khổ khi phải dằn vặt bản thân trước chữ hiếu và chữ tình.

Bài văn mẫu 3

Kiều là một tuyệt tác của Nguyễn Du, bài thơ như tiếng khóc ai oán của người phụ nữ trong xã hội phong kiến đầy rẫy những thối nát, bất công. Đoạn trích “Trao duyên” đã nói lên nỗi lòng đau xót của Thúy Kiều khi phải trao mối tình mặn nồng giữa nàng và Kim Trọng cho Thúy Vân, cũng là phần mở đầu cho cuộc sống đầy đau khổ của Thúy Kiều. Và rực rỡ nhất có lẽ rằng là 12 câu thơ đầu. Chỉ 12 câu nhưng sao như tiếng nấc uất nghẹn ngào.

“Cậy em em có chịu lờiNgồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa”

Thúy Kiều đã dùng những lời lẽ chân tình, thuần hậu để rỉ tai với Thúy Vân. Từ “cậy” được sử dụng thật rực rỡ, là “cậy” chứ không phải “nhờ”, người được “cậy” khó lòng từ chối. Thúy Kiều đã đặt hết niềm tin tưởng của tớ vào Thúy Vân và Thúy Vân không thể thoái thác được và phải “chịu lời”. Kiều đã đặt Vân lên vị trí cao hơn thế nữa, hạ mình xuống như để van nài, kêu xin. Không có người chị nào lại xưng hô với em mình bằng những từ ngữ tôn kính chỉ dùng với bề trên như “thưa, lạy”. Kiều muốn sẵn sàng sẵn sàng tâm lí cho Vân để tiếp nhận một chuyện hệ trọng mà nàng sẵn sàng sẵn sàng nhờ cậy em bởi nàng hiểu rằng việc mà nàng sắp nói ra đấy là rất trở ngại vất vả với Vân và cũng là một việc rất tế nhị:

“Hở môi ra những thẹn thùngĐề lòng thì phụ tấm lòng với ai”

Từng từ được thốt ra đều được nhân vật xem xét kĩ càng, tinh lọc, Nguyễn Du đã sử dụng những từ ngữ rất “đắt”. Cái hay, cái sắc của từ ngữ cũng đó đó là cái tinh xảo trong toàn thế giới nội tâm mà Nguyễn Du muốn diễn tả. Sự tinh lọc đúng chuẩn ấy cho ta thấy Kiều đã tâm ý thật nhiều, rất kĩ rồi mới quyết định hành động trao mối nhân duyên mà nàng đã từng mong ước sẽ “đơm hoa kết trái”, mối nhân duyên mà nàng mong ước sẽ tiến hành lâu bền lại cho Thúy Vân:

“Giữa đường đứt gánh tương tưKeo loan chắp mối tơ thừa mặc em”

“Gánh tương tư” là của chị, tình yêu sâu nặng là của chị nhưng giờ giữa đường lại “đứt gánh” còn đâu. Tơ duyên là của chị, khi tới với em nó đã là “tơ từa”. Chị hiểu em tuổi còn trẻ trọn vẹn có thể chưa nghe biết tình yêu. Đáng lẽ em còn được hưởng bao mật ngọt của tình yêu nhưng xin em hãy xót người chị bạc mệnh này mà đáp nghĩa cùng chàng Kim. Ôi! Lời của Kiều thật thống thiết. Cái do dự của Kiều là vì dự cho Kim Trọng phải lỡ làng nhân duyên. Cái ray rứt của Kiều là ray rứt cho Thúy Vân phải “chắp mối tơ thừa” của tớ. Từ “mặc” sử dụng ở đây không phải là mặc kệ em, mặc cho ra sao thì ra mà nghĩa là Kiều muốn phó thác, phó thác trách nhiệm lại cho Thúy Vân, tin tưởng tuyệt đối vào sự cậy nhờ của tớ nơi Vân.

“Kể từ khi gặp chàng KimKhi ngày hẹn ước khi đêm chén thề”

Từ “khi” được tái diễn ba lần như muốn nhấn mạnh yếu tố tình cảm mà Kiều dành riêng cho Kim Trọng nào đâu phải tình cảm một sớm một chiều. Những kỉ niệm đẹp giữa nàng và Kim Trọng như sống lại trong những câu thơ “ngày hẹn ước, đêm chén thề”. Câu thơ chứa đựng những tình cảm ngọt ngào, những nụ cười nhưng cũng nghe như tiếng nấc nghẹn của Thúy Kiều, những kỉ niệm đẹp ấy sẽ kết thúc, chỉ từ lại chuỗi ngày bi thảm tiếp theo.

“Sự đâu sóng gió bất kìHiếu tình khôn lẽ hai bề vẹn hai”

“Sóng gió bất kì” là lúc Kim Trọng về quê chịu tang chú, mái ấm gia đình Kiều bị mắc oan, cha và em Kiều bị tóm gọn, Kiều phải bán mình chuộc cha và em. Những biến cố xẩy ra liên tục, đẩy Kiều vào chỗ bế tắc, là người chị cả, Kiều phải hi sinh bản thân mình để mái ấm gia đình được đoàn viên, êm ấm, bởi lẽ: “Có ba trăm lạng việc này mới xuôi”.

Chữ Hiếu là một phạm trù đạo đức trong đạo Nho, vì hiếu con người ta phải dẹp bỏ tình riêng, là một ý niệm đạo đức phổ cập của người xưa. Và Kiều cũng thế, nàng không lúc nào được cho phép mình trở thành người con bất hiếu. Nàng đã chôn vùi tình cảm riêng tư để báo hiếu cho cha mẹ:

“Nỗi riêng riêng những bàng hoàngDầu chong trắng đĩa lệ tràn thấm khăn”

Khi đã quyết định hành động bán thân chuộc cha và em, Kiều lại nhớ đến Kim Trọng, nàng tự thấy mình là người phản bội, không xứng danh với chàng:

“Thề hoa chưa ráo chén vàngLỗi thề thôi đã phụ phàng với hoa”

Ở đời, phàm, người ta thường hi sinh toàn bộ mọi thứ vì tình yêu. Là người ai chẳng khát khao được gắn bó với những người mình yêu. Và ở người con gái đa sầu đa cảm như Kiều thì khát vọng ấy lại càng mạnh mẽ và tự tin gấp bội, vì tình yêu nàng đã từng vượt qua cả lễ giáo phong kiến khắt khe nhất để “xăm xăm băng lối vườn khuya một mình”. Vậy mà giờ Kiều lại đành lòng vứt bỏ, thật đau đớn xiết bao! Nhưng vì:

“Duyên hội ngộ, đức cù laoBên tình bên hiếu bên nào nặng hơn?”

Có lẽ chỉ có những người dân con gái mang trong mình trái tim bao dung như Thuý Kiều mới đủ sức mạnh để làm những việc tưởng chừng trở ngại vất vả nhất như vậy!

Sợ chưa thuyết phục được em, Kiều đã dùng hết lý lẽ, sự tỉnh táo nhất của lí trí để trải lòng cùng em:

“Ngày xuân em hãy còn dàiXót tình máu mủ thay lời nước non”

Đúng vậy, Thúy Vân còn trẻ, còn nhiều thời hạn vun đắp cho tình cảm riêng tư nên xin hãy nhận lời chị kết hôn cùng chàng Kim. Để thêm thuyết phục và Vân không thể chối từ, Kiều đã đem “tình máu mủ” ra để cầu xin Vân. “Máu chảy ruột mềm” còn gì thiêng liêng hơn tình chị em gắn bó, ruột thịt. Em hãy giúp chị thay “lời nước non” cùng chàng. Kiều đã và đang đặt mình vào vị thế của Vân, phải kết hôn cùng người mình lạ lẫm biết, mà còn là một tình nhân của chị mình, ta trọn vẹn có thể cảm nhận ở đây Thúy Vân là người thiệt thòi nhất…

Tuổi của Kiều và Vân xấp xỉ nhau “xuân xanh xấp xỉ tới tuần cập kê” thế nhưng riêng với Kiều giờ đây, tuổi xuân của nàng đã kết thúc. Khoảng thời hạn xuân xanh đẹp tươi giữa nàng và Kim Trọng nay chỉ từ là những kỉ niệm mà không còn tương lai. “Trao duyên” cho em, nghe thật kì lạ nhưng trong tình hình của Kim,Vân, Kiều thì đấy là một việc không khó hiểu trong xã hội phong kiến rất mất thời hạn rồi. Những làn nước mắt không thể chảy ra nhưng cứ âm ỉ, phảng phất trong từng câu, từng chữ… Nỗi đau đớn đến xé lòng nhưng vẫn phải dằn xuống, kìm nén để nói những lời trao duyên cho em. Thật đau xót thay! Chữ· Tình riêng với Kiều vô cùng quan trọng, thế nhưng nàng lại từ bỏ nó để làm tròn chữ Hiếu. Mất đi tình yêu riêng với nàng là mất đi toàn bộ. Nói đến đây Kiều tưởng như cuộc sống tôi đã kết thúc, không hề gì để luyến tiếc, níu giữ:

“Chị dù thịt nát xương mònNgậm cười chín suối hãy còn thơm lây.”

Bản thân phải hi sinh, Kiều không đắn đo thiệt hơn, nhưng khi nhờ cậy đến em gái thì đó là một chiếc ơn lớn· riêng với nàng. Cho nên lời nhờ cậy của Kiều thật thiết tha, lời cảm tạ của Kiều thật thâm thúy, cảm động. Xét về ngôn từ thì lời nói của Kiều khẩn thiết mà vẫn đúng mực, kêu nài mà vẫn chí nghĩa chí tình. Nhờ cậy thì vịn đến tình máu mủ ruột thịt. Cảm tạ thì tôn vinh ơn nghĩa của Thúy Vân và nói tới sự bạc mệnh của tớ. Kiều quả thật là người “tinh xảo mặn mà”.

Kiều đã hi sinh toàn bộ, kể cả cuộc sống nàng đang độ xuân xanh vì mái ấm gia đình. Thuý Vân dù có vô tư đến đâu cũng trọn vẹn có thể hiểu nỗi đau và sự hi sinh quá rộng của chị nên chắc như đinh rằng nàng không thể khước từ và chỉ ngậm ngùi đồng ý nhận duyên từ chị. Có lẽ vì thế nên ngay từ trên đầu toàn bộ chúng ta không nghe một lời đối thoại nào của Vân mà chỉ nghe những lời thuyết phục, van nài và bộc bạch nơi Kiều. Vân đã chấp thuận đồng ý.

Khi trao duyên cho em xong, Kiều đã nghĩ đến cái chết: “thịt nát xương mòn, ngậm cười chín suối”. Cuộc đời nàng sau khoản thời hạn báo đáp ơn nghĩa sinh thành thì coi như chấm hết. bởi lẽ mất đi tình yêu là nàng đã mất toàn bộ, mất kỳ vọng, mất khuynh hướng, linh hồn nàng như tê dại và đông cứng trước ngưỡng cửa của cuộc sống đầy tăm tối ở ngày mai.

Xã hội phong kiến thối nát đã chia rẽ tình yêu đôi lứa, làm tan vỡ niềm sung sướng mái ấm gia đình, chà đạp lên số phận của người phụ nữ, những con người xinh đẹp, tài hoa.

“Đau đớn thay phận đàn bàHỡi ôi thân ấy biết là mấy thân!”

kiếp số của tớ:

“Trăm năm trong cõi người taChữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau”

Qua đoạn trích “Trao duyên”, ta nhận thấy Nguyễn Du thật sự là một bậc đại tài trong việc thấu hiểu từng khía cạnh tinh xảo nhất của tâm can con người. Chính sự thấu hiểu thâm thúy ấy cùng với nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp dùng từ điêu luyện, đã khiến tác phẩm của Nguyễn Du· tồn tại như một giá trị vĩnh cửu vượt qua toàn bộ thử thách khắt khe của thời hạn, để lại ấn tượng mạnh mẽ và tự tin trong tâm đối tượng người dùng tiếp nhận, đã làm cho triệu vạn người phải rơi nước mắt khóc than cho số phận nàng Kiều:

“Tiếng thơ ai động đất trờiNghe như non nước vọng lời ngàn thuNgàn năm tiếp theo nhớ Nguyễn DuTiếng thương như tiếng mẹ ru những ngày”

(Kính gửi cụ Nguyễn Du – Tố Hữu)

Bài văn mẫu 4

Nguyễn Du, một đại thi hào của dân tộc bản địa Việt Nam, ông sinh vào năm 1766 mất năm 1820, tên chữ là Tố Như. Quê ông ở thành phố Hà Tĩnh, ông được sinh ra trong một mái ấm gia đình phong kiến quý tộc. Sống trong quy trình đồng xu tiền làm băng hoài đạo đức, đầy dịch chuyển, Nguyễn Du tận mắt tận mắt chứng kiến được thật nhiều cảnh đời bất công, cũng như sự thối nát của xã hội bấy giờ. Và ông có sự đồng cảm riêng với những người phụ nữ xấu số. Nguyễn Du đã viết ra nhiều tác phẩm văn học để nói thay cho tấm lòng đầy ai oán, cho số phận bạc mệnh đáng thương của người phụ nữ. Trong số đó có bài “Trao Duyên”, là một bài thơ trong tuyệt tác “Truyện Kiều”, một bài thơ bi cảm được thể hiện qua từng câu, từng chữ, nó mang lại một nỗi xúc động khôn nguôi cho những người dân đọc.

“Trao Duyên” nói về một thảm kịch dang dở trong tình yêu của Thúy Kiều và Kim Trọng. Bài thơ đã khắc họa một nỗi đau mà khó ai trọn vẹn có thể thấu hiểu của Thúy Kiều, qua bài thơ toàn bộ chúng ta cũng thấy được một giá trị nhân văn thâm thúy, thể hiện một niềm khát khao đã có được niềm sung sướng của con người. Nổi bật nhất trong bài thơ Trao Duyên đó đó là đoạn thơ:

“Cậy em, em có chịu lời,Ngồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa.Giữa đường đứt gánh tương tư,Keo loan chắp mối tơ thừa mặc em.Kể từ khi gặp chàng Kim,Khi ngày quạt ước, khi đêm chén thề.Sự đâu sóng gió bất kỳ,Hiếu tình khôn lẽ hai bề vẹn hai?Ngày xuân em hãy còn dài,Xót tình máu mủ, thay lời nước non.Chị dù thịt nát xương mòn,

Ngậm cười chín suối hãy còn thơm lây.”

Đọc nhan đề bài thơ là Trao Duyên nhưng tại sao mở đầu bài thơ lại khiến khó hiểu như vậy. “Cậy em, em có chịu lời”, đây in như một lời nhờ cậy, một lời gửi duyên phận của tớ cho những người dân khác, nhờ họ thay mình tiếp tục một mối duyên dang dở. Nguyễn Du đã sử dụng từ “cậy” khiến cho toàn bộ chúng ta thấy rằng, Thúy Kiều đã nhờ bằng toàn bộ niềm kỳ vọng và tin tưởng, đồng thời dùng tự “chịu” để thể hiện cho việc phải đồng ý, phải bắt buộc nhận lời, không thể từ chối.Qua đó trọn vẹn có thể thấy được tình yêu thâm thúy, chân thành của Thúy Kiều dành riêng cho Kim Trọng. Và càng thấy cái nghĩa cái tình của của Thúy Kiều và Kim Trọng nó lớn biết nhường nào. Em ơi, ngồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa. Câu thơ như xé tâm can người con gái. Vừa cảm thấy có lỗi với những người em gái, vừa cảm thấy xót xa cho số phận của tớ. Kiều đã dùng lễ nghi lạy trước thưa sau, thay đổi ngôi của hai người để ràng buộc Thúy Vân. Để cái tình của tớ trao lại cho em.

Sau đó, Thúy Kiều khởi đầu giãi bày lí do cho những hành vi trước đó. “Giữa đường đứt gánh tương tư/ Keo loan chắp nối tơ thừa mặc em”. Câu thơ là yếu tố giải bày cho em biết là cuộc tình của chị giờ đây đành dang dở “đứt gánh tương tư”. Cuộc tình của Kiều vừa mới chớm nở nhưng không thể đơm hoa kết trái bởi sóng gió đang ập tới. Kiều đau khổ, xót xa nhưng không thể làm khác được, đành trao lại mối duyên này cho em. Nàng đã mượn điển tích “keo loan” để nói lên ý định muốn Thúy Vân thay mình kết hôn với Kim Trọng. Nàng cảm thấy có lỗi, cảm thấy ray rứt vô cùng riêng với em, vì cảm thấy như mình ép duyên, buộc em phải nhận, nhưng vẫn phó thác “tơ thừa” để “mặc” Thúy Vân quyết định hành động.

Mặc dù đã trao duyên cho em, nhưng dường như mối tơ duyên vẫn đè nén trong tâm Thúy Kiều. Những kỉ niệm ngọt ngào như ùa về trong tâm, nàng đành bày tỏ tâm sự cùng em.

“Kể từ khi gặp chàng KimKhi ngày quạt ước, khi đêm chén thề.”

Câu thơ đã liệt kê ra những kỉ niệm của Thúy Kiều và Kim Trọng, kỉ niệm cùng quạt ước, cùng nâng chén rượu thề nguyện, toàn bộ chúng ta thuận tiện và đơn thuần và giản dị nhìn thấy một cảnh tượng vô cùng sống động đang trình làng của đôi uyên ương. Đẹp biết mấy. Từ “khi” được lập lại ba lần gợi cho ta cảm nhận một tình cảm sâu nặng, nhưng xót xa và dày xé tâm can nàng cũng như người đọc. Nguyên nhân tại đâu mà dẫn đến cơ sự này.

“Sự đâu sóng gió bất kì,Hiếu tình khôn lẽ hai bề vẹn hai.”

Quá khứ tươi đẹp là thế, nhưng hiện tại của nàng, từ khi chàng Kim về chịu tang, bao sóng gió ập tới, đứng giữa chữ hiếu và tình nàng phải làm thế nào đây. Hoàn cảnh trái ngang, cha và em mắc oan bị tóm gọn, nàng phải bán thân mình mới cứu được họ, nhưng người nàng yêu, một lòng vì nàng, lời thề nguyện mới hôm nào còn chưa kịp nguội. Cả một trái tim đang chảy máu, đau đớn, day dứt, quằn quại. Nhìn cảnh cha và em bị tra tấn, đòn roi, là một người con có hiếu, nàng đành hi sinh tình yêu để làm trọn phận con, để báo đáp công ơn. Nàng nói cho em hiểu nỗi đau của tớ, mong em hiểu và đồng ý lời yêu cầu ngang trái đó. Nàng sợ em mình khước từ, đã nỗ lực bằng mọi lí lẽ để thuyết phục em.

Ngày xuân em hãy còn dài,Xót tình máu mủ thay lời nước non.Chị dù thịt nát xương mònNgậm cười chín suối hãy còn thơm lây.

Nàng dùng tình máu mủ, nàng dùng đến cái chết để thuyết phục. Nguyễn Du đã dùng những thành ngữ để giúp nàng Kiều thể hiện sự quyết tâm thuyết phục em đồng ý yêu cầu. Tình nghĩa của chàng Kim rất quan trọng, dù nàng có phải thịt nát xương mòn thì nàng cũng đồng ý, chỉ mong sao sao Vân giúp nàng nối duyên với Kim Trọng. Dù xuống suối vàng nàng vẫn ngậm cười, vẫn cảm thấy niềm sung sướng, mãn nguyện. Chính cách viện dẫn đến tình máu mủ và cái chết ấy đã khiến Vân không thể chối từ. Có thể nói đấy là cách duy nhất để vẹn lý, vẹn tình. Đây cũng trọn vẹn có thể là một lời trăn trối của nàng, mà ắt hẳn cả toàn bộ chúng ta cũng không thể nào nhẫn tâm từ chối yêu cầu đó. Nghe những lời xót xa đó, hẳn sẽ làm nàng Vân càng thêm yêu quý chị mình.

Thể thơ lục bát đã tương hỗ cho Nguyễn Du thuận tiện và đơn thuần và giản dị khắc họa tâm trạng dằn vặt, sự đớn đau khi phải hi sinh chữ tình để vẹn tròn chữ hiếu của Thúy Kiều. Nàng đã được ông tô vẽ lên thật đẹp tươi trong tâm người đọc. Một cô nàng quá mong manh nhưng rất mạnh mẽ và tự tin.

Trao duyên đã cho toàn bộ chúng ta thấy được một cảnh đời đầy thảm kịch, một số trong những phận nghiệt ngã đến xé lòng của nàng Kiều. Nhờ sự trải nghiệm và cái nhìn thâm thúy cùng kĩ năng sử dụng từ điêu luyện của Nguyễn Du đã làm cho nội tâm của nhân vật như được khắc họa rõ ràng nhất, từ nỗi đau đến tâm hồn của Kiều như đang trải dài qua từng câu chữ. Khiến người đọc mãi không thể thôi xót thương.

Bài văn mẫu 5

Trao duyên là một đoạn thơ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong Truyện Kiều. Nó là một trong những đoạn thơ mở đầu cuộc sống mười năm lưu lạc đầy đau khổ của Thúy Kiều, thể hiện thâm thúy chủ đề thảm kịch tình yêu tan vỡ của tác phẩm, đồng thời thể hiện biệt tài tâm lí của nhân vật Nguyễn Du.

Mở đầu là lời cầu khẩn của Kiều riêng với Vân:

Cậy em, em có chịu lờiLạy lên cho chị lạy rồi sẽ thưa.

Chỉ hai câu mà nhà thơ Nguyễn Du đã dựng lên được một không khí, một cảnh ngộ đặc biệt quan trọng. Lời nói của Kiều riêng với Vân không hề là một ngôn từ thường thì của chị nói với em trong một mái ấm gia đình nho giáo, nề nếp nữa. Những chữ cậy (Chứ không phải là nhờ), nhất là yếu tố khẩn khoản của em ngồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa đã tạo ra không khí trang trọng đặc biệt quan trọng mở đầu cho một trường hợp tâm lí rất là phức tạp. Bằng những lời lẽ vừa khẩn khoản, vừa thiết tha, Kiều đã tự hạ mình xuống tư thế của người lụy phiền, an lơn, cầu khẩn chính đứa em ruột của tớ. Kiều hiểu được gánh nặng Kiều sắp trao em và càng hiểu thâm thúy hơn về tình thế khó sử của Vân.

Cái điều mà Kiều muốn thưa với Vân đó đó là thảm kịch tình yêu tan vỡ của ninh và tha thiết cầu khẩn Vân thay mình nối duyên với Kim Trọng. Lời tâm sự của Kiều không dài dòng nhưng đã nói lên khá đầy đủ cả yếu tố, cả lí lẽ và tình cảm của tớ, nhằm mục đích cái đích hầu hết là dọn một con phố cho trái tim liền với trái tim. Kiều đã lay động ở Vân tình cảm chị em máu mủ, ruột thịt:

Ngày xuân em hãy còn dàiXót tình máu mủ, thay lời nước non.

Kiều còn viện cả cái chết của tớ ra để nói lên sự toại nguyện nếu Vân nhận lời thay mình trả nghĩa cho Kim Trọng:

Chị dù thịt nát xương mòn,Ngậm cười chín suối vẫn còn đấy thơm lây.

Lời thỉnh cầu của Kiều vừa chân thành, vừa thuyết phục, vừa thiết tha, vừa ràng buộc, đưa Vân đến tình thế mặc nhiên phải đồng ý. Nàng Kiều của Nguyễn Du tỏ ra tinh xảo mặn mà cả trong thảm kịch đau đớn nhất của tớ.

Song, nàng Kiều trong đoạn Trao duyên cũng như trong suốt truyện Kiều không giản đơn chỉ là một con người hành vi vì mục tiêu nào đó. Nàng Kiều của Nguyễn Du còn luôn sống với những tâm tư nguyện vọng, tình cảm thầm kín của tớ. Nguyễn Du đã xâm nhập vào thâm cung của nội tâm nhân vật, miêu tả nàng Kiều với toàn bộ trạng thái tình cảm phong phú, phức tạp như một con người thật ở ngoài đời. Kiều khẩn thiết nhờ em thay mình trả nghĩa cho Kim Trọng nhưng cũng không hề giấu giếm nỗi đau không cùng (Giữa đường đứt gánh tương tư) của tớ, không che giấu tình cảm sâu nặng của tớ riêng với chàng Kim (Kể từ khi gặp chàng Kim; Khi ngày quạt ước khi đêm chén thề). Mượn cả cái chết để nói lên sự thanh thản của tớ nếu như Vân nhận lời nối duyên với chàng Kim. Vậy mà khi trao những kỉ vật cho Vân, Kiều lại thấy mất mát to lớn không gì bù đắp nổi. Tay Kiều thì trao nhưng lòng Kiều còn cố níu kéo giữ lại một chút ít gì cho mình: Chiếc thoa với bức tờ mây; Duyên này thì giữ vật này của chung. Biết bao giằng xé, đau đớn, chua chát, trong hai chữ của chung đầy phi lí ấy. Khẩn khoản, van nài em nhận lời trao duyên của tớ, vậy mà Kiểu lại thấy mình như thể người bị mất người coi mình như thể người mệnh bạc. Tất cả những tình cảm xích míc ấy càng làm cho tấm thảm kịch tình yêu tan vỡ của Kiều thêm đau đớn.

Giờ những kỉ vật trao cho Vân, Kiều như sống lại với những kỉ niệm cũ. Sự hiện hữu của những kỉ vật càng gợi lên sự tương phản giữa niềm sung sướng rực rỡ trong quá khứ với việc chia li đau đớn trong hiện tại. Lời hẹn ước thề bồi mới hôm nào, thoắt cái đã thành chuyện của rất mất thời hạn rồi, của quá văng. Sự cảm nhận của thời hạn có sắc tố tâm lí ấy đã tô đậm thêm nỗi đau đớn của nàng Kiều khi ý thức thâm thúy được sự cách biệt giữa quá khứ và hiện tại.

Cố níu giữ tình yêu khi trao kỉ vật trong toàn thế giới tồn hiện tại chưa đủ, Kiều còn cố níu một lần nữa trong tương lai ở toàn thế giới bên kia. Song cái toàn thế giới của tương lai… của linh hồn cũng không hơn gì toàn thế giới của ngày hôm nay, của cuộc sống thực. Vẫn là lời của Kiều tâm sự, cầu khẩn với Vân tưởng như những lời từ toàn thế giới bên kia vọng về, mà sao vẫn thấm đầy nước mắt:

Mai sau dù có bao giờĐốt là hương ấy, so tơ phím này.Trông ra ngọn cỏ lá câyThấy hiu hiu gió thì hay chị về.Hồn còn mang nặng lời thề,Nát thân, bồ liễu đền nghi trúc maiDạ đài cách mặt khuất lời,Rảy xin chén nước cho những người dân thác oan.

Dẫu đã sang toàn thế giới bên kia nhưng linh hồn Kiều đã vẫn còn đấy mang nặng lời thề, vẫn còn đấy mong ước, khao khát qua những làn gió nhẹ hiu hiu trở về hội ngộ tình nhân, vẫn khát khao nhận được sự đồng cảm của con người nơi trần thế. Từ lúc tâm sự, giãi bày, thuyết phục Vân nhận lời trao duyên, đến lúc trao kỉ vật, rồi đến khi sống trong toàn thế giới của hồn oan, Kiều càng ngày : Càng đau xót nhưng cũng ngày càng quyết liệt, cố níu giữ tình yêu của ninh bằng mọi cách. Thật quả là; Dẫu lìa ngó ý còn vương tơ lòng. Bản chất thủy chung son sắt với tình yêu đã làm cho nàng Kiều, trong cả những lúc đã hóa thân vào hồn oan, cũng tỏ ra rất người, rất trần thế.

Dẫu có trở lại với quá khứ, vẫn hướng tới tương lai của toàn thế giới bên kia nhưng nàng Kiều hầu hết vẫn là con người sống trong thực tại. Nguyễn Du, bằng cảm quan hiện thực của tớ, đang không trình diễn cảnh trao duyên một cách đơn thuần và giản dị, yếu tố này tiếp nối đuôi nhau yếu tố kia, mà biết tạm ngưng ở cái giờ đây, cái riêng không liên quan gì đến nhau, không tái diễn của thời hạn và không khí đã mày mò toàn thế giới nội tâm của nhân vật. Nàng Kiều ở đầu cuối lại trở lại với chính lòng mình, tột cùng đau đớn khi ý thức thâm thúy thảm kịch trong hiện tại của tớ. Sự tan vỡ tình yêu là có thật, là không gì cứu vãn nổi. Dồn dập những hình ảnh, những từ ngữ: trâm gãy bình tan, tơ duyên ngắn ngủi, nước chảy hoa trôi, phận bạc như vôi đã nói lên thật thấm thìa, đầy xót thương về nỗi đau của nàng Kiều. Bi kịch của nàng Kiều lại càng thâm thúy khi trước hiện tại, nàng vẫn không thôi khao khát niềm sung sướng tình yêu:

Bây giờ trâm gãy bình tanKể làm thế nào xiết muôn vàn ái ân.

Đến đoạn cuối, Kiều như quên hẳn là đang nói với Vân mà như nói với hình mình. Bi kịch tình yêu tan vỡ lên tới tột đỉnh, Kiều thốt lên những tiếng kêu xé lòng:

Ôi Kim Lang! Hỡi Kim Lang!Thôi thôi thiếp đã phụ chàng từ đây!

Tên chàng Kim vang lên hai lần trong một câu thơ, vừa tha thiết, vừa xiết ao trân trọng. Câu ở đầu cuối là một lời than, lời tự trách mình. Bước ngoặt im lí này thật bất thần nhưng lại rất hợp lý, bị quy định bởi chính logic tính cách của Kiều. Nàng Kiều sống hết mình trong nỗi đau tột cùng của tớ, hưng trước sau vẫn là một con người giàu lòng vị tha. Kiều ân cần, chu đáo với chàng Kim, nhưng vẫn tự cho mình là người đã phụ chàng. Kiều quên nỗi xấu số của tớ để đồng cảm với nỗi xấu số của người khác. Kiều thương chàng Kim hơn hết chính bản thân mình mình, Kiều không đổ lỗi cho hoàn anh mà tự nhận trách nhiệm về phần mình. Có thể nói, chỉ một chữ phụ thôi mà đã im sáng lên vẻ đẹp nhân cách hùng vĩ, giàu lòng vị tha của nàng Kiều.

Đoạn Trao duyên, về hình thức, được trình diễn như thể lời tâm sự, giãi bày của Kiều với Vân, tức là bằng ngôn từ đối thoại. Hình thức đối thoại ấy rõ ràng nhất là ở mấy câu thơ đầu, nhưng ngày càng mờ nhạt dần. Sự thật, cả cạn thơ chỉ thấy ngôn từ của Kiều, không thấy lời đáp lại của Vân. Hình thức đối thoại được từ từ chuyển thành hình thức độc thoại nội tâm. Ngòi bút bậc thầy tâm lí mà Nguyễn Du đã miêu tả tâm lí Thúy Kiều trong cảnh trao duyên như thể một quy trình tự ý thức về thảm kịch tình yêu tan vỡ của tớ, tự thể hiện, tự trình diện tâm sự, tình cảm và khát vọng sâu kín của tớ. Và chính vì thế, người đọc như được tận mắt tận mắt chứng kiến tận mắt cảnh trao duyên chứ không phải được nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp lại cảnh này.

Bài văn mẫu 6

Trao duyên nằm ở vị trí đầu phần hai: Gia biến và lưu lạc, khép lại những tháng ngày “êm đềm trướng rủ màn che” mở ra mười lăm năm lưu lạc và số phận xấu số của nàng Kiều. Trước khi nhảy vào quy trình đầy đau thương ấy, vào đêm ở đầu cuối trước lúc xa nhà, Thúy Kiều đã trao duyên cho em gái là Thúy Vân. Tình cảnh ấy khiến người đọc không thể cầm nước mắt và cảm thương cho số phận nàng.

Mở đầu đoạn trích là lời cậy nhờ của Kiều với Vân:

Cậy em em có chịu lờiNgồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa

Ngôn ngữ của nàng Kiều sử dụng tỏ ra rất là tinh xảo và chuẩn xác. Chữ “cậy” vốn giống chữ “nhờ” là hành vi yêu cầu, mong ước ai đó thao tác gì đó giúp mình. Nhưng chữ “cậy” lại khác chữ “nhờ” ở sắc thái biểu cảm, “cậy” thể hiện một sự tin tưởng trọn vẹn đến người được nhờ. Chữ “chịu” giống chữ “nhận” nghĩa là đồng ý, nhưng đồng thời chữ này cũng khác chữ “nhận” ở thái độ tình cảm khẩn thiết, van nài, đặt người được nhờ vào tình thế không thể từ chối. Như vậy với cách sử dụng ngôn từ khôn khéo, Thúy Kiều đã trong bước thứ nhất đặt em vào tình thế phải nhận lời.

Không chỉ ngôn từ mà cử chỉ, hành vi cũng rất là chân thành: lạy, thưa. Hành động “lạy” vốn chỉ hành vi kính trọng, biết ơn của kẻ dưới với những người bề trên. Nhưng trong tình hình này người lạy lại là Thúy Kiều – chị, người được lạy là Thúy Vân – em. Có sự hòn đảo ngược vị thế tiếp xúc kẻ chịu ơn đang lạy ân nhân của tớ. Kiều đã cúi mình trước em, vì nàng hiểu rằng việc nhờ em thay mình trả nghĩa cho Kim Trong là bất công, là thiệt thòi với em thật nhiều. Hành động “thưa” cũng là một từ chỉ hành vi kính trọng của kẻ dưới với những người trên. Trong tình hình này, nó được sử dụng để thể hiện sự trân trọng, biết ơn của Thúy Kiều trước sự việc hi sinh của Vân. Ngoài ra cũng cần phải kể tới giọng điệu rất là tha thiết, chân thành Thúy Kiều dành riêng cho em.

Trao duyên vốn là một yếu tố rất là tế nhị và khó nói nên Thúy Kiều đã phải tâm ý, tinh lọc thật kĩ lưỡng ngôn từ, cử chỉ, giọng điệu sao cho thích hợp để mở lời trao duyên. Ngay từ cách mở lời trao duyên người đọc đã trọn vẹn có thể cảm nhận được sự thông minh, tinh xảo am hiểu tâm lí và luôn nghĩ cho những người dân khác của nàng Kiều.

Sau những lời mở đầu rất là khôn khéo ấy, Thúy Kiều đã tâm sự với em những điều thật lòng để thuyết phục em nhận lời trao duyên. Trước hết nàng tâm sự với em về mối tình với Kim Trọng: “Kể từ khi gặp chàng Kim/ Khi ngày quạt ước khi đêm chén thề”. Những kỉ niệm tình yêu thật đẹp tươi, sâu đậm mà nàng chỉ muốn giữ cho riêng mình, từ “khi” được tái diễn hai lần đã đã cho toàn bộ chúng ta biết rõ mong ước đó. Nhưng toàn bộ chỉ từ là quá khứ xa xôi, thực tại thật đau đớn và phũ phàng với nàng:

Sự đâu sóng gió bất kìHiếu tình khôn lẽ hai bề vẹn hai

Hoàn cảnh “giữa đường đứt gánh tương tư” Kiều bị đặt vào tình thế lựa chọn chữ hiếu và chữ tình. Đau đớn và xót xa nhưng một người con có hiếu như nàng nhất định sẽ không còn chọn chữ Tình mà để cha mẹ phải đau khổ, nàng lựa chọn chữ Hiếu mà trái tim như vụn vỡ khi phải phụ lòng chàng Kim. Tình yêu đẹp tươi vừa chớm nở đã biết thành hiện thực phũ phàng, ngang trái làm tan vỡ. Nàng dằn lòng mình, lấy lời lẽ khôn khéo để khuyên em và cũng là thuyết phục em:

Ngày xuân em hãy còn dàiXót tình máu mủ thay lời nước nonChị dù thịt nát xương mònNgậm cười chín suối hãy còn thơm lây

Thúy Kiều đã đưa ra ba lí lẽ để thuyết phục em: trước hết em vẫn còn đấy trẻ, tuổi xuân còn dài, thứ hai nàng lấy tình chị em để lay động Thúy Vân, và thứ ba nàng lấy cả chết ra để thuyết phục, dù có chết nàng vẫn “ngậm cười” vì hành vi cao đẹp Thúy Vân đã nhận được lời với mình. Với ba lí lẽ rất là thuyết phục như vậy, đã làm cho Thúy Vân không thể chối từ lời đề xuất kiến nghị của chị. Mặc dù vô cùng đau đớn khi phải trao duyên của tớ cho em nhưng Thúy Kiều không hề quan tâm đến việc thua thiệt của tớ mình mình, đến nỗi đau mà mình phải chịu đựng, lúc nào nàng cũng chỉ canh cánh một nỗi đau là đã phụ bạc Kim Trọng và tìm cách bù đắp cho chàng. Lời thuyết phục em của nàng vô cùng chân thành, cảm động.

từ khóa quan tâm: Địa lí 8 Bài 43: Miền Nam Trung Bộ và Nam Bộ

Để tạo ra thành công xuất sắc cho lời thuyết phục trao duyên, ta cũng không thể không nhắc tới những góp phần về mặt nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp. Ngôn ngữ sử dụng tài tình, những chữ dùng đắt giá “lạy” “thưa” “cậy”,… có ý nghĩa quan trọng trong việc thuyết phục Thúy Vân. Lập luận, lí lẽ sắc bén vừa lí trí mà cũng vô cùng tình cảm.

Bằng lớp ngôn từ tinh xảo, thông minh Thúy Kiều đã khiến em gái Thúy Vân phải nhận lời trao duyên. Qua đó ta thấy sự thông minh, khôn khéo của Thúy Kiều. Đồng thời cũng thấy được tấm lòng thủy chung, người con có hiếu với cha mẹ của nàng Kiều. Đồng thời đã và đang cho toàn bộ chúng ta biết số phận đầy xấu số của nàng.

Phân tích trao duyên 12 câu đầu ngắn gọn (5 Mẫu) Bài văn mẫu 1

Đại thi hào Nguyễn Du là một thiên tài văn học, niềm tự hào của dân tộc bản địa Việt Nam. Tên tuổi của Nguyễn Du gắn sát với “Truyện Kiều”, một trong những tác phẩm nổi tiếng trong sự nghiệp sáng tác của ông. Được viết nhờ vào diễn biến của “Kim Vân Kiều truyện”, “Truyện Kiều” phản ảnh sinh động xã hội thời đại của tác giả, một xã hội mục nát bất công, nhẫn tâm dồn ép nhân dân vào bước đường cùng. Tuy chỉ là một đoạn trích ngắn từ “Truyện Kiều”, tuy nhiên “Trao duyên” vẫn thể hiện khá đầy đủ chủ đề của tác phẩm. Sống trong thời đại mà con người bị đồng xu tiền làm băng hoại đạo đức, nhân vật chính Thúy Kiều bị ép phải bán mình cho Mã Giám Sinh để chuộc cha và em trai, phải từ bỏ tình cảm của tớ với Kim Trọng, trao lại duyên tình dang dở ấy cho Thúy Vân dù trong tâm có bao nỗi đau xót. Nỗi đau ấy được khắc họa rõ ràng nhất qua mười hai câu đầu của đoạn trích:

“Cậy em em có chịu lời,

Ngậm cười chín suối hãy còn thơm lây.”

Nhan đề đoạn trích là “Trao duyên” nhưng trớ trêu thay đây không phải là cảnh trao duyên thơ mộng của những đôi nam nữ mà ta thường gặp trong ca dao xưa. Có đọc mới hiểu được, “trao duyên” ở đấy là gửi duyên, gửi tình của tớ cho những người dân khác, nhờ người khác chắp nối mối tình dang dở của tớ. Trước phút nhảy vào vào quãng đời lưu lạc, Thúy Kiều nghĩ đến Kim Trọng, nghĩ đến việc tôi đang không giữ trọn lời đính ước với tình nhân, do dự thức trắng đêm nghĩ cách trả nghĩa cho chàng, ở đầu cuối đành nhờ cậy em là Thúy Vân kết hôn với Kim Trọng.

Mở đầu đoạn thơ là lời thỉnh cầu chân thành tha thiết của Kiều:

“Cậy em em có chịu lời,Ngồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa.”

Nguyễn Du là một bậc thầy trong việc sử dụng ngôn từ, điều này trọn vẹn có thể thuận tiện và đơn thuần và giản dị thấy được qua hai câu thơ trên. “Cậy” và “nhờ” đều nghĩa là nhờ vả, xin sự giúp sức của một ai đó, nhưng thay vì sử dụng từ “nhờ”, Nguyễn Du đã khôn khéo chọn từ “cậy”, chính bới từ “cậy” này nghĩa là nhờ với toàn bộ sự kỳ vọng và tin tưởng, nét nghĩa này từ “nhờ” không thể hiện được. Cũng như vậy, thay vì từ “nhận”, tác giả lại dùng từ “chịu” chính bới khác với từ “nhận”, từ “chịu” không riêng gì có thể hiện sự đồng ý, nhận lời mà còn kèm theo ý bắt buộc, làm cho những người dân được nhờ vả khó nói lời từ chối. Cách tác giả dùng từ rất đúng chuẩn, bởi lẽ đấy là chuyện rất quan trọng riêng với Kiều, nàng kỳ vọng Thúy Vân đồng ý, nên lời van nài cũng luôn có thể có chút ép buộc. Tuy Kiều cũng hiểu việc nhờ Thúy Vân kết hôn với Kim Trọng là rất là vô lí, nhưng nàng vẫn quyết tâm muốn trả nghĩa cho những tình nhân, bỏ qua lẽ thường, nàng “lạy” và “thưa” riêng với em mình. Kiều dùng chính lễ nghi lạy trước thưa sau, thay bậc đổi ngôi này để ràng buộc Vân. Trong tình thế vừa tình vừa lễ như vậy, Vân sao trọn vẹn có thể không sở hữu và nhận lời?

Lạy xong, Kiều mở lời giãi bày tình hình của tớ với em, nói ra ý định muốn em kết hôn với Kim Trọng:

“Giữa đường đứt gánh tương tư,Keo loan chắp mối tơ thừa mặc em.”

Thành ngữ “đứt gánh tương tư” có ý chỉ tình yêu dang dở. Tình cảm của Kiều với Kim Trọng còn chưa kịp tới hồi viên mãn thì sóng gió đã ập tới, đành phải dở dang, Kiều đau khổ biết mấy, nhưng đành ngậm ngùi trao lại cho em. Nàng dùng điển tích về “keo loan” để thể hiện ý định muốn Thúy Vân kết hôn với Kim Trọng. Không những thế, nàng cũng bày tỏ sự ray rứt riêng với em, đem mối tình sâu đậm của nàng trở thành một mối “tơ thừa” phó thác cho Thúy Vân, “mặc” cho Thúy Vân định liệu.

Trao duyên cho em nhưng nào đã dễ trút đi gánh nặng? Bao nhiêu kỉ niệm rất mất thời hạn rồi của mối tình đầu, kỉ niệm đẹp tươi của thuở nào ào ạt trở về khiến nàng đau đớn khôn nguôi, nàng không dằn lấy được lòng mình, tâm sự với em:

“Kể từ khi gặp chàng Kim,Khi ngày quạt ước, khi đêm chén thề.”

Từ “khi” được tái diễn ba lần gợi cho những người dân đọc nghĩ đến tình cảm sâu nặng giữa Kiều với chàng Kim, nhớ đến những kỉ niệm đẹp của hai người. Với nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp liệt kê “ngày quạt ước”, “đêm chén thề” những kỉ niệm đẹp tươi ấy trở nên sống động hơn trong tâm Kiều. Những kí ức ấy vốn rất ngọt ngào, giờ đây khi nhớ đến lại trở thành một nỗi đau không thể nào nguôi trong tâm nàng, nhất là lúc nghĩ đến nguyên nhân của nỗi đau này:

“Sự đâu sóng gió bất kì,Hiếu tình khôn lẽ hai bề vẹn hai.”

“Sóng gió bất kì” là lúc Kim Trọng phải về quê chịu tang chú, mái ấm gia đình Kiều lại bị mắc oan, cha và em Kiều bị tóm gọn, cách duy nhất để cứu họ là nàng phải bán mình, đồng nghĩa tương quan với việc nàng phải làm trái với lời hẹn ước trước kia với tình nhân. Hoàn cảnh trái ngang quá, giữa hai lẽ “hiếu” và “tình”, Kiều chỉ trọn vẹn có thể chọn một. Nàng dằn vặt nội tâm, day dứt đau đớn, ở đầu cuối đành hi sinh tình yêu của tớ để làm tròn chữ hiếu. Nàng tỏ nỗi lòng với Vân, dùng nỗi đau của tớ để thuyết phục Vân, kỳ vọng em mình trọn vẹn có thể thấu hiểu cho và đồng ý yêu cầu của tớ.

Đã tỏ bày nỗi lòng nhưng vẫn sợ Vân khước từ, Kiều lại dùng lí lẽ để thuyết phục em:

“Ngày xuân em hãy còn dàiXót tình máu mủ thay lời nước nonChị dù thịt nát xương mònNgậm cười chín suối hãy còn thơm lây“

Để thuyết phục em, Kiều không tiếc viện đến tình máu mủ, cùng với cả cái chết. Các thành ngữ “tình máu mủ”, “lời nước non”, “thịt nát xương mòn” , “ngậm cười chín suối” được sử dụng đến trong bốn câu thơ trên thể hiện sự quyết tâm thuyết phục em cho bằng được của Kiều. Đối với nàng, việc trả nghĩa cho Kim Trọng còn quan trọng hơn hết mạng sống, chỉ việc Vân kết hôn với Kim Trọng, mặc dầu có chết đi thì Kiều cũng thấy được an ủi, mãn nguyện. Chính cách viện đến tình máu mủ và cái chết ấy đã làm cho Vân không thể nào từ chối lời khẩn cầu của nàng.

Với thể thơ lục bát được sử dụng một cách thuần thục, đầy sáng tạo kết phù thích hợp với nhiều giải pháp tu từ, sử dụng sáng tạo thành ngữ dân gian và phối hợp tài tình ngôn từ bác học với ngôn từ dân dã , Nguyễn Du đã khắc họa rõ ràng tâm trạng dằn vặt, đau đớn khi phải hi sinh chữ tình để làm tròn chữ hiếu của Kiều, khiến hình tượng của nàng trở nên đẹp tươi hơn trong tâm người đọc. Đồng thời, qua tác phẩm ta còn tồn tại thể thấy được sự yêu thương, đồng cảm của Nguyễn Du dành riêng cho nhân vật của tớ.

Thông qua việc thể hiện nỗi đau của Kiều khi phải trao duyên tình dang dở của tớ cho em, “Trao duyên” mang lại fan hâm mộ cái nhìn chân thực về thời đại của tác giả, thuở nào đại mà con người bị đồng xu tiền làm băng hoại đạo đức, bị chính đồng xu tiền dồn ép tới đường cùng, không hề lối thoát. Chính giá trị nhân đạo và hiện thực thâm thúy ấy mà đoạn trích, cũng như “Truyện Kiều” đã để lại trong tâm nhiều thế hệ fan hâm mộ ấn tượng thâm thúy.

Bài văn mẫu 2

Nhắc đến đại thi hào dân tộc bản địa Nguyễn Du toàn bộ chúng ta không thể không nhắc tới tác phẩm “Truyện Kiều”. Đây là tác phẩm mà Nguyễn Du đã thể hiện được niềm cảm thông, thương xót với số phận “hồng nhan bạc mệnh”. Cuộc đời của Thúy Kiều gặp nhiều sóng gió, trắc trở. Mười hai câu thơ đầu của đoạn trích “Trao duyên” là yếu tố mở đầu cho những tai ương mà nàng gặp phải.

Để có tiền chuộc cha và em, Thúy Kiều đã quyết định hành động bán mình cho Mã Giám Sinh. Quyết định ấy khiến nàng vô cùng đau đớn khi mối tình với Kim Trọng bị dang dở. Để không phụ lòng người mình yêu, nàng đã trao duyên lại cho những người dân em gái Thúy Vân để cô thay mình nối duyên với chàng Kim:

“Cậy em em có chịu lờiNgồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa”

Ngay từ câu thơ mở đầu, người đọc đã cảm nhận được sự trang trọng trong lời nói và hành vi của Thúy Kiều. Phải chăng việc trao duyên là việc hệ trọng, khó nói nên phương pháp trao duyên cũng trịnh trọng và khác lạ hơn bởi thường thì người ta chỉ trao những dụng cụ chứ không còn ai lại trao đi một thứ khó xác lập, khó tóm gọn như trao duyên.

Tuy là chị nhưng Thúy Kiều đã dùng những lời lẽ, hành vi rất trang trọng riêng với Thúy Vân. Nàng không sử dụng từ “nhờ” và lại dùng từ “cậy”. “Cậy” không riêng gì có mang nghĩa nhờ vả mà còn mang sắc thái như nài nỉ, ép buộc đồng thời cũng thể hiện sự tin vào người được nhờ cậy. Song tuy nhiên với lời nói là hành vi “lạy”, “thưa” của Thúy Kiều. Việc nhờ cậy phải hệ trọng, khẩn thiết lắm thì Thúy Kiều mới có hành vi như vậy. Thông thường chỉ những người dân dân có vai vế thấp hơn người cùng tiếp xúc mới có những hành vi “lạy”, “thưa” nhưng trong trường hợp này, Kiều đã hạ mình xuống để cầu mong em gái đồng ý lời thỉnh cầu của nàng bởi lẽ nàng là người mang ơn. Đặt mình trong tình hình của Thúy Vân thì cô chỉ trọn vẹn có thể “chịu lời” chứ không thể từ chối. Nếu Thúy Vân dùng từ “nhận lời” thì Thúy Vân trọn vẹn có thể khước từ lời nhờ cậy, cô trọn vẹn có thể giúp hoặc không hỗ trợ nhưng Thúy Kiều muốn em đồng ý giúp mình nên nàng đã đặt Vân vào tình hình mà cô chỉ trọn vẹn có thể “chịu lời”. Với lời nói và lễ nghi như vậy, làm thế nào Thúy Vân trọn vẹn có thể từ chối giúp sức.

Để em gái làm rõ hơn nguyên nhân dẫn đến việc nhờ cậy này, Thúy Kiều đã thuật lại câu truyện của tớ với Kim Trọng:

“Giữa đường đứt gánh tương tưKeo loan chắp mối tơ thừa mặc emKể từ khi gặp chàng KimKhi ngày quạt ước, khi đêm chén thề”

Có lẽ tình yêu ấy sẽ đơm hoa kết trái nếu không biến thành đứt gánh giữa đường. Có lẽ tình yêu ấy sẽ có được một kết thúc tốt đẹp nếu mái ấm gia đình Kiều không gặp phải gia biến, Kiều không phải trải qua mười lăm năm lưu lạc. Hình ảnh ẩn dụ “gánh tương tư” chỉ mối tình của Thúy Kiều – Kim Trọng. Tình yêu vừa chớm nở không được bao lâu thì đã phải chịu sự lỡ dở. Có ai không đau xót cho việc dở dang của mối tình kim cổ đó. Tình duyên của tớ mình không thành, đó trọn vẹn có thể là “mối duyên thừa” riêng với Thúy Vân nhưng Thúy Kiều vẫn “mặc em” chắp nối. “Mặc em” nhưng thực ra là nài nỉ, khẩn cầu em giúp sức. Biết rằng em gái sẽ khó xử nhưng nàng vẫn phó thác cho em, mong ước em dùng keo loan để nối mối tơ duyên.

Nàng san sẻ câu truyện tình yêu của tớ với Thúy Vân để cô trọn vẹn có thể hiểu hơn về tình hình khó xử mà Thúy Kiều đang gặp phải. Kể từ khi gặp Kim Trọng, hai người đã phát sinh tình cảm. Họ đã cùng nhau thề nguyền, đính ước. Các từ ngữ chỉ thời hạn như “ngày’, “đêm” cùng với việc tái diễn ba lần của từ “khi”: “khi gặp”, “khi ngày”, “khi đêm” đã đã cho toàn bộ chúng ta biết đó là một mối tình gắn bó sâu đậm. Chắc hẳn ban đọc không quên đêm thề nguyền của Thúy Kiều và Kim Trọng:

“Vầng trăng vằng vặc giữa trờiĐinh ninh hai miệng một lời tuy nhiên tuy nhiên”

Tình cảm dành lẫn nhau phải vô cùng thâm thúy thì họ mới cùng nhau thề nguyền. Nhắc đến hình ảnh “quạt ước”, “chén thề” có lẽ rằng Thúy Kiều đang không kìm được nỗi xót xa, tiếc nuối. Vầng trăng là chứng nhân cho lễ thề nguyền ấy vậy mà giờ đây nàng lại đó đó là người phụ tấm chân tình của chàng Kim. Đâu phải Thúy Kiều muốn như vậy. Đâu phải Thúy Kiều là con người bạc tình bạc nghĩa. Tai họa, sóng gió bỗng xảy đến bất thần, mái ấm gia đình nàng bị thằng bán tơ vu oan, cha và em trai bị tóm gọn. Để cứu cha và em thoát khỏi những đòn tra tấn tàn nhẫn của bọn sai nha, nàng đã quyết định hành động bán mình cho Mã Giám Sinh. Đọc đến dòng thơ này toàn bộ chúng ta mới trọn vẹn có thể hiểu được nỗi khó xử của người con gái tài sắc ấy:

“Sự đâu sóng gió bất kìHiếu tình khôn lẽ hai bề vẹn hai”.

Là người con cả trong mái ấm gia đình, đứng giữa chữ “hiếu” và chữ “tình”, Thúy Kiều đã lựa chọn chữ “hiếu” để làm tròn bổn phận của một người con. Cha mẹ đã có công sinh thành, dưỡng dục chẳng lẽ giờ đây khi mái ấm gia đình gặp sóng gió nàng lại đuổi theo tiếng gọi của tình yêu để bỏ mặc mái ấm gia đình? Là một người con hiếu thảo, nàng không thể làm như vậy. Công ơn của cha mẹ phận làm con dùng cả cuộc sống để báo đáp cũng không thể trả hết. Thúy Kiều tự nhận thấy tấm thân của tớ không đáng giá bằng công ơn của cha mẹ:

“Vẻ chi một tấm hồng nhanTóc tơ chưa chút đền ơn sinh thành”

Sau khi giãi bày, tâm sự với Thúy Vân về mối tình với chàng Kim cũng là lúc nàng đưa ra những lời lẽ thuyết phục:

“Ngày xuân em hãy còn dàiXót tình máu mủ thay lời nước non”

Đối với Thúy Vân, trong năm tháng tuổi trẻ của nàng vẫn còn đấy dài rộng nhưng riêng với Thúy Kiều thì những ngày xuân ngắn ngủi đã chấm hết. Vì thế mà nàng lấy thời hạn, “ngày xuân” ra để em thay mình giữ trọn lời thề non hẹn biển với chàng Kim. Để tăng thêm tính thuyết phục, Thúy Kiều còn nhắc tới tình máu mủ của chị em ruột thịt khiến Vân không thể từ chối lời khẩn cầu. Chỉ cần Thúy Vân nối duyên với Kim Trọng thì mặc dầu Thúy Kiều ở nơi “chín suối” cũng mỉm cười vui vẻ:

“Chị dù thịt nát xương mònNgậm cười chín suối hãy còn thơm lây”

Hai thành ngữ quen thuộc của dân gian “thịt nát xương mòn”, “ngậm cười chín suối” được tác giả sử dụng linh hoạt và tài tình. Đó đều là những thành ngữ chỉ cái chết, chỉ cõi âm binh phủ tăm tối. Với Thúy Kiều, mạng sống của tớ không quan trọng bằng việc trả nghĩa cho chàng Kim. Chỉ cần Thúy Vân “chịu lời” thì dù có ở cõi chết nàng cũng cảm thấy mãn nguyện. Dù không hề sống trên trần gian này nữa thì ơn nghĩa của Thúy Vân nàng sẽ không còn lúc nào quên béng. Không chỉ là người con gái hiếu thảo với cha mẹ, Thúy Kiều còn là một một người sống có tình có nghĩa, biết hi sinh vì người khác.

Với thể thơ lục bát uyển chuyển, uyển chuyển trong từng câu chữ cùng những thành ngữ, hình ảnh ẩn dụ, Nguyễn Du đã thể hiện thành công xuất sắc tâm trạng của Thúy Kiều khi phải trao lại mối duyên tình cho em gái ở mười hai câu thơ thứ nhất. Bằng giọng thơ xót xa đầy đau đớn, tác giả đã khơi gợi lấy được lòng cảm thương, đồng cảm của ban đọc bao thế hệ dành riêng cho những người dân con gái “hồng nhan bạc phận”.

Có thể nói mười hai câu thơ đầu của đoạn trích “Trao duyên” đã khắc họa những tâm trạng dằn vặt, những giằng xé trong nội tâm nhân vật Thúy Kiều. Qua này cũng thể hiện tiếng nói nhân đạo của nhà thơ khi lên tiếng tố cáo chính sách xã hội vì đồng xu tiền nên đã đẩy người phụ nữ rơi vào những thảm kịch. Vì “sóng gió bất kì” mà Thúy Kiều phải “thanh lâu hai lượt, thanh y hai lần”. Cũng vì sóng gió bất kì” mà nàng phải trải qua mười lăm năm lưu lạc. Đoạn thơ trên đã góp một phần không nhỏ vào sự thành công xuất sắc của đoạn trích “Trao duyên” nói riêng và tác phẩm “Truyện Kiều” nói chung, đồng thời nó cũng tạo ra những dư âm khó phai mờ trong tâm ban đọc.

Bài văn mẫu 3

Cuộc đời chìm nổi của những người dân phụ nữ phong kiến xưa đầy đau thương, họ phải trải qua bao thảm kịch đau đớn. Thân phận của nàng Kiều trong “Truyện Kiều” là một ví dụ tiêu biểu vượt trội cho số kiếp truân chuyên, xấu số của những người dân phụ nữ tài hoa bạc mệnh. Trong cuộc sống “đoạn trường”, nàng Kiều đã có mối tình đẹp với chàng Kim, những tưởng sẽ đơm hoa trái ngọt ngào lại phải lỡ dở, dây tơ hồng của mỏng dính manh chẳng thể chắp nối mối lương duyên vẹn tròn. Đoạn trích “Trao duyên” trong tác phẩm đã đã cho toàn bộ chúng ta biết rõ những day dứt, đớn đau, tủi hờn của nàng Kiều khi buộc phải trao gửi duyên mình cho em gái. Mười hai câu đầu bài thơ được viết nên thật xúc động:

“Cậy em em có chịu lờiNgồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa”

Bằng toàn bộ tấm lòng mình, Kiều đã nhờ “cậy” đến em, không biết rồi em có chịu lời không nhưng chị vẫn đặt hết niềm tin vào lời ấy. Từ “cậy”, cất lên nghe sao xót xa mà thương cảm quá, dường như, bao nhiêu nỗi kỳ vọng , mong đợi và sự tin tưởng chị đều nhờ đến Vân. Tiếng “chịu” như sự nài nỉ, van lơn lại vừa như đặt Vân vào thế không thể từ chối lời nhờ cậy ấy. Dù mình là chị, dù theo thứ bậc Kiều là phận trên nhưng trước tình cảnh trớ trêu này, Kiều đã lựa chọn cách “lạy” và “thưa” em mình, bởi biết nói làm thế nào được ân tình lớn lao, sự quyết tử mà Vân phải đồng ý khi lời cậy nhờ của Kiều nói ra. Lúc này đây, trong trái tim Kiều biết bao đau đớn, xót xa, tình yêu dành riêng cho Kim quá rộng mà số phận lại rất là trớ trêu, nàng không thể thực thi lời thề nguyền cùng chàng Kim. Không còn cách nào khác để làm vẹn tròn tình nghĩa, Thúy Kiều đau khổ mà nhờ đến Thúy Vân- người duy nhất mà nàng Kiều tin tưởng rằng trọn vẹn có thể thay mình tiếp nối đuôi nhau mối lương duyên dang dở với chàng Kim. Chỉ hai câu thơ ấu thôi mà ta thấy được một con người đầy tinh xảo và thâm thúy nơi Kiều.

Sau khi mở lời, Kiều tâm sự những nỗi niềm của cuộc tình mình với chàng Kim:

“Giữa đường đứt gánh tương tưKeo loan chắp mối tơ thừa mặc em”.

Gánh tương tư nặng lòng đến vậy mà lỡ “đứt gánh” sao không khỏi đắng cay. Vì chữ “hiếu” Kiều đành đồng ý bán mình, chữ “tình” Kiều cũng không thích bội bạc, đành ngậm ngùi:

“Keo loan chắp mối tơ thừa mặc em”

Hơn ai hết, Kiều hiểu được rằng Vân sẽ chịu thật nhiều thiệt thòi khi phục vụ lời nhờ cậy này của nàng . Với Kiều, chàng Kim là mối duyên tốt đẹp, là mối tình mơ ước của toàn bộ đời nàng tuy nhiên với Vân đó chỉ là “mối tơ thừa” mà thôi, nhưng biết làm thế nào được, chị đành phó mặc nơi em định liệu, ủy thác nơi em, tin rằng em sẽ hiểu cho lòng xót xa nơi chị. Lời thì đã nói, duyên thì đã trao, vậy mà bao kỉ niệm thiết tha, niềm sung sướng bên tình nhân của rất mất thời hạn rồi cứ chực chờ, trào dâng trong tiềm thức nàng, rồi Kiều nghẹn ngào tâm sự:

“Kể từ khi gặp chàng KimKhi ngày quạt ước, khi đêm chén thề.”

Khi gặp gỡ Kim Trọng cũng là lúc tình yêu trong nàng chớm nở, “tình trong như đã mặt ngoài còn e”, Kim Trọng đã tới và mang cho Kiều bao niềm sung sướng, vui vầy, đêm tâm giao nâng chén rượu thề nguyền, lời ước thề còn vẹn nguyên. Điệp từ “khi” càng thể hiện hơn nỗi da diết, nhớ thương và cả niềm tiếc nuối nơi Kiều. Vân chưa hề biết mối tình của Kiều với Kim, thế nên vì thế mà Kiều lựa lựa chọn cách tâm sự cùng em cũng mong rằng Vân sẽ hiểu được những yêu thương và sự trân trọng tình yêu của nàng, để em thấu cảm cho mình thời gian hiện nay.

“Sự đâu sóng gió bất kỳHiếu tình khôn lẽ hai bề vẹn hai”

Tình yêu chưa niềm sung sướng được bao lâu, thì mái ấm gia đình gặp sóng gió. Chữ Hiếu, chữ tình làm thế nào để “hai bề vẹn hai’. Đó là nỗi đau day dứt khôn nguôi. Vì mái ấm gia đình Kiều đành lỡ mối keo loan, nhưng cũng không thể buông bỏ, dứt lòng với những người thương được, để trọn vẹn đôi bề Kiều mong Vân thay mình trả nghĩa chàng Kim, dẫu đớn đau, dẫu biết tình yêu vốn là yếu tố không thể miễn cưỡng nhưng Kiều nói lên lòng mình để mong Vân đồng ý lời thỉnh cầu ngang trái ấy. Phải chăng, Vân cũng hiểu được tấm lòng, sự đau khổ giày xé nội tâm can chị mà nàng im re, nghe chị tiếp lời:

“Ngày xuân em hãy còn dàiXót tình máu mủ thay lời nước nonChị dù thịt nát xương mònNgậm cười chín suối hãy còn thơm lây“

Kiều đưa ra những lời lẽ đầy thấu tình để thuyết phục Vân. Ít ra thì so với chị, thanh xuân của em vẫn còn đấy nhiều, tuổi em đang trẻ. Còn chị đây, khi đã đồng ý bán mình, thì tuổi xuân cũng tiếp tục chẳng còn, bao nhiêu sóng gió phía trước còn chưa chắc như đinh. Thậm chí Kiều đã nói tới cái chết để Thúy Vân trọn vẹn có thể hiểu thấu được tâm nguyện thiết tha mà đau đớn nơi nàng. Tất cả những nguyên do ấy khiến Vân khó lòng chối từ lời trao duyên, Vẫn sẽ hiểu càng thêm hiểu, càng quý và thương chị nhiều hơn nữa.

Chỉ với 12 câu thơ thôi mà quá đó ta thấy được ở Kiều một trái tim thiết tha, chung thủy với tình yêu, một tấm lòng hiếu thảo với những đấng sinh thành cao quý. Sâu thẳm trong tâm hồn ấy là nỗi đau, nỗi day dứt và đắng cay khôn nguôi khi cuộc tình thanh xuân không trọn vẹn nơi Kiều. Đoạn trích “Trao duyên” đó đó là một nốt nhạc đau thương của bản tình ca đẹp mà buồn thương Kim- Kiều khiến ai này đã từng lật những trang sách viết về cuộc sống nàng cũng phải ngậm ngùi thổn thức cho một thảm kịch tình yêu đầy ngang trái.

Bài văn mẫu 4

Nhắc đến văn học trung đại Việt Nam, người ta sẽ nhớ ngay đến “Truyện Kiều” của đại thi hào dân tộc bản địa Nguyễn Du. 3254 câu thơ với nhiều đoạn trích rất khác nhau, mỗi đoạn trích lại gửi gắm những giá trị vô cùng thâm thúy. “Trao duyên” là một trong những đoạn trích tiêu biểu vượt trội của “Truyện Kiều”, tái hiện thảm kịch tình yêu dang dở của Thúy Kiều và Kim Trọng. Qua đó gửi gắm giá trị nhân văn thâm thúy và khát khao niềm sung sướng của con người. Điều này thể hiện rõ ràng nhất qua 12 câu thơ đầu đoạn trích:

” Cậy em, em có chịu lời,…Ngậm cười chín suối hãy còn thơm lây”

Thúy Kiều và Kim Trọng gặp nhau, đem lòng cảm mến rồi quyết định hành động thề nguyền dưới trăng. Tình yêu của tớ là duyên phận tác hợp. Duyên phận vốn là thứ tốt đẹp trời cho, khó cưỡng cầu, càng tránh việc ép buộc. Thế nhưng, dòng đời xô đẩy, Kiều quyết định hành động “trao” lại mối duyên này. Đoạn trích mở ra nghịch cảnh đầy trớ trêu, chua xót:

“Cậy em em có chịu lời,Ngồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa.”

Hai câu thơ ngắn gọn mà chất chứa bao đau đớn, dằn vặt. Từ “cậy” được đặt lên đầu câu thơ nhấn mạnh yếu tố tình cảnh khó xử, ngặt nghèo của Thúy Kiều. “Cậy” mang ý nghĩa gần in như “nhờ”, là hành vi mong ước được giúp sức. Nhưng “cậy” lại thâm thúy hơn, thể hiện niềm tin vào người được nhờ. Tương tự “chịu” in như “nhận” là đồng ý, nhưng “chịu” mang thái độ tình cảm khẩn thiết, gần như thể là van nài, đặt người được nhờ vào tình thế khó lòng từ chối. Ngôn ngữ Kiều dùng trong lời nói rất là khôn khéo, chân thành.

Không những vậy, lời nói ấy còn đi cùng với hành vi “lạy”, “thưa”. “lạy” “thưa” vốn là hành vi kính trọng của người bề dưới với bề trên. Kiều là chị, Vân là em, nhưng thời gian này Kiều lại làm như vậy. Những việc làm tưởng như nghịch lý khó hiểu lại mang ý nghĩa vô cùng thâm thúy. Nàng không thích phụ Kim Trọng, nhưng cũng hiểu được nhờ em trả nghĩa thay mình, tiếp nối đuôi nhau mối duyên này là bất công và thiệt thòi cho em. Vì thế, Kiều cúi mình trước Vân. Vào thời gian hiện nay, Kiều đứng ở vị thế của người chịu ơn với những người giúp sức mình mà không phải vị thế người chị với em gái. Điều này thể hiện sự thấu tình đạt lý khôn khéo của nàng.

Trao duyên với Kiều không phải việc gì quá thuận tiện và đơn thuần và giản dị. Nàng mở lời cậy nhờ em rồi thật lòng tâm sự, giãi bày, mong ước Thúy Vân thấu hiểu, thông cảm và nhận lời:

“Giữa đường đứt gánh tương tưKeo loan chắp mối tơ thừa mặc em.Kể từ khi gặp chàng KimKhi ngày quạt ước khi đêm chén thề.”

Trong nỗi đau xót, bao kỉ niệm tình yêu tươi đẹp ùa về. Nhưng hiện thực trêu người, thành ngữ “đứt gánh tương tư” nhấn mạnh yếu tố nỗi đau tình yêu dang dở. Mối tình tốt đẹp với chàng Kim còn chưa kịp viên mãn đã biết thành sóng gió ập tới ngăn trở. Kiều đau khổ nhưng phải dằn lòng lại, trao gửi cho Vân. Nàng dùng điển tích “keo loan” thể hiện ý định muốn Thúy Vân kết hôn với Kim Trọng. Đồng thời nàng cũng bày tỏ sự áy náy, day dứt khi đem tơ duyên của tớ trở thành “tơ thừa” mặc em chắp nối.

Từ “khi” được tái diễn 3 lần gợi ý khoảng chừng thời hạn tươi đẹp, nhấn mạnh yếu tố mối duyên tình sâu đậm với chàng Kim. Từ đó khắc sâu nỗi đau khổ, xót xa trong tâm trạng của Kiều khi nói ra những lời này. Nàng đau đớn bởi tình yêu tan vỡ, đồng thời cũng xót xa cho thân phận trớ trêu của chính mình.

“Sự đâu sóng gió bất kìHiếu tình khôn lẽ hai bề vẹn hai”

Quá khứ tươi đẹp quý giá nhưng hiện tại vô vàn khắc nghiệt. Lời thề nguyền dưới trăng vẫn còn đấy đó nhưng tai ương ập tới, Kiều buộc phải bán mình chuộc cha và em. Giữa chữ tình và chữ hiếu, Kiều buộc phải quyết định hành động. Tình yêu đẹp tươi vừa chớm nở, còn chưa kịp thành hình đã biết thành tan vỡ, trái tim nàng đau đớn vô cùng. Nàng hết lòng thuyết phục Vân, mong em hiểu và đồng ý lời thỉnh cầu ngang trái:

“Ngày xuân em hãy còn dàiXót tình máu mủ thay lời nước nonChị dù thịt nát xương mònNgậm cười chín suối hãy còn thơm lây”

Thúy Kiều đã khôn khéo đưa ra ba lý lẽ. Trước hết là Vân còn trẻ, tuổi xuân còn dài. Thứ hai là tình chị em máu mủ ruột thịt. Cuối cùng là cái chết của tớ mình. Từng lời lẽ đều thể hiện quyết tâm thuyết phục em của Thúy Kiều. Kiều đã chọn chữ hiếu, nhưng tình nghĩa của chàng Kim rất quan trọng. Kiều kìm nén đau thương, thua thiệt của tớ mình. Nàng đồng ý thịt nát xương mòn, chỉ mong sao Vân giúp mình nối duyên với Kim Trọng. Sâu trong tâm hồn đang vụn vỡ của Kiều là nỗi đau phụ bạc Kim Trọng và mong ước bù đắp mãnh liệt cho chàng. Lời thuyết phục Vân của Kiều vô cùng chân thành, cảm động.

Chỉ với 12 câu thơ, Nguyễn Du đã thành công xuất sắc sử dụng thể thơ lục bát cùng những ngôn từ tinh xảo. Qua đó khắc họa được thảm kịch nghiệt ngã của Thúy Kiều cùng tâm trạng đau đớn, dằn vặt của nàng. Ngòi bút tài hoa cùng tấm lòng nhân đạo của tác giả đã tái hiện đầy xúc động nội tâm nhân vật. Không chỉ thể hiện sự khôn khéo thông minh mà còn ngợi ca tấm lòng thủy chung, hiếu thảo của Thúy Kiều.

12 câu thơ cùng đoạn trích “Trao duyên” từ này đã góp thêm phần không nhỏ làm ra giá trị rực rỡ của “Truyện Kiều”. Để rồi bao năm tháng trôi đi, “Truyện Kiều” vẫn sống mãi trong tâm người đọc, trở thành niềm tự hào văn học của toàn bộ dân tộc bản địa Việt Nam.

Bài văn mẫu 5

Nguyễn Du tên chữ là Tố Như, sinh ra ở miền quê hiếu học thành phố Hà Tĩnh, tuy sinh ra trong một mái ấm gia đình phong kiến quý tộc nhưng cuộc sống ông lại phải trải qua quá nhiều dịch chuyển. Chứng kiến nhiều mảnh đời xấu số trong xã hội nên thuận tiện và đơn thuần và giản dị đồng cảm, sự đồng cảm này được ông đưa vào thơ ca. Nổi bật là tác phẩm “Truyện Kiều”, Kiều tuy tài sắc vẹn toàn, mười phân vẹn mười nhưng lại phải chịu quá nhiều xấu số. Đầu tiên là việc phải bán mình để chuộc cha và em trai, từ bỏ mối lương duyên với chớm nở. Ở đoạn trích “Trao duyên”, 12 câu thơ đầu đã thể hiện rõ được tâm trạng của Kiều ngay thời gian bấy giờ.

Cậy em em có chịu lờiNgồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa

Cảnh trao duyên được tái hiện ngay từ hai câu thơ đầu, cảnh khó xử của những hai chị em Vân Kiều ở đây người đọc cũng trọn vẹn có thể thấy được. Một đằng người chị là Thúy Kiều đau đớn trao đi mối duyên cho em, còn người em bị rơi vào tình thế khó xử khi phải đồng ý mối lương duyên của chị. Ngôn ngữ Thúy Kiều sử dụng vừa nhờ vả nhưng cũng vừa có sự ép buộc trong số đó, thể hiện qua những từ như cậy em, có chịu lời. Hành động “lạy” của Thúy Kiều cũng thể hiện sự trang trọng, trang nghiêm khi hạ mình với em.

Tiếp 10 câu thơ tiếp theo, những từ ngữ như rút ra từ gan ruột của Thúy Kiều được lấy ra để van xin em đồng ý. Mối với Kim Trọng là mối tơ duyên nhưng giờ đã “đứt gánh tương tư”, nhận thức được bản thân phải bán mình chuộc cha không thể tiếp tục con phố phía trước cùng Kim Trọng được nữa. Nay chị “chắp mối tơ thừa” mong em trọn vẹn có thể tiếp tục mối duyên lành này, giữ trọn lời thề ước của Kim Trọng.

Để cho Thúy Vân làm rõ tình cảnh của tớ mình thời gian hiện nay, Thúy Kiều đã giãi bày rằng “đâu sóng gió bất kỳ”. Khi cả Trọng và Kiều thề ước đâu có nghĩ tới sóng gió ập tới nhanh như vậy, bản thân Kiều phải chọn giữa “hiếu tình”, và nàng chọn làm tròn bổn phận của một người làm con. Chữ “hiếu” đã tròn, còn chữ “duyên” nàng đành nhờ cậy em gái, “xót tình máu mủ” mà đồng ý mối duyên này.

Lời đồng ý của Thúy Vân thời gian hiện nay sẽ làm Thúy Kiều niềm sung sướng vô cùng, sự đồng ý này in như ban ơn. Cho “dù thịt nát xương mòn” thì vẫn trọn vẹn có thể “ngậm cười chín suối”. Bởi những lời lẽ ngặt nghèo, đầy tính thuyết phục mà Thúy Vân chẳng có cách nào để từ chối được.

Đọc những câu thơ này ta thấy được tình yêu thâm thúy mà Kiều dành riêng cho Kim Trọng, thêm phần yêu mến Kiều khi nàng đồng ý quyết tử niềm sung sướng của tớ mình để cứu lấy cha và em trai, nàng đã làm tròn chữ “hiếu” của một người con.

Đoạn trích “Trao duyên” của tác giả Nguyễn Du đó đó là bước mở đầu cho chuỗi ngày tháng đầy đau khổ sau này của nàng Kiều. Tuy 12 câu thơ đầu của đoạn trích ngắn ngủi nhưng cũng đủ cho ta thấy được tài năng nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp trong miêu tả cảnh và tâm trạng nhân vật của Nguyễn Du.

Phân tích 12 câu thơ đầu trong đoạn trích Trao duyên của Nguyễn Du để làm rõ hơn tâm trạng xót xa của Kiều khi phải nhờ Thúy Vân kết hôn với Kim Trọng. Qua này sẽ hỗ trợ em học viên lớp 10 ôn tập thật tốt kiến thức và kỹ năng môn Ngữ Văn lớp 10, để đạt kết quả cao trong kỳ thi học kì 2 sắp tới đây.

Với 2 dàn ý rõ ràng kèm sơ đồ tư duy và 11 bài văn mẫu phân tích 12 câu thơ đầu bài Trao duyên của Nguyễn Du sẽ hỗ trợ những em cảm nhận thâm thúy hơn về tác phẩm, thêm nhiều ý tưởng mới khi viết văn. Bên cạnh đó những em tìm hiểu thêm thêm nhiều bài văn hay khác tại phân mục Văn 10.

Phân tích 12 câu đầu Trao duyên

Sơ đồ tư duy 12 câu đầu Trao duyên

Dàn ý phân tích 12 câu đầu Trao duyên (2 Mẫu)

Phân tích Trao duyên 12 câu đầu khá đầy đủ (5 Mẫu)

Phân tích trao duyên 12 câu đầu ngắn gọn (5 Mẫu)

Sơ đồ tư duy 12 câu đầu Trao duyên

Bạn đang xem: Văn mẫu lớp 10: Phân tích 12 câu thơ đầu bài Trao duyên (2 Dàn ý + 11 Mẫu + Sơ đồ tư duy)

1. Mở bài:

Giới thiệu vài nét rực rỡ về tác giả tác phẩm, đoạn trích Dẫn dắt về nhân vật Thúy Kiều và em gái Thúy Vân hai người con gái có tài năng sắc nghiêng nước nghiêng thành là nhân vật chính trong trích đoạn Trao duyên.

2. Thân bài:

– Đoạn 1: Thúy Kiều nhờ em là Thúy vân thay mình trả ân nghĩa cho Kim Trọng

“Cậy em em có chịu lời…Phím đàn với mảnh hương nguyền rất mất thời hạn rồi”

+ Một nỗi đau đến xé lòng khi đành phải quyết tử tình yêu của tớ, quyết tử chính niềm sung sướng thành viên để cứu lấy cha, cứu lấy mái ấm gia đình cho trọn chữ hiếu.

-> Minh chứng được xem cách, phẩm giá của Thúy Kiều là người đặt chữ hiếu lên hết

+ Cách xưng hô, dùng từ khác thường (cậy, chịu lời, lạy, thưa…) có ý nghĩa một phần là nhờ vả một phần nài ép Thúy Kiều coi đó là việc Thúy Vân cần làm “tình chị duyên em”

-> Tuy rằng trong tâm rất đau xót nhưng Thúy Kiều vẫn mạnh mẽ và tự tin quyết đoán.

Mối tình của Thúy Kiều với chàng Kim tuy rất mặn nồng, thắm thiết nhưng lại mong manh, nhanh tan vỡ. Mâu thuẫn giữa hành vi >< lời nói, lí trí >< tình cảm của Thúy Kiều trong cảnh trao duyên cho Thúy Vân. Lời trao duyên, trao kỉ vật nửa muốn trao, nửa muốn níu giữ.

– Đoạn 2: Tâm trạng của Kiều sau khoản thời hạn trao duyên

(Mai sau dù có lúc nào…thiếp đã phụ chàng từ đây)

Cuộc độc thoại nội tâm đầy đau đớn, Thúy Kiều hướng một lòng về tình yêu thương mong nhớ người mình yêu Mức độ của nỗi đau cao hơn thế nữa,xót xa hơn khi Kiều chuyển sang tự nói với bản thân mình, từ đau đớn chuyển thành tiếng khóc, khóc cho mình, khóc cho mối tình đẹp phải chia li.

-> Nổi bật vẻ đẹp nhân cách quyết tử đến quên mình, quên niềm sung sướng cho nghĩa cử cao đẹp của Thúy Kiều

3. Kết bài

Đoạn trích nói lên được số phận xấu số của nàng Kiều về tình yêu, không được hưởng tình yêu trọn vẹn. Tính hiện thực, nhân đạo của Nguyễn Du sử dụng trong đoạn trích “Nỗi thương mình” Nghệ thuật miêu tả nội tâm, mày mò nội tâm nhân vật rực rỡ. Dàn ý số 2

a) Mở bài

– Giới thiệu vài nét về tác giả, tác phẩm và đoạn trích:

Nguyễn Du là đại thi hào dân tộc bản khu vực nhân văn hóa truyền thống toàn thế giới. Tác phẩm Truyện Kiều của ông sẽ là siêu phẩm của nền văn học được dịch ra nhiều thứ tiếng. Đoạn trích Trao duyên là một trong những đoạn thơ mở đầu cuộc sống lưu lạc đau khổ của Thúy Kiều sau khoản thời hạn phải bán mình để lấy tiền đút lót cho quan lại cứu cha và em. Trước lúc ra đi, Kiều đã cầu xin Thúy Vân đồng ý mối duyên thừa thay Kiều chăm sóc cho Kim Trọng.

– Khái quát nội dung 12 câu đầu: Lời Thúy Kiều nhờ cậy, van xin Thúy Vân thay mình kết hôn cùng Kim Trọng.

b) Thân bài

1: Lời nhờ cậy của Thúy Kiều (2 câu đầu)

– Lời nói:

“Cậy”: đồng nghĩa tương quan với “nhờ”, ngoài ra còn bao hàm ý nghĩa gửi gắm, mong đợi mang được những sự tin tưởng về sự việc giúp sức đó. -> Âm điệu nặng nề, gợi sự quằn quại, đau đớn, khó nói. “Chịu”: đồng nghĩa tương quan với “nhận lời” nhưng mang một ý nghĩa nặng hơn đó là nên phải đồng ý, nài ép, không thể không sở hữu và nhận.

=> Ngôn ngữ vừa nhờ vả, vừa nài nỉ, vừa là yếu tố ép buộc.

– Hành động, cử chỉ: “lạy”, “thưa”

Thái độ kính cẩn, trang trọng của người bề dưới riêng với những người bề trên hoặc với những người mình hàm ơn. Hành động của Kiều tạo ra sự trang nghiêm, thiêng liêng cho điều sắp nói ra.

=> Thể hiện sự thông minh, khôn khéo của Thúy Kiều.

2: Những lí lẽ trao duyên của Kiều (10 câu sau)

– Nhắc lại mối tình đẹp để gợi tình cảm (4 câu đầu)

“đứt gánh tương tư” “Mối tơ thừa” “Quạt ước, chén thề”

=> Thúy Kiều giãi bày tình cảnh tình duyên dang dở của tớ cho em được hiểu.

– Những lí do khiến Kiều trao duyên cho em:

+ Gia đình Kiều gặp biến cố lớn “sóng gió bất kì”

-> Kiều rơi vào tình cảnh ngang trái, khó xử dẫn đến mối tình dang dở và đầy xấu số của Kim – Kiều.

Kiều nên phải chọn giữa tình và hiếu cho nên vì thế nàng đã chọn hi sinh chữ tình. Thúy Vân vẫn còn đấy trẻ, còn cả tương lai phía trước “Xót tình máu mủ thay lời nước non” -> Nhắc đến hơn cả tình cảm ruột thịt của những người dân cùng huyết thống để thuyết phục em. “Thịt nát xương mòn”, “ Ngậm cười chín suối” -> Kiều viện đến hơn cả cái chết để thể hiện sự cảm kích thật sự của tớ khi Vân nhận lời.

-> Lời cầu xin đầy lí lẽ và giàu sức thuyết phục làm cho Vân không thể chối từ.

=> Thông qua toàn bộ những lý lẽ thấu tình đạt lí mà Kiều đưa ra đã cho toàn bộ chúng ta biết Kiều là một người con gái thông minh và tinh xảo, đầy cảm xúc, có đức hi sinh, một người con hiếu thảo, trọng tình nghĩa.

* Đặc sắc nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp 12 câu đầu Trao duyên

Sử dụng từ ngữ tinh xảo, tài tình, lập luận ngặt nghèo Sử dụng những thành ngữ dân gian và hình ảnh ẩn dụ Sử dụng những điển tích, điển cố Có sử dụng những thủ pháp nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp liệt kê, ẩn dụ Ngôn ngữ tinh xảo, đúng chuẩn, giàu sức thuyết phục Giọng điệu nhẹ nhàng, da diết, giàu cảm xúc.

c) Kết bài

Khái quát nội dung và giá trị của đoạn thơ. Nêu cảm nhận của em. Phân tích Trao duyên 12 câu đầu khá đầy đủ (6 Mẫu) Bài văn mẫu 1

Nguyễn Du là một đại thi hào của dân tộc bản địa, tên chữ là Tố Như, hiệu là Thanh Hiên, quê làng Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, tỉnh thành phố Hà Tĩnh. Ông sinh ra trong một mái ấm gia đình phong kiến quý tộc và sống trong một quy trình lịch sử dân tộc đầy dịch chuyển. Nguyễn Du đã từng tận mắt tận mắt chứng kiến những bất công ngang trái của cuộc sống nhất là người phụ nữ tài hoa bạc mệnh. Sau khi đi sứ sang Trung Quốc, Nguyễn Du đã sáng tác nên siêu phẩm ”Truyện Kiều”.

“Trao duyên” là một đoạn trích thể hiện thảm kịch tan vỡ, dang dở tình yêu Thúy Kiều và Kim Trọng, nỗi đau tột cùng của Kiều về số phận bi thương của đời mình. Đồng thời, đoạn trích đã và đang thể hiện tư tưởng nhân đạo thâm thúy của Nguyễn Du trước số phận xấu số của, khát vọng niềm sung sướng của con người trong số đó tiêu biểu vượt trội nhất là đoạn thơ:

“Cậy em em có chịu lời…Ngậm cười chín suối hãy còn thơm lây”

Sau khi thu xếp xong việc bán mình để cứu cha và em ”Tờ hoa đã kí, cân vàng mới trao”. Ngày mai nàng sẽ phải theo Mã Giám Sinh ra đi. Đêm ấy, Kiều bồi hồi thương cho chàng Kim, tìm cách trả nợ tình cho chàng. “Đèn thắp sáng đêm nước mắt đầm đìa / Dầu chong trắng đĩa, lệ tràn thấm khăn”, nhân lúc Thúy Vân thức dậy hỏi han giờ đây Kiều mới nhờ em thay mình trả nghĩa cho Kim Trọng.

Đoạn trích có vai trò quan trọng như một bản lề khép mở hai phần đời trái chiều của Kiều là niềm sung sướng và đau khổ. Không chỉ thương chị Thúy Vân còn rất hiểu lòng chị, có lẽ rằng vì vậy mà chuyện tình duyên vốn dĩ rất khó trao, khó nhận nhưng đã được Thúy Kiều thuyết phục một cách rất thấu tình đạt lí để mở đầu cho cuộc trao duyên đầy đau đớn.

Lời mở đầu của Kiều rất là thông minh và tinh xảo:

“Cậy em em có chịu lờiNgồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa”

Trong tình thế: ”Hở môi ra cũng thẹn thùng/ Để lòng thì phụ tấm lòng với ai” nên mở đầu cuộc trao duyên Kiều phải lựa chọn một cách nói, một cách xưng hô đặc biệt quan trọng. Bởi vậy Kiều không nói nhờ em và lại nói “cậy em”. Bởi vì chữ “cậy” bao hàm cả niềm kỳ vọng thiết tha của một lời trông cậy có ý nghĩa, nương tựa tin tưởng quan hệ ruột thịt gửi gắm nỗi khẩn khoản thiết tha.

Kiều nói “em có chịu lời” chứ không nói “em có nhận lời” ngoài lí do từ “chịu lời” mang sắc thái bắt buộc, Kiều muốn em không được từ chối lời đề xuất kiến nghị của tớ mà còn chính bới Kiều cảm thấy đấy là một sự hi sinh lớn lao của em, vì em phải kết hôn với tình nhân của chị. Cách nói như vậy phù phù thích hợp với tâm trạng, tình hình van nại khẩn thiết của Kiều, tư thế “lạy, thưa” là tư thế của một người chịu ơn với ân nhân của tớ, bởi Thúy Vân phải thay Thúy Kiều hi sinh tình duyên của tớ mà giúp chị nối duyên chàng Kim, việc làm đó mang ơn em rất rộng.

Kiều đã tạo một bầu không khí trang nghiêm, trịnh trọng vừa tình vừa lễ buộc Thúy Vân không thể không sở hữu và nhận lời. Với cách dùng từ khôn khéo và sắc thái chỉ qua hai câu đầu, Nguyễn Du đã mở đầu cuộc trao duyên đầy hồi hộp, trang trọng đồng thời thể hiện được tình hình éo le, tâm trạng khẩn thiết bế tắc của Kiều.

Sáu câu tiếp theo Kiều kể lại vắn tắt mối tình của nàng với Kim Trọng:

Giữa đường đứt gánh tương tưKeo loan chắp mối tơ thừa mặc emKể từ khi gặp chàng KimKhi ngày quạt ước khi đêm chén thềSự đâu sóng gió bất kìHiếu tình khôn lẽ hai bề vẹn hai

Đoạn thơ ngắn gọn khuynh hướng về phía những chuyện riêng tư tình yêu dở dang, tan vỡ được thông tin ngắn gọn trong một thành ngữ nặng nề, cứng ngắc. Có thể nói mối tình của Kiều và Kim Trọng đang tới độ say đắm nhất, nồng nàn nhất thì cơn gia biến ập tới với Kiều, vì thế Kiều đành phải phó thác cho em, vì Kiều cũng rất thấu hiểu cảm hứng thiệt thòi của em: “Keo loan chắp mối tơ thừa mặc em”.

Kiều phó mặc cho em dang dở hay là không em cũng phải gánh vác, chắp mối cho chị. Có thể nói lời Kiều mang giọng điệu sắc thái dứt khoát, nghiêm trang và mang nhiều sức nặng nhưng cũng rất nghẹn ngào đau xót:

Kể từ khi gặp chàng KimKhi ngày quạt ước khi đêm chén thềSự đâu sóng gió bất kìHiếu tình khôn lẽ hai bề vẹn hai

Có thể nói sự trùng điệp của ba từ: “khi gặp – khi ngày – khi đêm” đã nói tới sự thề ước sâu nặng không thể nuốt lời, càng xác lập tâm trạng bế tắc của Kiều. Mối tình Kim – Kiều đang mặn nồng cơn gia biến ập tới Kiều buộc phải hi sinh chữ tình vì “chữ hiếu”, thậm chí còn hi sinh cả tấm thân trong trắng ngọc ngà của tớ để cứu cả mái ấm gia đình. Kiều đã nói ra cái cái lí của tớ và kỳ vọng em sẽ thấu hiểu tâm trạng thảm kịch của tớ.

Tám câu thơ đầu ngoài lời trao duyên, Kiều hầu hết nói về nỗi xấu số của tớ nhưng để trao duyên Kiều phải chọn những lời lẽ thuyết phục. Bốn câu tiếp theo Kiều thuyết phục em bằng cả lí lẫn tình:

Ngày xuân em hãy còn dàiXót tình máu mủ thay lời nước nonChị dù thịt nát xương mònNgậm cười chín suối hãy còn thơm lây

Từ ” ngày xuân” mang tính chất chất ước lệ có ý chỉ tuổi trẻ của người con gái, Kiều muốn nói tuổi trẻ của em còn dài, và vì “tình máu mủ” giữa chị và em mà thay lời nước non giúp chị. Kiều lôi kéo tình chị em máu mủ ruột thịt thiêng liêng, khơi dậy ở Vân đức hi sinh và lòng vị tha vì người thân trong gia đình. Nếu được mãn nguyện thì dẫu Kiều chết đi dưới chín suối cũng hả dạ vì đã có được tiếng thơm là người dân có tình có nghĩa.

Có thể nói đoạn thơ sử dụng quá nhiều thành ngữ, lời lẽ, ý vị kín kẽ, vẹn tình. Người nhận có ba lí do không thể khước từ, trước hết Kiều và Vân không cách nhau về tuổi tác, thứ hai lại càng thuyết phục hơn Kiều đang nhờ Vân một điều mà chẳng ai nhờ vả lúc nào. Đã khó nhờ, khó nhận thì chỉ có tình cảm chị em máu mủ mới thuận tiện và đơn thuần và giản dị đồng cảm đồng ý lẫn nhau.

Lý do thứ ba nghe như một lời khẩn cầu đầy chua xót:

Chị dù thịt nát xương mònNgậm cười chín suối hãy còn thơm lây

Đó không hẳn là lí do nhưng lại trọn vẹn hợp lý, nó như một lời trăn trối và không còn ai trọn vẹn có thể nhẫn tâm từ chối lí do của một người thân trong gia đình sắp rơi vào tình hình khôn lường, nguy hiểm. Người ta nói Nguyễn Du hiểu đời là ở những chỗ như vậy.

Đoạn trích đã thể hiện nỗi đau tình yêu và số phận thảm kịch của nàng Kiều, qua nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp miêu tả nội tâm tài tình của Nguyễn Du, nỗi đau và cả vẻ đẹp tâm hồn của Kiều, một người con gái tài sắc hiếu nghĩa vẹn toàn đã được thể hiện một cách tinh xảo và tỏa sáng lấp lánh lung linh.

Bài văn mẫu 2

Truyện Kiều của Đại thi hào Nguyễn Du là một trong những tác phẩm xuất sắc nhất của nền văn học trung đại Việt Nam về mảng ngôn từ, tác phẩm được mệnh danh là tác phẩm thuộc thể loại truyện thơ nổi tiếng số 1 được xếp vào hàng tầm cỡ trong kho tàng văn học dân tộc bản địa, có tác động thâm thúy đến đời sống của nhân dân Việt Nam ta từ bao đời nay. Tác phẩm được viết bằng chữ Nôm với tổng số 3254 câu thơ lục bát, nội dung kể về cuộc sống lắm truân chuyên của nàng Thúy Kiều với 15 năm lưu lạc chốn phong trần. Sở dĩ tác phẩm được xếp vào hàng tầm cỡ chính bới nó chứa được nhiều những giá trị nhân văn nhân đạo thâm thúy cùng với những giá trị hiện thực của tác phẩm, thương xót và đồng cảm cho thân phận của người phụ nữ, đồng thời phát hiện và tôn vinh vẻ đẹp cả về ngoại hình và tâm hồn của người phụ nữ dưới chính sách phong kiến còn nhiều bất công. Đoạn trích Trao duyên trong Truyện Kiều là một trong những trích đoạn xuất sắc và thú vị, diễn tả một trong những nỗi đau lớn số 1 cuộc sống của Thúy Kiều, nỗi đau từ bỏ tình yêu đầu đời, bán mình chuộc cha, mở ra bước ngoặt lớn đầy dịch chuyển trong cuộc sống nàng. Trong số đó 12 câu thơ đầu, diễn tả nỗi dằn vặt khổ sở của Kiều khi phải dứt tình trao duyên cho em gái.

Sau biến cố của mái ấm gia đình, cha và em Thúy Kiều bị tóm gọn và bị hành hạ tra tấn dã man, đòi buộc mái ấm gia đình Kiều phải đưa ra một khoản tiền lớn thì mới có thể cho thả người. Thế nhưng vốn dĩ của cải của gia tộc đã biết thành vơ vét bằng hết, nhà chỉ từ lại mấy mẹ con Thúy Kiều, không hề cách nào khác Thúy Kiều đành phải bán mình làm vợ lẽ cho một kẻ là Mã Giám Sinh để lấy tiền chuộc cha. Việc này khiến Kiều vô cùng đau khổ, không dừng lại ở đó bán mình làm lẽ cũng đồng nghĩa tương quan với việc Kiều phản bội lại lời thề nguyền với Kim Trọng. Vì muốn vẹn toàn đôi đường, Kiều đành nén đau nhờ cậy Thúy Vân thay nàng trả nghĩa cho Kim Trọng trong đau khổ và day dứt vô cùng.

Ở hai câu thơ thứ nhất: “Cậy em em có chịu lời/Ngồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa”, Kiều rõ ràng thấu hiểu được rằng việc nhờ cậy này là vô cùng trở ngại vất vả không riêng gì có với nàng mà với cả Thúy Vân, việc bắt ép em gái lấy người mình không yêu là một việc khó trọn vẹn có thể mở lời. Thế nên Thúy Kiều đã rất là thận trọng, ngần ngại lựa chọn ngôn từ thật tinh xảo để lấy Thúy Vân vào thế khó, khiến nàng không thể chối từ. Kiều dùng từ “cậy” mà không phải từ “nhờ” bởi từ này vốn vừa nghĩa là nhờ vả, thì nó còn thể hiện sự tin tưởng, lòng kỳ vọng khẩn thiết mà Thúy Kiều gửi gắm, nó cũng thể hiện cả cái nỗi khó xử, đớn đau trong tâm Kiều. Với hai từ “chịu lời”, càng thể hiện rõ sự tinh xảo của Kiều trong cách dùng từ, ở đây hai từ này đã thể hiện sự thấu hiểu, thông cảm của Kiều riêng với vị trí của Thúy Vân, nàng làm rõ rằng chuyện trao duyên này là chuyện khá khó xử và vô cùng miễn cưỡng, có lẽ rằng rằng Thúy Vân sẽ khó lòng mà trọn vẹn có thể đồng ý được. Rõ ràng rằng, Thúy Vân không hề yêu Kim Trọng, phải lấy người mình không còn tình cảm vốn đã là chuyện trở ngại vất vả, hơn thế nữa Kim Trọng lại còn là một tình lang cũ của chị gái, chắc như đinh rằng môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên sống đời thường của Vân sẽ không còn lúc nào đã có được niềm sung sướng trọn vẹn, bởi chàng Kim hễ nhìn đến Vân thì cũng nghĩ ngay đến Kiều. Và quả thật trong suốt 15 năm cuộc sống của Kim Trọng, chàng vẫn luôn tìm Kiều, thử hỏi rằng cảm nhận của Vân liệu được thấu hiểu bao phần? Quả thật đó đó đó là nỗi bi ai lớn số 1 cuộc sống của người phụ nữ dù là xã hội phong kiến hay tân tiến. Tuy Kiều thấu hiểu hết mọi điều, nhưng cớ sự không được cho phép nàng nhân nhượng hay tạm ngưng, Kiều là người hiểu lễ nghi, biết bản thân làm con trước phải trọn hiếu, thế nhưng một bên tình nàng vẫn phải trọn nghĩa, ở đầu cuối nàng đành lựa chọn cách ích kỷ, trở thành người xấu xa khi dồn ép em gái phải nhận lời trao duyên để vẹn toàn, nghĩ cũng thật đáng thương vô cùng. Và nếu xét lại thì so với cuộc sống 15 năm sóng gió, đau thương tủi nhục của Kiều thì việc Thúy Vân nhận lời trao duyên, thành vợ chồng với Kim Trọng thay chị cũng coi như thể gánh vác một phần trách nhiệm với mái ấm gia đình. Câu chuyện trao duyên khiến Kiều vô cùng đau khổ và xót xa, nàng vốn không biết phải mở lời sao cho hợp lẽ, đành lựa chọn cách “lạy-thưa”, nghe thì có vẻ như bất hợp lý thế nhưng trong trường hợp này, Kiều là người phải xuống nước, đồng thời cũng cần phải buộc Thúy Vân nhận lời thế nên hai từ “lạy-thưa” ấy vừa hay mang đến hiệu ứng đặc biệt quan trọng. Từ quan hệ chị em, Thúy Kiều đã chuyển nó thành quan hệ giữa ân nhân và người chịu ơn, thể hiện sự tôn trọng, tấm lòng khẩn cầu tha thiết dành riêng cho Vân, mong nàng trọn vẹn có thể thuận tiện và đơn thuần và giản dị chấp thuận đồng ý hơn.

Sau lời dạo đầu đưa Thúy Vân vào thế không thể chối từ, Thúy Kiều khởi đầu giãi bày mối tình của tớ với Kim Trọng, thể hiện nỗi đớn đau xót xa trong tâm nàng, đồng thời cũng thể hiện sự trân trọng của nàng dành riêng cho mối tình này.

“Kể từ khi gặp chàng Kim ,Khi ngày quạt ước, khi đêm chén thề.Sự đâu sóng gió bất kỳ,Hiếu tình khôn lẽ hai bề vẹn hai?”

Xem thêm: Soạn bài Sông Hương trang 69

Kiều với Kim Trọng không phải là mối tình mới chớm mà thực tiễn nó đã tới mức sâu nặng, khi cả hai đã cùng nhau tự đính ước chung thân, trao tay nhau chiếc “quạt ước” hẹn chuyện trăm năm, rồi lại cùng uống “chén thề” nguyền một đời có nhau dưới ánh trăng tươi đẹp. Mà trong xã hội phong kiến việc nam nữ trao nhau vật đính ước, lại cùng thề nguyện thì coi như đã định chung thân, vốn là chuyện thiêng liêng gắn bó, không thể nói dứt là dứt, vậy thì chẳng khác nào kẻ bạc nghĩa, là việc làm của kẻ thất phu. Thế nên riêng với Thúy Kiều đấy là việc hệ trọng khiến nàng day dứt và trắng đêm tâm ý sao cho vẹn toàn. Việc Kiều từ bỏ tình yêu, trao duyên lại cho em gái cũng là xuất phát từ nỗi bất đắc dĩ, nàng đã bán thân làm lẽ đương nhiên chẳng thể đáp nghĩa Kim Trọng, toàn bộ cũng chỉ vì cái gọi là ““Sự đâu sóng gió bất kỳ” mà một thiếu nữ 14, 15 như Kiều chẳng kịp trở tay. Thúy Kiều bị đặt trong sự xích míc nóng giãy và khó xử lý và xử lý “Hiếu tình khôn lẽ hai bề vẹn hai?”, rồi ở đầu cuối xét mãi, Kiều vẫn chọn đạo hiếu làm đầu, ngậm đắng cay chối từ tình yêu, nhờ em trả nghĩa cho Kim Trọng còn mình thì quyết tử niềm sung sướng, quyết tử bản thân để cứu cha, cứu em. Kiều bị chìm trong mối day dứt, đớn đau vì tình yêu tan vỡ, vì nỗi tiếc nuối cho mối tình “đứt gánh giữa đường”, nghĩa mà xót xa cho thân phận tài hoa bạc mệnh của nàng.

Cuối cùng Kiều đã lựa chọn cách vẹn toàn nhất là mở lời cậy nhờ trao duyên cho em gái “Keo loan chắp mối tơ thừa mặc em”, câu thơ vừa thể hiện sự buông bỏ trong lý trí nhưng cũng kín kẽ thể hiện nỗi đau xót trong tâm Kiều. Không chỉ vậy mấy từ “mối tơ thừa” cũng là tấm lòng thương cảm của Kiều dành riêng cho Vân, bởi phải đồng ý mối duyên thừa của chị, phải thay chị trả nghĩa, không còn quyền lựa chọn cho mình một mối tình trọn vẹn. Nhưng rồi chuyện gia biến, không để Kiều trọn vẹn có thể xem xét vẹn toàn toàn bộ, đành phải “mặc em”, cũng để Thúy Vân gánh vác một phần nào đó, tuy nhiên nàng thấu hiểu rằng “Ngày xuân em hãy còn dài”, biết rằng nếu như không còn cuộc trao duyên này ắt hẳn Thúy Vân rồi cũng tiếp tục tìm kiếm được một đức lang quân như ý, chứ không phải là chôn vùi cuộc sống bên trách nhiệm trả nghĩa cho chị. Thế nhưng, Kiều đã nắm chắc chắn là Vân sẽ không còn từ chối, không thể từ chối được vì không ít nàng cũng “Xót tình máu mủ thay lời nước non” để giúp Kiều vẹn toàn chữ nghĩa. Chỉ có thế Kiều mới trọn vẹn có thể “Chị dù thịt nát xương mòn/Ngậm cười chín suối hãy còn thơm lây”, thể hiện sự biết ơn của nàng dành riêng cho Thúy Vân, đồng thời là những dự cảm không lành về bước đường tương lai, nhưng không ít nàng đã và đang yên lòng vì vẹn toàn cả chữ hiếu lẫn chữ tình, dẫu có bề gì rồi cũng không hề tiếc nuối.

Như vậy trải qua 12 câu thơ đầu của đoạn trích Trao duyên ta trọn vẹn có thể nhận thấy những nỗi đau thương thứ nhất trong cuộc sống bạc mệnh của Thúy Kiều, dự cảm về một tương lai đầy sóng gió của nàng. Bên cạnh đó trải qua cảnh trao duyên ta trọn vẹn có thể nhận ra sự khôn khéo, thông minh của Thúy Kiều, xử lý và xử lý trường hợp trong viễn cảnh trở ngại vất vả nhưng vẫn thỏa nguyện. Đoạn trích cũng mang đến cho fan hâm mộ sự thương cảm, xót xa cho cuộc sống của Thúy Kiều, nỗi khốn khổ khi phải dằn vặt bản thân trước chữ hiếu và chữ tình.

Bài văn mẫu 3

Kiều là một tuyệt tác của Nguyễn Du, bài thơ như tiếng khóc ai oán của người phụ nữ trong xã hội phong kiến đầy rẫy những thối nát, bất công. Đoạn trích “Trao duyên” đã nói lên nỗi lòng đau xót của Thúy Kiều khi phải trao mối tình mặn nồng giữa nàng và Kim Trọng cho Thúy Vân, cũng là phần mở đầu cho cuộc sống đầy đau khổ của Thúy Kiều. Và rực rỡ nhất có lẽ rằng là 12 câu thơ đầu. Chỉ 12 câu nhưng sao như tiếng nấc uất nghẹn ngào.

“Cậy em em có chịu lờiNgồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa”

Thúy Kiều đã dùng những lời lẽ chân tình, thuần hậu để rỉ tai với Thúy Vân. Từ “cậy” được sử dụng thật rực rỡ, là “cậy” chứ không phải “nhờ”, người được “cậy” khó lòng từ chối. Thúy Kiều đã đặt hết niềm tin tưởng của tớ vào Thúy Vân và Thúy Vân không thể thoái thác được và phải “chịu lời”. Kiều đã đặt Vân lên vị trí cao hơn thế nữa, hạ mình xuống như để van nài, kêu xin. Không có người chị nào lại xưng hô với em mình bằng những từ ngữ tôn kính chỉ dùng với bề trên như “thưa, lạy”. Kiều muốn sẵn sàng sẵn sàng tâm lí cho Vân để tiếp nhận một chuyện hệ trọng mà nàng sẵn sàng sẵn sàng nhờ cậy em bởi nàng hiểu rằng việc mà nàng sắp nói ra đấy là rất trở ngại vất vả với Vân và cũng là một việc rất tế nhị:

“Hở môi ra những thẹn thùngĐề lòng thì phụ tấm lòng với ai”

Từng từ được thốt ra đều được nhân vật xem xét kĩ càng, tinh lọc, Nguyễn Du đã sử dụng những từ ngữ rất “đắt”. Cái hay, cái sắc của từ ngữ cũng đó đó là cái tinh xảo trong toàn thế giới nội tâm mà Nguyễn Du muốn diễn tả. Sự tinh lọc đúng chuẩn ấy cho ta thấy Kiều đã tâm ý thật nhiều, rất kĩ rồi mới quyết định hành động trao mối nhân duyên mà nàng đã từng mong ước sẽ “đơm hoa kết trái”, mối nhân duyên mà nàng mong ước sẽ tiến hành lâu bền lại cho Thúy Vân:

“Giữa đường đứt gánh tương tưKeo loan chắp mối tơ thừa mặc em”

“Gánh tương tư” là của chị, tình yêu sâu nặng là của chị nhưng giờ giữa đường lại “đứt gánh” còn đâu. Tơ duyên là của chị, khi tới với em nó đã là “tơ từa”. Chị hiểu em tuổi còn trẻ trọn vẹn có thể chưa nghe biết tình yêu. Đáng lẽ em còn được hưởng bao mật ngọt của tình yêu nhưng xin em hãy xót người chị bạc mệnh này mà đáp nghĩa cùng chàng Kim. Ôi! Lời của Kiều thật thống thiết. Cái do dự của Kiều là vì dự cho Kim Trọng phải lỡ làng nhân duyên. Cái ray rứt của Kiều là ray rứt cho Thúy Vân phải “chắp mối tơ thừa” của tớ. Từ “mặc” sử dụng ở đây không phải là mặc kệ em, mặc cho ra sao thì ra mà nghĩa là Kiều muốn phó thác, phó thác trách nhiệm lại cho Thúy Vân, tin tưởng tuyệt đối vào sự cậy nhờ của tớ nơi Vân.

“Kể từ khi gặp chàng KimKhi ngày hẹn ước khi đêm chén thề”

Từ “khi” được tái diễn ba lần như muốn nhấn mạnh yếu tố tình cảm mà Kiều dành riêng cho Kim Trọng nào đâu phải tình cảm một sớm một chiều. Những kỉ niệm đẹp giữa nàng và Kim Trọng như sống lại trong những câu thơ “ngày hẹn ước, đêm chén thề”. Câu thơ chứa đựng những tình cảm ngọt ngào, những nụ cười nhưng cũng nghe như tiếng nấc nghẹn của Thúy Kiều, những kỉ niệm đẹp ấy sẽ kết thúc, chỉ từ lại chuỗi ngày bi thảm tiếp theo.

“Sự đâu sóng gió bất kìHiếu tình khôn lẽ hai bề vẹn hai”

“Sóng gió bất kì” là lúc Kim Trọng về quê chịu tang chú, mái ấm gia đình Kiều bị mắc oan, cha và em Kiều bị tóm gọn, Kiều phải bán mình chuộc cha và em. Những biến cố xẩy ra liên tục, đẩy Kiều vào chỗ bế tắc, là người chị cả, Kiều phải hi sinh bản thân mình để mái ấm gia đình được đoàn viên, êm ấm, bởi lẽ: “Có ba trăm lạng việc này mới xuôi”.

Chữ Hiếu là một phạm trù đạo đức trong đạo Nho, vì hiếu con người ta phải dẹp bỏ tình riêng, là một ý niệm đạo đức phổ cập của người xưa. Và Kiều cũng thế, nàng không lúc nào được cho phép mình trở thành người con bất hiếu. Nàng đã chôn vùi tình cảm riêng tư để báo hiếu cho cha mẹ:

“Nỗi riêng riêng những bàng hoàngDầu chong trắng đĩa lệ tràn thấm khăn”

Khi đã quyết định hành động bán thân chuộc cha và em, Kiều lại nhớ đến Kim Trọng, nàng tự thấy mình là người phản bội, không xứng danh với chàng:

“Thề hoa chưa ráo chén vàngLỗi thề thôi đã phụ phàng với hoa”

Ở đời, phàm, người ta thường hi sinh toàn bộ mọi thứ vì tình yêu. Là người ai chẳng khát khao được gắn bó với những người mình yêu. Và ở người con gái đa sầu đa cảm như Kiều thì khát vọng ấy lại càng mạnh mẽ và tự tin gấp bội, vì tình yêu nàng đã từng vượt qua cả lễ giáo phong kiến khắt khe nhất để “xăm xăm băng lối vườn khuya một mình”. Vậy mà giờ Kiều lại đành lòng vứt bỏ, thật đau đớn xiết bao! Nhưng vì:

“Duyên hội ngộ, đức cù laoBên tình bên hiếu bên nào nặng hơn?”

Có lẽ chỉ có những người dân con gái mang trong mình trái tim bao dung như Thuý Kiều mới đủ sức mạnh để làm những việc tưởng chừng trở ngại vất vả nhất như vậy!

Sợ chưa thuyết phục được em, Kiều đã dùng hết lý lẽ, sự tỉnh táo nhất của lí trí để trải lòng cùng em:

“Ngày xuân em hãy còn dàiXót tình máu mủ thay lời nước non”

Đúng vậy, Thúy Vân còn trẻ, còn nhiều thời hạn vun đắp cho tình cảm riêng tư nên xin hãy nhận lời chị kết hôn cùng chàng Kim. Để thêm thuyết phục và Vân không thể chối từ, Kiều đã đem “tình máu mủ” ra để cầu xin Vân. “Máu chảy ruột mềm” còn gì thiêng liêng hơn tình chị em gắn bó, ruột thịt. Em hãy giúp chị thay “lời nước non” cùng chàng. Kiều đã và đang đặt mình vào vị thế của Vân, phải kết hôn cùng người mình lạ lẫm biết, mà còn là một tình nhân của chị mình, ta trọn vẹn có thể cảm nhận ở đây Thúy Vân là người thiệt thòi nhất…

Tuổi của Kiều và Vân xấp xỉ nhau “xuân xanh xấp xỉ tới tuần cập kê” thế nhưng riêng với Kiều giờ đây, tuổi xuân của nàng đã kết thúc. Khoảng thời hạn xuân xanh đẹp tươi giữa nàng và Kim Trọng nay chỉ từ là những kỉ niệm mà không còn tương lai. “Trao duyên” cho em, nghe thật kì lạ nhưng trong tình hình của Kim,Vân, Kiều thì đấy là một việc không khó hiểu trong xã hội phong kiến rất mất thời hạn rồi. Những làn nước mắt không thể chảy ra nhưng cứ âm ỉ, phảng phất trong từng câu, từng chữ… Nỗi đau đớn đến xé lòng nhưng vẫn phải dằn xuống, kìm nén để nói những lời trao duyên cho em. Thật đau xót thay! Chữ· Tình riêng với Kiều vô cùng quan trọng, thế nhưng nàng lại từ bỏ nó để làm tròn chữ Hiếu. Mất đi tình yêu riêng với nàng là mất đi toàn bộ. Nói đến đây Kiều tưởng như cuộc sống tôi đã kết thúc, không hề gì để luyến tiếc, níu giữ:

“Chị dù thịt nát xương mònNgậm cười chín suối hãy còn thơm lây.”

Bản thân phải hi sinh, Kiều không đắn đo thiệt hơn, nhưng khi nhờ cậy đến em gái thì đó là một chiếc ơn lớn· riêng với nàng. Cho nên lời nhờ cậy của Kiều thật thiết tha, lời cảm tạ của Kiều thật thâm thúy, cảm động. Xét về ngôn từ thì lời nói của Kiều khẩn thiết mà vẫn đúng mực, kêu nài mà vẫn chí nghĩa chí tình. Nhờ cậy thì vịn đến tình máu mủ ruột thịt. Cảm tạ thì tôn vinh ơn nghĩa của Thúy Vân và nói tới sự bạc mệnh của tớ. Kiều quả thật là người “tinh xảo mặn mà”.

Kiều đã hi sinh toàn bộ, kể cả cuộc sống nàng đang độ xuân xanh vì mái ấm gia đình. Thuý Vân dù có vô tư đến đâu cũng trọn vẹn có thể hiểu nỗi đau và sự hi sinh quá rộng của chị nên chắc như đinh rằng nàng không thể khước từ và chỉ ngậm ngùi đồng ý nhận duyên từ chị. Có lẽ vì thế nên ngay từ trên đầu toàn bộ chúng ta không nghe một lời đối thoại nào của Vân mà chỉ nghe những lời thuyết phục, van nài và bộc bạch nơi Kiều. Vân đã chấp thuận đồng ý.

Khi trao duyên cho em xong, Kiều đã nghĩ đến cái chết: “thịt nát xương mòn, ngậm cười chín suối”. Cuộc đời nàng sau khoản thời hạn báo đáp ơn nghĩa sinh thành thì coi như chấm hết. bởi lẽ mất đi tình yêu là nàng đã mất toàn bộ, mất kỳ vọng, mất khuynh hướng, linh hồn nàng như tê dại và đông cứng trước ngưỡng cửa của cuộc sống đầy tăm tối ở ngày mai.

Xã hội phong kiến thối nát đã chia rẽ tình yêu đôi lứa, làm tan vỡ niềm sung sướng mái ấm gia đình, chà đạp lên số phận của người phụ nữ, những con người xinh đẹp, tài hoa.

“Đau đớn thay phận đàn bàHỡi ôi thân ấy biết là mấy thân!”

kiếp số của tớ:

“Trăm năm trong cõi người taChữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau”

Qua đoạn trích “Trao duyên”, ta nhận thấy Nguyễn Du thật sự là một bậc đại tài trong việc thấu hiểu từng khía cạnh tinh xảo nhất của tâm can con người. Chính sự thấu hiểu thâm thúy ấy cùng với nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp dùng từ điêu luyện, đã khiến tác phẩm của Nguyễn Du· tồn tại như một giá trị vĩnh cửu vượt qua toàn bộ thử thách khắt khe của thời hạn, để lại ấn tượng mạnh mẽ và tự tin trong tâm đối tượng người dùng tiếp nhận, đã làm cho triệu vạn người phải rơi nước mắt khóc than cho số phận nàng Kiều:

“Tiếng thơ ai động đất trờiNghe như non nước vọng lời ngàn thuNgàn năm tiếp theo nhớ Nguyễn DuTiếng thương như tiếng mẹ ru những ngày”

(Kính gửi cụ Nguyễn Du – Tố Hữu)

Bài văn mẫu 4

Nguyễn Du, một đại thi hào của dân tộc bản địa Việt Nam, ông sinh vào năm 1766 mất năm 1820, tên chữ là Tố Như. Quê ông ở thành phố Hà Tĩnh, ông được sinh ra trong một mái ấm gia đình phong kiến quý tộc. Sống trong quy trình đồng xu tiền làm băng hoài đạo đức, đầy dịch chuyển, Nguyễn Du tận mắt tận mắt chứng kiến được thật nhiều cảnh đời bất công, cũng như sự thối nát của xã hội bấy giờ. Và ông có sự đồng cảm riêng với những người phụ nữ xấu số. Nguyễn Du đã viết ra nhiều tác phẩm văn học để nói thay cho tấm lòng đầy ai oán, cho số phận bạc mệnh đáng thương của người phụ nữ. Trong số đó có bài “Trao Duyên”, là một bài thơ trong tuyệt tác “Truyện Kiều”, một bài thơ bi cảm được thể hiện qua từng câu, từng chữ, nó mang lại một nỗi xúc động khôn nguôi cho những người dân đọc.

“Trao Duyên” nói về một thảm kịch dang dở trong tình yêu của Thúy Kiều và Kim Trọng. Bài thơ đã khắc họa một nỗi đau mà khó ai trọn vẹn có thể thấu hiểu của Thúy Kiều, qua bài thơ toàn bộ chúng ta cũng thấy được một giá trị nhân văn thâm thúy, thể hiện một niềm khát khao đã có được niềm sung sướng của con người. Nổi bật nhất trong bài thơ Trao Duyên đó đó là đoạn thơ:

“Cậy em, em có chịu lời,Ngồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa.Giữa đường đứt gánh tương tư,Keo loan chắp mối tơ thừa mặc em.Kể từ khi gặp chàng Kim,Khi ngày quạt ước, khi đêm chén thề.Sự đâu sóng gió bất kỳ,Hiếu tình khôn lẽ hai bề vẹn hai?Ngày xuân em hãy còn dài,Xót tình máu mủ, thay lời nước non.Chị dù thịt nát xương mòn,

Ngậm cười chín suối hãy còn thơm lây.”

Đọc nhan đề bài thơ là Trao Duyên nhưng tại sao mở đầu bài thơ lại khiến khó hiểu như vậy. “Cậy em, em có chịu lời”, đây in như một lời nhờ cậy, một lời gửi duyên phận của tớ cho những người dân khác, nhờ họ thay mình tiếp tục một mối duyên dang dở. Nguyễn Du đã sử dụng từ “cậy” khiến cho toàn bộ chúng ta thấy rằng, Thúy Kiều đã nhờ bằng toàn bộ niềm kỳ vọng và tin tưởng, đồng thời dùng tự “chịu” để thể hiện cho việc phải đồng ý, phải bắt buộc nhận lời, không thể từ chối.Qua đó trọn vẹn có thể thấy được tình yêu thâm thúy, chân thành của Thúy Kiều dành riêng cho Kim Trọng. Và càng thấy cái nghĩa cái tình của của Thúy Kiều và Kim Trọng nó lớn biết nhường nào. Em ơi, ngồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa. Câu thơ như xé tâm can người con gái. Vừa cảm thấy có lỗi với những người em gái, vừa cảm thấy xót xa cho số phận của tớ. Kiều đã dùng lễ nghi lạy trước thưa sau, thay đổi ngôi của hai người để ràng buộc Thúy Vân. Để cái tình của tớ trao lại cho em.

Sau đó, Thúy Kiều khởi đầu giãi bày lí do cho những hành vi trước đó. “Giữa đường đứt gánh tương tư/ Keo loan chắp nối tơ thừa mặc em”. Câu thơ là yếu tố giải bày cho em biết là cuộc tình của chị giờ đây đành dang dở “đứt gánh tương tư”. Cuộc tình của Kiều vừa mới chớm nở nhưng không thể đơm hoa kết trái bởi sóng gió đang ập tới. Kiều đau khổ, xót xa nhưng không thể làm khác được, đành trao lại mối duyên này cho em. Nàng đã mượn điển tích “keo loan” để nói lên ý định muốn Thúy Vân thay mình kết hôn với Kim Trọng. Nàng cảm thấy có lỗi, cảm thấy ray rứt vô cùng riêng với em, vì cảm thấy như mình ép duyên, buộc em phải nhận, nhưng vẫn phó thác “tơ thừa” để “mặc” Thúy Vân quyết định hành động.

Mặc dù đã trao duyên cho em, nhưng dường như mối tơ duyên vẫn đè nén trong tâm Thúy Kiều. Những kỉ niệm ngọt ngào như ùa về trong tâm, nàng đành bày tỏ tâm sự cùng em.

“Kể từ khi gặp chàng KimKhi ngày quạt ước, khi đêm chén thề.”

Câu thơ đã liệt kê ra những kỉ niệm của Thúy Kiều và Kim Trọng, kỉ niệm cùng quạt ước, cùng nâng chén rượu thề nguyện, toàn bộ chúng ta thuận tiện và đơn thuần và giản dị nhìn thấy một cảnh tượng vô cùng sống động đang trình làng của đôi uyên ương. Đẹp biết mấy. Từ “khi” được lập lại ba lần gợi cho ta cảm nhận một tình cảm sâu nặng, nhưng xót xa và dày xé tâm can nàng cũng như người đọc. Nguyên nhân tại đâu mà dẫn đến cơ sự này.

“Sự đâu sóng gió bất kì,Hiếu tình khôn lẽ hai bề vẹn hai.”

Quá khứ tươi đẹp là thế, nhưng hiện tại của nàng, từ khi chàng Kim về chịu tang, bao sóng gió ập tới, đứng giữa chữ hiếu và tình nàng phải làm thế nào đây. Hoàn cảnh trái ngang, cha và em mắc oan bị tóm gọn, nàng phải bán thân mình mới cứu được họ, nhưng người nàng yêu, một lòng vì nàng, lời thề nguyện mới hôm nào còn chưa kịp nguội. Cả một trái tim đang chảy máu, đau đớn, day dứt, quằn quại. Nhìn cảnh cha và em bị tra tấn, đòn roi, là một người con có hiếu, nàng đành hi sinh tình yêu để làm trọn phận con, để báo đáp công ơn. Nàng nói cho em hiểu nỗi đau của tớ, mong em hiểu và đồng ý lời yêu cầu ngang trái đó. Nàng sợ em mình khước từ, đã nỗ lực bằng mọi lí lẽ để thuyết phục em.

Ngày xuân em hãy còn dài,Xót tình máu mủ thay lời nước non.Chị dù thịt nát xương mònNgậm cười chín suối hãy còn thơm lây.

Nàng dùng tình máu mủ, nàng dùng đến cái chết để thuyết phục. Nguyễn Du đã dùng những thành ngữ để giúp nàng Kiều thể hiện sự quyết tâm thuyết phục em đồng ý yêu cầu. Tình nghĩa của chàng Kim rất quan trọng, dù nàng có phải thịt nát xương mòn thì nàng cũng đồng ý, chỉ mong sao sao Vân giúp nàng nối duyên với Kim Trọng. Dù xuống suối vàng nàng vẫn ngậm cười, vẫn cảm thấy niềm sung sướng, mãn nguyện. Chính cách viện dẫn đến tình máu mủ và cái chết ấy đã khiến Vân không thể chối từ. Có thể nói đấy là cách duy nhất để vẹn lý, vẹn tình. Đây cũng trọn vẹn có thể là một lời trăn trối của nàng, mà ắt hẳn cả toàn bộ chúng ta cũng không thể nào nhẫn tâm từ chối yêu cầu đó. Nghe những lời xót xa đó, hẳn sẽ làm nàng Vân càng thêm yêu quý chị mình.

Thể thơ lục bát đã tương hỗ cho Nguyễn Du thuận tiện và đơn thuần và giản dị khắc họa tâm trạng dằn vặt, sự đớn đau khi phải hi sinh chữ tình để vẹn tròn chữ hiếu của Thúy Kiều. Nàng đã được ông tô vẽ lên thật đẹp tươi trong tâm người đọc. Một cô nàng quá mong manh nhưng rất mạnh mẽ và tự tin.

Trao duyên đã cho toàn bộ chúng ta thấy được một cảnh đời đầy thảm kịch, một số trong những phận nghiệt ngã đến xé lòng của nàng Kiều. Nhờ sự trải nghiệm và cái nhìn thâm thúy cùng kĩ năng sử dụng từ điêu luyện của Nguyễn Du đã làm cho nội tâm của nhân vật như được khắc họa rõ ràng nhất, từ nỗi đau đến tâm hồn của Kiều như đang trải dài qua từng câu chữ. Khiến người đọc mãi không thể thôi xót thương.

Bài văn mẫu 5

Trao duyên là một đoạn thơ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong Truyện Kiều. Nó là một trong những đoạn thơ mở đầu cuộc sống mười năm lưu lạc đầy đau khổ của Thúy Kiều, thể hiện thâm thúy chủ đề thảm kịch tình yêu tan vỡ của tác phẩm, đồng thời thể hiện biệt tài tâm lí của nhân vật Nguyễn Du.

Mở đầu là lời cầu khẩn của Kiều riêng với Vân:

Cậy em, em có chịu lờiLạy lên cho chị lạy rồi sẽ thưa.

Chỉ hai câu mà nhà thơ Nguyễn Du đã dựng lên được một không khí, một cảnh ngộ đặc biệt quan trọng. Lời nói của Kiều riêng với Vân không hề là một ngôn từ thường thì của chị nói với em trong một mái ấm gia đình nho giáo, nề nếp nữa. Những chữ cậy (Chứ không phải là nhờ), nhất là yếu tố khẩn khoản của em ngồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa đã tạo ra không khí trang trọng đặc biệt quan trọng mở đầu cho một trường hợp tâm lí rất là phức tạp. Bằng những lời lẽ vừa khẩn khoản, vừa thiết tha, Kiều đã tự hạ mình xuống tư thế của người lụy phiền, an lơn, cầu khẩn chính đứa em ruột của tớ. Kiều hiểu được gánh nặng Kiều sắp trao em và càng hiểu thâm thúy hơn về tình thế khó sử của Vân.

Cái điều mà Kiều muốn thưa với Vân đó đó là thảm kịch tình yêu tan vỡ của ninh và tha thiết cầu khẩn Vân thay mình nối duyên với Kim Trọng. Lời tâm sự của Kiều không dài dòng nhưng đã nói lên khá đầy đủ cả yếu tố, cả lí lẽ và tình cảm của tớ, nhằm mục đích cái đích hầu hết là dọn một con phố cho trái tim liền với trái tim. Kiều đã lay động ở Vân tình cảm chị em máu mủ, ruột thịt:

Ngày xuân em hãy còn dàiXót tình máu mủ, thay lời nước non.

Kiều còn viện cả cái chết của tớ ra để nói lên sự toại nguyện nếu Vân nhận lời thay mình trả nghĩa cho Kim Trọng:

Chị dù thịt nát xương mòn,Ngậm cười chín suối vẫn còn đấy thơm lây.

Lời thỉnh cầu của Kiều vừa chân thành, vừa thuyết phục, vừa thiết tha, vừa ràng buộc, đưa Vân đến tình thế mặc nhiên phải đồng ý. Nàng Kiều của Nguyễn Du tỏ ra tinh xảo mặn mà cả trong thảm kịch đau đớn nhất của tớ.

Song, nàng Kiều trong đoạn Trao duyên cũng như trong suốt truyện Kiều không giản đơn chỉ là một con người hành vi vì mục tiêu nào đó. Nàng Kiều của Nguyễn Du còn luôn sống với những tâm tư nguyện vọng, tình cảm thầm kín của tớ. Nguyễn Du đã xâm nhập vào thâm cung của nội tâm nhân vật, miêu tả nàng Kiều với toàn bộ trạng thái tình cảm phong phú, phức tạp như một con người thật ở ngoài đời. Kiều khẩn thiết nhờ em thay mình trả nghĩa cho Kim Trọng nhưng cũng không hề giấu giếm nỗi đau không cùng (Giữa đường đứt gánh tương tư) của tớ, không che giấu tình cảm sâu nặng của tớ riêng với chàng Kim (Kể từ khi gặp chàng Kim; Khi ngày quạt ước khi đêm chén thề). Mượn cả cái chết để nói lên sự thanh thản của tớ nếu như Vân nhận lời nối duyên với chàng Kim. Vậy mà khi trao những kỉ vật cho Vân, Kiều lại thấy mất mát to lớn không gì bù đắp nổi. Tay Kiều thì trao nhưng lòng Kiều còn cố níu kéo giữ lại một chút ít gì cho mình: Chiếc thoa với bức tờ mây; Duyên này thì giữ vật này của chung. Biết bao giằng xé, đau đớn, chua chát, trong hai chữ của chung đầy phi lí ấy. Khẩn khoản, van nài em nhận lời trao duyên của tớ, vậy mà Kiểu lại thấy mình như thể người bị mất người coi mình như thể người mệnh bạc. Tất cả những tình cảm xích míc ấy càng làm cho tấm thảm kịch tình yêu tan vỡ của Kiều thêm đau đớn.

Giờ những kỉ vật trao cho Vân, Kiều như sống lại với những kỉ niệm cũ. Sự hiện hữu của những kỉ vật càng gợi lên sự tương phản giữa niềm sung sướng rực rỡ trong quá khứ với việc chia li đau đớn trong hiện tại. Lời hẹn ước thề bồi mới hôm nào, thoắt cái đã thành chuyện của rất mất thời hạn rồi, của quá văng. Sự cảm nhận của thời hạn có sắc tố tâm lí ấy đã tô đậm thêm nỗi đau đớn của nàng Kiều khi ý thức thâm thúy được sự cách biệt giữa quá khứ và hiện tại.

Cố níu giữ tình yêu khi trao kỉ vật trong toàn thế giới tồn hiện tại chưa đủ, Kiều còn cố níu một lần nữa trong tương lai ở toàn thế giới bên kia. Song cái toàn thế giới của tương lai… của linh hồn cũng không hơn gì toàn thế giới của ngày hôm nay, của cuộc sống thực. Vẫn là lời của Kiều tâm sự, cầu khẩn với Vân tưởng như những lời từ toàn thế giới bên kia vọng về, mà sao vẫn thấm đầy nước mắt:

Mai sau dù có bao giờĐốt là hương ấy, so tơ phím này.Trông ra ngọn cỏ lá câyThấy hiu hiu gió thì hay chị về.Hồn còn mang nặng lời thề,Nát thân, bồ liễu đền nghi trúc maiDạ đài cách mặt khuất lời,Rảy xin chén nước cho những người dân thác oan.

Dẫu đã sang toàn thế giới bên kia nhưng linh hồn Kiều đã vẫn còn đấy mang nặng lời thề, vẫn còn đấy mong ước, khao khát qua những làn gió nhẹ hiu hiu trở về hội ngộ tình nhân, vẫn khát khao nhận được sự đồng cảm của con người nơi trần thế. Từ lúc tâm sự, giãi bày, thuyết phục Vân nhận lời trao duyên, đến lúc trao kỉ vật, rồi đến khi sống trong toàn thế giới của hồn oan, Kiều càng ngày : Càng đau xót nhưng cũng ngày càng quyết liệt, cố níu giữ tình yêu của ninh bằng mọi cách. Thật quả là; Dẫu lìa ngó ý còn vương tơ lòng. Bản chất thủy chung son sắt với tình yêu đã làm cho nàng Kiều, trong cả những lúc đã hóa thân vào hồn oan, cũng tỏ ra rất người, rất trần thế.

Dẫu có trở lại với quá khứ, vẫn hướng tới tương lai của toàn thế giới bên kia nhưng nàng Kiều hầu hết vẫn là con người sống trong thực tại. Nguyễn Du, bằng cảm quan hiện thực của tớ, đang không trình diễn cảnh trao duyên một cách đơn thuần và giản dị, yếu tố này tiếp nối đuôi nhau yếu tố kia, mà biết tạm ngưng ở cái giờ đây, cái riêng không liên quan gì đến nhau, không tái diễn của thời hạn và không khí đã mày mò toàn thế giới nội tâm của nhân vật. Nàng Kiều ở đầu cuối lại trở lại với chính lòng mình, tột cùng đau đớn khi ý thức thâm thúy thảm kịch trong hiện tại của tớ. Sự tan vỡ tình yêu là có thật, là không gì cứu vãn nổi. Dồn dập những hình ảnh, những từ ngữ: trâm gãy bình tan, tơ duyên ngắn ngủi, nước chảy hoa trôi, phận bạc như vôi đã nói lên thật thấm thìa, đầy xót thương về nỗi đau của nàng Kiều. Bi kịch của nàng Kiều lại càng thâm thúy khi trước hiện tại, nàng vẫn không thôi khao khát niềm sung sướng tình yêu:

Bây giờ trâm gãy bình tanKể làm thế nào xiết muôn vàn ái ân.

Đến đoạn cuối, Kiều như quên hẳn là đang nói với Vân mà như nói với hình mình. Bi kịch tình yêu tan vỡ lên tới tột đỉnh, Kiều thốt lên những tiếng kêu xé lòng:

Ôi Kim Lang! Hỡi Kim Lang!Thôi thôi thiếp đã phụ chàng từ đây!

Tên chàng Kim vang lên hai lần trong một câu thơ, vừa tha thiết, vừa xiết ao trân trọng. Câu ở đầu cuối là một lời than, lời tự trách mình. Bước ngoặt im lí này thật bất thần nhưng lại rất hợp lý, bị quy định bởi chính logic tính cách của Kiều. Nàng Kiều sống hết mình trong nỗi đau tột cùng của tớ, hưng trước sau vẫn là một con người giàu lòng vị tha. Kiều ân cần, chu đáo với chàng Kim, nhưng vẫn tự cho mình là người đã phụ chàng. Kiều quên nỗi xấu số của tớ để đồng cảm với nỗi xấu số của người khác. Kiều thương chàng Kim hơn hết chính bản thân mình mình, Kiều không đổ lỗi cho hoàn anh mà tự nhận trách nhiệm về phần mình. Có thể nói, chỉ một chữ phụ thôi mà đã im sáng lên vẻ đẹp nhân cách hùng vĩ, giàu lòng vị tha của nàng Kiều.

Đoạn Trao duyên, về hình thức, được trình diễn như thể lời tâm sự, giãi bày của Kiều với Vân, tức là bằng ngôn từ đối thoại. Hình thức đối thoại ấy rõ ràng nhất là ở mấy câu thơ đầu, nhưng ngày càng mờ nhạt dần. Sự thật, cả cạn thơ chỉ thấy ngôn từ của Kiều, không thấy lời đáp lại của Vân. Hình thức đối thoại được từ từ chuyển thành hình thức độc thoại nội tâm. Ngòi bút bậc thầy tâm lí mà Nguyễn Du đã miêu tả tâm lí Thúy Kiều trong cảnh trao duyên như thể một quy trình tự ý thức về thảm kịch tình yêu tan vỡ của tớ, tự thể hiện, tự trình diện tâm sự, tình cảm và khát vọng sâu kín của tớ. Và chính vì thế, người đọc như được tận mắt tận mắt chứng kiến tận mắt cảnh trao duyên chứ không phải được nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp lại cảnh này.

Bài văn mẫu 6

Trao duyên nằm ở vị trí đầu phần hai: Gia biến và lưu lạc, khép lại những tháng ngày “êm đềm trướng rủ màn che” mở ra mười lăm năm lưu lạc và số phận xấu số của nàng Kiều. Trước khi nhảy vào quy trình đầy đau thương ấy, vào đêm ở đầu cuối trước lúc xa nhà, Thúy Kiều đã trao duyên cho em gái là Thúy Vân. Tình cảnh ấy khiến người đọc không thể cầm nước mắt và cảm thương cho số phận nàng.

Mở đầu đoạn trích là lời cậy nhờ của Kiều với Vân:

Cậy em em có chịu lờiNgồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa

Ngôn ngữ của nàng Kiều sử dụng tỏ ra rất là tinh xảo và chuẩn xác. Chữ “cậy” vốn giống chữ “nhờ” là hành vi yêu cầu, mong ước ai đó thao tác gì đó giúp mình. Nhưng chữ “cậy” lại khác chữ “nhờ” ở sắc thái biểu cảm, “cậy” thể hiện một sự tin tưởng trọn vẹn đến người được nhờ. Chữ “chịu” giống chữ “nhận” nghĩa là đồng ý, nhưng đồng thời chữ này cũng khác chữ “nhận” ở thái độ tình cảm khẩn thiết, van nài, đặt người được nhờ vào tình thế không thể từ chối. Như vậy với cách sử dụng ngôn từ khôn khéo, Thúy Kiều đã trong bước thứ nhất đặt em vào tình thế phải nhận lời.

Không chỉ ngôn từ mà cử chỉ, hành vi cũng rất là chân thành: lạy, thưa. Hành động “lạy” vốn chỉ hành vi kính trọng, biết ơn của kẻ dưới với những người bề trên. Nhưng trong tình hình này người lạy lại là Thúy Kiều – chị, người được lạy là Thúy Vân – em. Có sự hòn đảo ngược vị thế tiếp xúc kẻ chịu ơn đang lạy ân nhân của tớ. Kiều đã cúi mình trước em, vì nàng hiểu rằng việc nhờ em thay mình trả nghĩa cho Kim Trong là bất công, là thiệt thòi với em thật nhiều. Hành động “thưa” cũng là một từ chỉ hành vi kính trọng của kẻ dưới với những người trên. Trong tình hình này, nó được sử dụng để thể hiện sự trân trọng, biết ơn của Thúy Kiều trước sự việc hi sinh của Vân. Ngoài ra cũng cần phải kể tới giọng điệu rất là tha thiết, chân thành Thúy Kiều dành riêng cho em.

Trao duyên vốn là một yếu tố rất là tế nhị và khó nói nên Thúy Kiều đã phải tâm ý, tinh lọc thật kĩ lưỡng ngôn từ, cử chỉ, giọng điệu sao cho thích hợp để mở lời trao duyên. Ngay từ cách mở lời trao duyên người đọc đã trọn vẹn có thể cảm nhận được sự thông minh, tinh xảo am hiểu tâm lí và luôn nghĩ cho những người dân khác của nàng Kiều.

Sau những lời mở đầu rất là khôn khéo ấy, Thúy Kiều đã tâm sự với em những điều thật lòng để thuyết phục em nhận lời trao duyên. Trước hết nàng tâm sự với em về mối tình với Kim Trọng: “Kể từ khi gặp chàng Kim/ Khi ngày quạt ước khi đêm chén thề”. Những kỉ niệm tình yêu thật đẹp tươi, sâu đậm mà nàng chỉ muốn giữ cho riêng mình, từ “khi” được tái diễn hai lần đã đã cho toàn bộ chúng ta biết rõ mong ước đó. Nhưng toàn bộ chỉ từ là quá khứ xa xôi, thực tại thật đau đớn và phũ phàng với nàng:

Sự đâu sóng gió bất kìHiếu tình khôn lẽ hai bề vẹn hai

Hoàn cảnh “giữa đường đứt gánh tương tư” Kiều bị đặt vào tình thế lựa chọn chữ hiếu và chữ tình. Đau đớn và xót xa nhưng một người con có hiếu như nàng nhất định sẽ không còn chọn chữ Tình mà để cha mẹ phải đau khổ, nàng lựa chọn chữ Hiếu mà trái tim như vụn vỡ khi phải phụ lòng chàng Kim. Tình yêu đẹp tươi vừa chớm nở đã biết thành hiện thực phũ phàng, ngang trái làm tan vỡ. Nàng dằn lòng mình, lấy lời lẽ khôn khéo để khuyên em và cũng là thuyết phục em:

Ngày xuân em hãy còn dàiXót tình máu mủ thay lời nước nonChị dù thịt nát xương mònNgậm cười chín suối hãy còn thơm lây

Thúy Kiều đã đưa ra ba lí lẽ để thuyết phục em: trước hết em vẫn còn đấy trẻ, tuổi xuân còn dài, thứ hai nàng lấy tình chị em để lay động Thúy Vân, và thứ ba nàng lấy cả chết ra để thuyết phục, dù có chết nàng vẫn “ngậm cười” vì hành vi cao đẹp Thúy Vân đã nhận được lời với mình. Với ba lí lẽ rất là thuyết phục như vậy, đã làm cho Thúy Vân không thể chối từ lời đề xuất kiến nghị của chị. Mặc dù vô cùng đau đớn khi phải trao duyên của tớ cho em nhưng Thúy Kiều không hề quan tâm đến việc thua thiệt của tớ mình mình, đến nỗi đau mà mình phải chịu đựng, lúc nào nàng cũng chỉ canh cánh một nỗi đau là đã phụ bạc Kim Trọng và tìm cách bù đắp cho chàng. Lời thuyết phục em của nàng vô cùng chân thành, cảm động.

từ khóa quan tâm: Địa lí 8 Bài 43: Miền Nam Trung Bộ và Nam Bộ

Để tạo ra thành công xuất sắc cho lời thuyết phục trao duyên, ta cũng không thể không nhắc tới những góp phần về mặt nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp. Ngôn ngữ sử dụng tài tình, những chữ dùng đắt giá “lạy” “thưa” “cậy”,… có ý nghĩa quan trọng trong việc thuyết phục Thúy Vân. Lập luận, lí lẽ sắc bén vừa lí trí mà cũng vô cùng tình cảm.

Bằng lớp ngôn từ tinh xảo, thông minh Thúy Kiều đã khiến em gái Thúy Vân phải nhận lời trao duyên. Qua đó ta thấy sự thông minh, khôn khéo của Thúy Kiều. Đồng thời cũng thấy được tấm lòng thủy chung, người con có hiếu với cha mẹ của nàng Kiều. Đồng thời đã và đang cho toàn bộ chúng ta biết số phận đầy xấu số của nàng.

Phân tích trao duyên 12 câu đầu ngắn gọn (5 Mẫu) Bài văn mẫu 1

Đại thi hào Nguyễn Du là một thiên tài văn học, niềm tự hào của dân tộc bản địa Việt Nam. Tên tuổi của Nguyễn Du gắn sát với “Truyện Kiều”, một trong những tác phẩm nổi tiếng trong sự nghiệp sáng tác của ông. Được viết nhờ vào diễn biến của “Kim Vân Kiều truyện”, “Truyện Kiều” phản ảnh sinh động xã hội thời đại của tác giả, một xã hội mục nát bất công, nhẫn tâm dồn ép nhân dân vào bước đường cùng. Tuy chỉ là một đoạn trích ngắn từ “Truyện Kiều”, tuy nhiên “Trao duyên” vẫn thể hiện khá đầy đủ chủ đề của tác phẩm. Sống trong thời đại mà con người bị đồng xu tiền làm băng hoại đạo đức, nhân vật chính Thúy Kiều bị ép phải bán mình cho Mã Giám Sinh để chuộc cha và em trai, phải từ bỏ tình cảm của tớ với Kim Trọng, trao lại duyên tình dang dở ấy cho Thúy Vân dù trong tâm có bao nỗi đau xót. Nỗi đau ấy được khắc họa rõ ràng nhất qua mười hai câu đầu của đoạn trích:

“Cậy em em có chịu lời,

Ngậm cười chín suối hãy còn thơm lây.”

Nhan đề đoạn trích là “Trao duyên” nhưng trớ trêu thay đây không phải là cảnh trao duyên thơ mộng của những đôi nam nữ mà ta thường gặp trong ca dao xưa. Có đọc mới hiểu được, “trao duyên” ở đấy là gửi duyên, gửi tình của tớ cho những người dân khác, nhờ người khác chắp nối mối tình dang dở của tớ. Trước phút nhảy vào vào quãng đời lưu lạc, Thúy Kiều nghĩ đến Kim Trọng, nghĩ đến việc tôi đang không giữ trọn lời đính ước với tình nhân, do dự thức trắng đêm nghĩ cách trả nghĩa cho chàng, ở đầu cuối đành nhờ cậy em là Thúy Vân kết hôn với Kim Trọng.

Mở đầu đoạn thơ là lời thỉnh cầu chân thành tha thiết của Kiều:

“Cậy em em có chịu lời,Ngồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa.”

Nguyễn Du là một bậc thầy trong việc sử dụng ngôn từ, điều này trọn vẹn có thể thuận tiện và đơn thuần và giản dị thấy được qua hai câu thơ trên. “Cậy” và “nhờ” đều nghĩa là nhờ vả, xin sự giúp sức của một ai đó, nhưng thay vì sử dụng từ “nhờ”, Nguyễn Du đã khôn khéo chọn từ “cậy”, chính bới từ “cậy” này nghĩa là nhờ với toàn bộ sự kỳ vọng và tin tưởng, nét nghĩa này từ “nhờ” không thể hiện được. Cũng như vậy, thay vì từ “nhận”, tác giả lại dùng từ “chịu” chính bới khác với từ “nhận”, từ “chịu” không riêng gì có thể hiện sự đồng ý, nhận lời mà còn kèm theo ý bắt buộc, làm cho những người dân được nhờ vả khó nói lời từ chối. Cách tác giả dùng từ rất đúng chuẩn, bởi lẽ đấy là chuyện rất quan trọng riêng với Kiều, nàng kỳ vọng Thúy Vân đồng ý, nên lời van nài cũng luôn có thể có chút ép buộc. Tuy Kiều cũng hiểu việc nhờ Thúy Vân kết hôn với Kim Trọng là rất là vô lí, nhưng nàng vẫn quyết tâm muốn trả nghĩa cho những tình nhân, bỏ qua lẽ thường, nàng “lạy” và “thưa” riêng với em mình. Kiều dùng chính lễ nghi lạy trước thưa sau, thay bậc đổi ngôi này để ràng buộc Vân. Trong tình thế vừa tình vừa lễ như vậy, Vân sao trọn vẹn có thể không sở hữu và nhận lời?

Lạy xong, Kiều mở lời giãi bày tình hình của tớ với em, nói ra ý định muốn em kết hôn với Kim Trọng:

“Giữa đường đứt gánh tương tư,Keo loan chắp mối tơ thừa mặc em.”

Thành ngữ “đứt gánh tương tư” có ý chỉ tình yêu dang dở. Tình cảm của Kiều với Kim Trọng còn chưa kịp tới hồi viên mãn thì sóng gió đã ập tới, đành phải dở dang, Kiều đau khổ biết mấy, nhưng đành ngậm ngùi trao lại cho em. Nàng dùng điển tích về “keo loan” để thể hiện ý định muốn Thúy Vân kết hôn với Kim Trọng. Không những thế, nàng cũng bày tỏ sự ray rứt riêng với em, đem mối tình sâu đậm của nàng trở thành một mối “tơ thừa” phó thác cho Thúy Vân, “mặc” cho Thúy Vân định liệu.

Trao duyên cho em nhưng nào đã dễ trút đi gánh nặng? Bao nhiêu kỉ niệm rất mất thời hạn rồi của mối tình đầu, kỉ niệm đẹp tươi của thuở nào ào ạt trở về khiến nàng đau đớn khôn nguôi, nàng không dằn lấy được lòng mình, tâm sự với em:

“Kể từ khi gặp chàng Kim,Khi ngày quạt ước, khi đêm chén thề.”

Từ “khi” được tái diễn ba lần gợi cho những người dân đọc nghĩ đến tình cảm sâu nặng giữa Kiều với chàng Kim, nhớ đến những kỉ niệm đẹp của hai người. Với nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp liệt kê “ngày quạt ước”, “đêm chén thề” những kỉ niệm đẹp tươi ấy trở nên sống động hơn trong tâm Kiều. Những kí ức ấy vốn rất ngọt ngào, giờ đây khi nhớ đến lại trở thành một nỗi đau không thể nào nguôi trong tâm nàng, nhất là lúc nghĩ đến nguyên nhân của nỗi đau này:

“Sự đâu sóng gió bất kì,Hiếu tình khôn lẽ hai bề vẹn hai.”

“Sóng gió bất kì” là lúc Kim Trọng phải về quê chịu tang chú, mái ấm gia đình Kiều lại bị mắc oan, cha và em Kiều bị tóm gọn, cách duy nhất để cứu họ là nàng phải bán mình, đồng nghĩa tương quan với việc nàng phải làm trái với lời hẹn ước trước kia với tình nhân. Hoàn cảnh trái ngang quá, giữa hai lẽ “hiếu” và “tình”, Kiều chỉ trọn vẹn có thể chọn một. Nàng dằn vặt nội tâm, day dứt đau đớn, ở đầu cuối đành hi sinh tình yêu của tớ để làm tròn chữ hiếu. Nàng tỏ nỗi lòng với Vân, dùng nỗi đau của tớ để thuyết phục Vân, kỳ vọng em mình trọn vẹn có thể thấu hiểu cho và đồng ý yêu cầu của tớ.

Đã tỏ bày nỗi lòng nhưng vẫn sợ Vân khước từ, Kiều lại dùng lí lẽ để thuyết phục em:

“Ngày xuân em hãy còn dàiXót tình máu mủ thay lời nước nonChị dù thịt nát xương mònNgậm cười chín suối hãy còn thơm lây“

Để thuyết phục em, Kiều không tiếc viện đến tình máu mủ, cùng với cả cái chết. Các thành ngữ “tình máu mủ”, “lời nước non”, “thịt nát xương mòn” , “ngậm cười chín suối” được sử dụng đến trong bốn câu thơ trên thể hiện sự quyết tâm thuyết phục em cho bằng được của Kiều. Đối với nàng, việc trả nghĩa cho Kim Trọng còn quan trọng hơn hết mạng sống, chỉ việc Vân kết hôn với Kim Trọng, mặc dầu có chết đi thì Kiều cũng thấy được an ủi, mãn nguyện. Chính cách viện đến tình máu mủ và cái chết ấy đã làm cho Vân không thể nào từ chối lời khẩn cầu của nàng.

Với thể thơ lục bát được sử dụng một cách thuần thục, đầy sáng tạo kết phù thích hợp với nhiều giải pháp tu từ, sử dụng sáng tạo thành ngữ dân gian và phối hợp tài tình ngôn từ bác học với ngôn từ dân dã , Nguyễn Du đã khắc họa rõ ràng tâm trạng dằn vặt, đau đớn khi phải hi sinh chữ tình để làm tròn chữ hiếu của Kiều, khiến hình tượng của nàng trở nên đẹp tươi hơn trong tâm người đọc. Đồng thời, qua tác phẩm ta còn tồn tại thể thấy được sự yêu thương, đồng cảm của Nguyễn Du dành riêng cho nhân vật của tớ.

Thông qua việc thể hiện nỗi đau của Kiều khi phải trao duyên tình dang dở của tớ cho em, “Trao duyên” mang lại fan hâm mộ cái nhìn chân thực về thời đại của tác giả, thuở nào đại mà con người bị đồng xu tiền làm băng hoại đạo đức, bị chính đồng xu tiền dồn ép tới đường cùng, không hề lối thoát. Chính giá trị nhân đạo và hiện thực thâm thúy ấy mà đoạn trích, cũng như “Truyện Kiều” đã để lại trong tâm nhiều thế hệ fan hâm mộ ấn tượng thâm thúy.

Bài văn mẫu 2

Nhắc đến đại thi hào dân tộc bản địa Nguyễn Du toàn bộ chúng ta không thể không nhắc tới tác phẩm “Truyện Kiều”. Đây là tác phẩm mà Nguyễn Du đã thể hiện được niềm cảm thông, thương xót với số phận “hồng nhan bạc mệnh”. Cuộc đời của Thúy Kiều gặp nhiều sóng gió, trắc trở. Mười hai câu thơ đầu của đoạn trích “Trao duyên” là yếu tố mở đầu cho những tai ương mà nàng gặp phải.

Để có tiền chuộc cha và em, Thúy Kiều đã quyết định hành động bán mình cho Mã Giám Sinh. Quyết định ấy khiến nàng vô cùng đau đớn khi mối tình với Kim Trọng bị dang dở. Để không phụ lòng người mình yêu, nàng đã trao duyên lại cho những người dân em gái Thúy Vân để cô thay mình nối duyên với chàng Kim:

“Cậy em em có chịu lờiNgồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa”

Ngay từ câu thơ mở đầu, người đọc đã cảm nhận được sự trang trọng trong lời nói và hành vi của Thúy Kiều. Phải chăng việc trao duyên là việc hệ trọng, khó nói nên phương pháp trao duyên cũng trịnh trọng và khác lạ hơn bởi thường thì người ta chỉ trao những dụng cụ chứ không còn ai lại trao đi một thứ khó xác lập, khó tóm gọn như trao duyên.

Tuy là chị nhưng Thúy Kiều đã dùng những lời lẽ, hành vi rất trang trọng riêng với Thúy Vân. Nàng không sử dụng từ “nhờ” và lại dùng từ “cậy”. “Cậy” không riêng gì có mang nghĩa nhờ vả mà còn mang sắc thái như nài nỉ, ép buộc đồng thời cũng thể hiện sự tin vào người được nhờ cậy. Song tuy nhiên với lời nói là hành vi “lạy”, “thưa” của Thúy Kiều. Việc nhờ cậy phải hệ trọng, khẩn thiết lắm thì Thúy Kiều mới có hành vi như vậy. Thông thường chỉ những người dân dân có vai vế thấp hơn người cùng tiếp xúc mới có những hành vi “lạy”, “thưa” nhưng trong trường hợp này, Kiều đã hạ mình xuống để cầu mong em gái đồng ý lời thỉnh cầu của nàng bởi lẽ nàng là người mang ơn. Đặt mình trong tình hình của Thúy Vân thì cô chỉ trọn vẹn có thể “chịu lời” chứ không thể từ chối. Nếu Thúy Vân dùng từ “nhận lời” thì Thúy Vân trọn vẹn có thể khước từ lời nhờ cậy, cô trọn vẹn có thể giúp hoặc không hỗ trợ nhưng Thúy Kiều muốn em đồng ý giúp mình nên nàng đã đặt Vân vào tình hình mà cô chỉ trọn vẹn có thể “chịu lời”. Với lời nói và lễ nghi như vậy, làm thế nào Thúy Vân trọn vẹn có thể từ chối giúp sức.

Để em gái làm rõ hơn nguyên nhân dẫn đến việc nhờ cậy này, Thúy Kiều đã thuật lại câu truyện của tớ với Kim Trọng:

“Giữa đường đứt gánh tương tưKeo loan chắp mối tơ thừa mặc emKể từ khi gặp chàng KimKhi ngày quạt ước, khi đêm chén thề”

Có lẽ tình yêu ấy sẽ đơm hoa kết trái nếu không biến thành đứt gánh giữa đường. Có lẽ tình yêu ấy sẽ có được một kết thúc tốt đẹp nếu mái ấm gia đình Kiều không gặp phải gia biến, Kiều không phải trải qua mười lăm năm lưu lạc. Hình ảnh ẩn dụ “gánh tương tư” chỉ mối tình của Thúy Kiều – Kim Trọng. Tình yêu vừa chớm nở không được bao lâu thì đã phải chịu sự lỡ dở. Có ai không đau xót cho việc dở dang của mối tình kim cổ đó. Tình duyên của tớ mình không thành, đó trọn vẹn có thể là “mối duyên thừa” riêng với Thúy Vân nhưng Thúy Kiều vẫn “mặc em” chắp nối. “Mặc em” nhưng thực ra là nài nỉ, khẩn cầu em giúp sức. Biết rằng em gái sẽ khó xử nhưng nàng vẫn phó thác cho em, mong ước em dùng keo loan để nối mối tơ duyên.

Nàng san sẻ câu truyện tình yêu của tớ với Thúy Vân để cô trọn vẹn có thể hiểu hơn về tình hình khó xử mà Thúy Kiều đang gặp phải. Kể từ khi gặp Kim Trọng, hai người đã phát sinh tình cảm. Họ đã cùng nhau thề nguyền, đính ước. Các từ ngữ chỉ thời hạn như “ngày’, “đêm” cùng với việc tái diễn ba lần của từ “khi”: “khi gặp”, “khi ngày”, “khi đêm” đã đã cho toàn bộ chúng ta biết đó là một mối tình gắn bó sâu đậm. Chắc hẳn ban đọc không quên đêm thề nguyền của Thúy Kiều và Kim Trọng:

“Vầng trăng vằng vặc giữa trờiĐinh ninh hai miệng một lời tuy nhiên tuy nhiên”

Tình cảm dành lẫn nhau phải vô cùng thâm thúy thì họ mới cùng nhau thề nguyền. Nhắc đến hình ảnh “quạt ước”, “chén thề” có lẽ rằng Thúy Kiều đang không kìm được nỗi xót xa, tiếc nuối. Vầng trăng là chứng nhân cho lễ thề nguyền ấy vậy mà giờ đây nàng lại đó đó là người phụ tấm chân tình của chàng Kim. Đâu phải Thúy Kiều muốn như vậy. Đâu phải Thúy Kiều là con người bạc tình bạc nghĩa. Tai họa, sóng gió bỗng xảy đến bất thần, mái ấm gia đình nàng bị thằng bán tơ vu oan, cha và em trai bị tóm gọn. Để cứu cha và em thoát khỏi những đòn tra tấn tàn nhẫn của bọn sai nha, nàng đã quyết định hành động bán mình cho Mã Giám Sinh. Đọc đến dòng thơ này toàn bộ chúng ta mới trọn vẹn có thể hiểu được nỗi khó xử của người con gái tài sắc ấy:

“Sự đâu sóng gió bất kìHiếu tình khôn lẽ hai bề vẹn hai”.

Là người con cả trong mái ấm gia đình, đứng giữa chữ “hiếu” và chữ “tình”, Thúy Kiều đã lựa chọn chữ “hiếu” để làm tròn bổn phận của một người con. Cha mẹ đã có công sinh thành, dưỡng dục chẳng lẽ giờ đây khi mái ấm gia đình gặp sóng gió nàng lại đuổi theo tiếng gọi của tình yêu để bỏ mặc mái ấm gia đình? Là một người con hiếu thảo, nàng không thể làm như vậy. Công ơn của cha mẹ phận làm con dùng cả cuộc sống để báo đáp cũng không thể trả hết. Thúy Kiều tự nhận thấy tấm thân của tớ không đáng giá bằng công ơn của cha mẹ:

“Vẻ chi một tấm hồng nhanTóc tơ chưa chút đền ơn sinh thành”

Sau khi giãi bày, tâm sự với Thúy Vân về mối tình với chàng Kim cũng là lúc nàng đưa ra những lời lẽ thuyết phục:

“Ngày xuân em hãy còn dàiXót tình máu mủ thay lời nước non”

Đối với Thúy Vân, trong năm tháng tuổi trẻ của nàng vẫn còn đấy dài rộng nhưng riêng với Thúy Kiều thì những ngày xuân ngắn ngủi đã chấm hết. Vì thế mà nàng lấy thời hạn, “ngày xuân” ra để em thay mình giữ trọn lời thề non hẹn biển với chàng Kim. Để tăng thêm tính thuyết phục, Thúy Kiều còn nhắc tới tình máu mủ của chị em ruột thịt khiến Vân không thể từ chối lời khẩn cầu. Chỉ cần Thúy Vân nối duyên với Kim Trọng thì mặc dầu Thúy Kiều ở nơi “chín suối” cũng mỉm cười vui vẻ:

“Chị dù thịt nát xương mònNgậm cười chín suối hãy còn thơm lây”

Hai thành ngữ quen thuộc của dân gian “thịt nát xương mòn”, “ngậm cười chín suối” được tác giả sử dụng linh hoạt và tài tình. Đó đều là những thành ngữ chỉ cái chết, chỉ cõi âm binh phủ tăm tối. Với Thúy Kiều, mạng sống của tớ không quan trọng bằng việc trả nghĩa cho chàng Kim. Chỉ cần Thúy Vân “chịu lời” thì dù có ở cõi chết nàng cũng cảm thấy mãn nguyện. Dù không hề sống trên trần gian này nữa thì ơn nghĩa của Thúy Vân nàng sẽ không còn lúc nào quên béng. Không chỉ là người con gái hiếu thảo với cha mẹ, Thúy Kiều còn là một một người sống có tình có nghĩa, biết hi sinh vì người khác.

Với thể thơ lục bát uyển chuyển, uyển chuyển trong từng câu chữ cùng những thành ngữ, hình ảnh ẩn dụ, Nguyễn Du đã thể hiện thành công xuất sắc tâm trạng của Thúy Kiều khi phải trao lại mối duyên tình cho em gái ở mười hai câu thơ thứ nhất. Bằng giọng thơ xót xa đầy đau đớn, tác giả đã khơi gợi lấy được lòng cảm thương, đồng cảm của ban đọc bao thế hệ dành riêng cho những người dân con gái “hồng nhan bạc phận”.

Có thể nói mười hai câu thơ đầu của đoạn trích “Trao duyên” đã khắc họa những tâm trạng dằn vặt, những giằng xé trong nội tâm nhân vật Thúy Kiều. Qua này cũng thể hiện tiếng nói nhân đạo của nhà thơ khi lên tiếng tố cáo chính sách xã hội vì đồng xu tiền nên đã đẩy người phụ nữ rơi vào những thảm kịch. Vì “sóng gió bất kì” mà Thúy Kiều phải “thanh lâu hai lượt, thanh y hai lần”. Cũng vì sóng gió bất kì” mà nàng phải trải qua mười lăm năm lưu lạc. Đoạn thơ trên đã góp một phần không nhỏ vào sự thành công xuất sắc của đoạn trích “Trao duyên” nói riêng và tác phẩm “Truyện Kiều” nói chung, đồng thời nó cũng tạo ra những dư âm khó phai mờ trong tâm ban đọc.

Bài văn mẫu 3

Cuộc đời chìm nổi của những người dân phụ nữ phong kiến xưa đầy đau thương, họ phải trải qua bao thảm kịch đau đớn. Thân phận của nàng Kiều trong “Truyện Kiều” là một ví dụ tiêu biểu vượt trội cho số kiếp truân chuyên, xấu số của những người dân phụ nữ tài hoa bạc mệnh. Trong cuộc sống “đoạn trường”, nàng Kiều đã có mối tình đẹp với chàng Kim, những tưởng sẽ đơm hoa trái ngọt ngào lại phải lỡ dở, dây tơ hồng của mỏng dính manh chẳng thể chắp nối mối lương duyên vẹn tròn. Đoạn trích “Trao duyên” trong tác phẩm đã đã cho toàn bộ chúng ta biết rõ những day dứt, đớn đau, tủi hờn của nàng Kiều khi buộc phải trao gửi duyên mình cho em gái. Mười hai câu đầu bài thơ được viết nên thật xúc động:

“Cậy em em có chịu lờiNgồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa”

Bằng toàn bộ tấm lòng mình, Kiều đã nhờ “cậy” đến em, không biết rồi em có chịu lời không nhưng chị vẫn đặt hết niềm tin vào lời ấy. Từ “cậy”, cất lên nghe sao xót xa mà thương cảm quá, dường như, bao nhiêu nỗi kỳ vọng , mong đợi và sự tin tưởng chị đều nhờ đến Vân. Tiếng “chịu” như sự nài nỉ, van lơn lại vừa như đặt Vân vào thế không thể từ chối lời nhờ cậy ấy. Dù mình là chị, dù theo thứ bậc Kiều là phận trên nhưng trước tình cảnh trớ trêu này, Kiều đã lựa chọn cách “lạy” và “thưa” em mình, bởi biết nói làm thế nào được ân tình lớn lao, sự quyết tử mà Vân phải đồng ý khi lời cậy nhờ của Kiều nói ra. Lúc này đây, trong trái tim Kiều biết bao đau đớn, xót xa, tình yêu dành riêng cho Kim quá rộng mà số phận lại rất là trớ trêu, nàng không thể thực thi lời thề nguyền cùng chàng Kim. Không còn cách nào khác để làm vẹn tròn tình nghĩa, Thúy Kiều đau khổ mà nhờ đến Thúy Vân- người duy nhất mà nàng Kiều tin tưởng rằng trọn vẹn có thể thay mình tiếp nối đuôi nhau mối lương duyên dang dở với chàng Kim. Chỉ hai câu thơ ấu thôi mà ta thấy được một con người đầy tinh xảo và thâm thúy nơi Kiều.

Sau khi mở lời, Kiều tâm sự những nỗi niềm của cuộc tình mình với chàng Kim:

“Giữa đường đứt gánh tương tưKeo loan chắp mối tơ thừa mặc em”.

Gánh tương tư nặng lòng đến vậy mà lỡ “đứt gánh” sao không khỏi đắng cay. Vì chữ “hiếu” Kiều đành đồng ý bán mình, chữ “tình” Kiều cũng không thích bội bạc, đành ngậm ngùi:

“Keo loan chắp mối tơ thừa mặc em”

Hơn ai hết, Kiều hiểu được rằng Vân sẽ chịu thật nhiều thiệt thòi khi phục vụ lời nhờ cậy này của nàng . Với Kiều, chàng Kim là mối duyên tốt đẹp, là mối tình mơ ước của toàn bộ đời nàng tuy nhiên với Vân đó chỉ là “mối tơ thừa” mà thôi, nhưng biết làm thế nào được, chị đành phó mặc nơi em định liệu, ủy thác nơi em, tin rằng em sẽ hiểu cho lòng xót xa nơi chị. Lời thì đã nói, duyên thì đã trao, vậy mà bao kỉ niệm thiết tha, niềm sung sướng bên tình nhân của rất mất thời hạn rồi cứ chực chờ, trào dâng trong tiềm thức nàng, rồi Kiều nghẹn ngào tâm sự:

“Kể từ khi gặp chàng KimKhi ngày quạt ước, khi đêm chén thề.”

Khi gặp gỡ Kim Trọng cũng là lúc tình yêu trong nàng chớm nở, “tình trong như đã mặt ngoài còn e”, Kim Trọng đã tới và mang cho Kiều bao niềm sung sướng, vui vầy, đêm tâm giao nâng chén rượu thề nguyền, lời ước thề còn vẹn nguyên. Điệp từ “khi” càng thể hiện hơn nỗi da diết, nhớ thương và cả niềm tiếc nuối nơi Kiều. Vân chưa hề biết mối tình của Kiều với Kim, thế nên vì thế mà Kiều lựa lựa chọn cách tâm sự cùng em cũng mong rằng Vân sẽ hiểu được những yêu thương và sự trân trọng tình yêu của nàng, để em thấu cảm cho mình thời gian hiện nay.

“Sự đâu sóng gió bất kỳHiếu tình khôn lẽ hai bề vẹn hai”

Tình yêu chưa niềm sung sướng được bao lâu, thì mái ấm gia đình gặp sóng gió. Chữ Hiếu, chữ tình làm thế nào để “hai bề vẹn hai’. Đó là nỗi đau day dứt khôn nguôi. Vì mái ấm gia đình Kiều đành lỡ mối keo loan, nhưng cũng không thể buông bỏ, dứt lòng với những người thương được, để trọn vẹn đôi bề Kiều mong Vân thay mình trả nghĩa chàng Kim, dẫu đớn đau, dẫu biết tình yêu vốn là yếu tố không thể miễn cưỡng nhưng Kiều nói lên lòng mình để mong Vân đồng ý lời thỉnh cầu ngang trái ấy. Phải chăng, Vân cũng hiểu được tấm lòng, sự đau khổ giày xé nội tâm can chị mà nàng im re, nghe chị tiếp lời:

“Ngày xuân em hãy còn dàiXót tình máu mủ thay lời nước nonChị dù thịt nát xương mònNgậm cười chín suối hãy còn thơm lây“

Kiều đưa ra những lời lẽ đầy thấu tình để thuyết phục Vân. Ít ra thì so với chị, thanh xuân của em vẫn còn đấy nhiều, tuổi em đang trẻ. Còn chị đây, khi đã đồng ý bán mình, thì tuổi xuân cũng tiếp tục chẳng còn, bao nhiêu sóng gió phía trước còn chưa chắc như đinh. Thậm chí Kiều đã nói tới cái chết để Thúy Vân trọn vẹn có thể hiểu thấu được tâm nguyện thiết tha mà đau đớn nơi nàng. Tất cả những nguyên do ấy khiến Vân khó lòng chối từ lời trao duyên, Vẫn sẽ hiểu càng thêm hiểu, càng quý và thương chị nhiều hơn nữa.

Chỉ với 12 câu thơ thôi mà quá đó ta thấy được ở Kiều một trái tim thiết tha, chung thủy với tình yêu, một tấm lòng hiếu thảo với những đấng sinh thành cao quý. Sâu thẳm trong tâm hồn ấy là nỗi đau, nỗi day dứt và đắng cay khôn nguôi khi cuộc tình thanh xuân không trọn vẹn nơi Kiều. Đoạn trích “Trao duyên” đó đó là một nốt nhạc đau thương của bản tình ca đẹp mà buồn thương Kim- Kiều khiến ai này đã từng lật những trang sách viết về cuộc sống nàng cũng phải ngậm ngùi thổn thức cho một thảm kịch tình yêu đầy ngang trái.

Bài văn mẫu 4

Nhắc đến văn học trung đại Việt Nam, người ta sẽ nhớ ngay đến “Truyện Kiều” của đại thi hào dân tộc bản địa Nguyễn Du. 3254 câu thơ với nhiều đoạn trích rất khác nhau, mỗi đoạn trích lại gửi gắm những giá trị vô cùng thâm thúy. “Trao duyên” là một trong những đoạn trích tiêu biểu vượt trội của “Truyện Kiều”, tái hiện thảm kịch tình yêu dang dở của Thúy Kiều và Kim Trọng. Qua đó gửi gắm giá trị nhân văn thâm thúy và khát khao niềm sung sướng của con người. Điều này thể hiện rõ ràng nhất qua 12 câu thơ đầu đoạn trích:

” Cậy em, em có chịu lời,…Ngậm cười chín suối hãy còn thơm lây”

Thúy Kiều và Kim Trọng gặp nhau, đem lòng cảm mến rồi quyết định hành động thề nguyền dưới trăng. Tình yêu của tớ là duyên phận tác hợp. Duyên phận vốn là thứ tốt đẹp trời cho, khó cưỡng cầu, càng tránh việc ép buộc. Thế nhưng, dòng đời xô đẩy, Kiều quyết định hành động “trao” lại mối duyên này. Đoạn trích mở ra nghịch cảnh đầy trớ trêu, chua xót:

“Cậy em em có chịu lời,Ngồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa.”

Hai câu thơ ngắn gọn mà chất chứa bao đau đớn, dằn vặt. Từ “cậy” được đặt lên đầu câu thơ nhấn mạnh yếu tố tình cảnh khó xử, ngặt nghèo của Thúy Kiều. “Cậy” mang ý nghĩa gần in như “nhờ”, là hành vi mong ước được giúp sức. Nhưng “cậy” lại thâm thúy hơn, thể hiện niềm tin vào người được nhờ. Tương tự “chịu” in như “nhận” là đồng ý, nhưng “chịu” mang thái độ tình cảm khẩn thiết, gần như thể là van nài, đặt người được nhờ vào tình thế khó lòng từ chối. Ngôn ngữ Kiều dùng trong lời nói rất là khôn khéo, chân thành.

Không những vậy, lời nói ấy còn đi cùng với hành vi “lạy”, “thưa”. “lạy” “thưa” vốn là hành vi kính trọng của người bề dưới với bề trên. Kiều là chị, Vân là em, nhưng thời gian này Kiều lại làm như vậy. Những việc làm tưởng như nghịch lý khó hiểu lại mang ý nghĩa vô cùng thâm thúy. Nàng không thích phụ Kim Trọng, nhưng cũng hiểu được nhờ em trả nghĩa thay mình, tiếp nối đuôi nhau mối duyên này là bất công và thiệt thòi cho em. Vì thế, Kiều cúi mình trước Vân. Vào thời gian hiện nay, Kiều đứng ở vị thế của người chịu ơn với những người giúp sức mình mà không phải vị thế người chị với em gái. Điều này thể hiện sự thấu tình đạt lý khôn khéo của nàng.

Trao duyên với Kiều không phải việc gì quá thuận tiện và đơn thuần và giản dị. Nàng mở lời cậy nhờ em rồi thật lòng tâm sự, giãi bày, mong ước Thúy Vân thấu hiểu, thông cảm và nhận lời:

“Giữa đường đứt gánh tương tưKeo loan chắp mối tơ thừa mặc em.Kể từ khi gặp chàng KimKhi ngày quạt ước khi đêm chén thề.”

Trong nỗi đau xót, bao kỉ niệm tình yêu tươi đẹp ùa về. Nhưng hiện thực trêu người, thành ngữ “đứt gánh tương tư” nhấn mạnh yếu tố nỗi đau tình yêu dang dở. Mối tình tốt đẹp với chàng Kim còn chưa kịp viên mãn đã biết thành sóng gió ập tới ngăn trở. Kiều đau khổ nhưng phải dằn lòng lại, trao gửi cho Vân. Nàng dùng điển tích “keo loan” thể hiện ý định muốn Thúy Vân kết hôn với Kim Trọng. Đồng thời nàng cũng bày tỏ sự áy náy, day dứt khi đem tơ duyên của tớ trở thành “tơ thừa” mặc em chắp nối.

Từ “khi” được tái diễn 3 lần gợi ý khoảng chừng thời hạn tươi đẹp, nhấn mạnh yếu tố mối duyên tình sâu đậm với chàng Kim. Từ đó khắc sâu nỗi đau khổ, xót xa trong tâm trạng của Kiều khi nói ra những lời này. Nàng đau đớn bởi tình yêu tan vỡ, đồng thời cũng xót xa cho thân phận trớ trêu của chính mình.

“Sự đâu sóng gió bất kìHiếu tình khôn lẽ hai bề vẹn hai”

Quá khứ tươi đẹp quý giá nhưng hiện tại vô vàn khắc nghiệt. Lời thề nguyền dưới trăng vẫn còn đấy đó nhưng tai ương ập tới, Kiều buộc phải bán mình chuộc cha và em. Giữa chữ tình và chữ hiếu, Kiều buộc phải quyết định hành động. Tình yêu đẹp tươi vừa chớm nở, còn chưa kịp thành hình đã biết thành tan vỡ, trái tim nàng đau đớn vô cùng. Nàng hết lòng thuyết phục Vân, mong em hiểu và đồng ý lời thỉnh cầu ngang trái:

“Ngày xuân em hãy còn dàiXót tình máu mủ thay lời nước nonChị dù thịt nát xương mònNgậm cười chín suối hãy còn thơm lây”

Thúy Kiều đã khôn khéo đưa ra ba lý lẽ. Trước hết là Vân còn trẻ, tuổi xuân còn dài. Thứ hai là tình chị em máu mủ ruột thịt. Cuối cùng là cái chết của tớ mình. Từng lời lẽ đều thể hiện quyết tâm thuyết phục em của Thúy Kiều. Kiều đã chọn chữ hiếu, nhưng tình nghĩa của chàng Kim rất quan trọng. Kiều kìm nén đau thương, thua thiệt của tớ mình. Nàng đồng ý thịt nát xương mòn, chỉ mong sao Vân giúp mình nối duyên với Kim Trọng. Sâu trong tâm hồn đang vụn vỡ của Kiều là nỗi đau phụ bạc Kim Trọng và mong ước bù đắp mãnh liệt cho chàng. Lời thuyết phục Vân của Kiều vô cùng chân thành, cảm động.

Chỉ với 12 câu thơ, Nguyễn Du đã thành công xuất sắc sử dụng thể thơ lục bát cùng những ngôn từ tinh xảo. Qua đó khắc họa được thảm kịch nghiệt ngã của Thúy Kiều cùng tâm trạng đau đớn, dằn vặt của nàng. Ngòi bút tài hoa cùng tấm lòng nhân đạo của tác giả đã tái hiện đầy xúc động nội tâm nhân vật. Không chỉ thể hiện sự khôn khéo thông minh mà còn ngợi ca tấm lòng thủy chung, hiếu thảo của Thúy Kiều.

12 câu thơ cùng đoạn trích “Trao duyên” từ này đã góp thêm phần không nhỏ làm ra giá trị rực rỡ của “Truyện Kiều”. Để rồi bao năm tháng trôi đi, “Truyện Kiều” vẫn sống mãi trong tâm người đọc, trở thành niềm tự hào văn học của toàn bộ dân tộc bản địa Việt Nam.

Bài văn mẫu 5

Nguyễn Du tên chữ là Tố Như, sinh ra ở miền quê hiếu học thành phố Hà Tĩnh, tuy sinh ra trong một mái ấm gia đình phong kiến quý tộc nhưng cuộc sống ông lại phải trải qua quá nhiều dịch chuyển. Chứng kiến nhiều mảnh đời xấu số trong xã hội nên thuận tiện và đơn thuần và giản dị đồng cảm, sự đồng cảm này được ông đưa vào thơ ca. Nổi bật là tác phẩm “Truyện Kiều”, Kiều tuy tài sắc vẹn toàn, mười phân vẹn mười nhưng lại phải chịu quá nhiều xấu số. Đầu tiên là việc phải bán mình để chuộc cha và em trai, từ bỏ mối lương duyên với chớm nở. Ở đoạn trích “Trao duyên”, 12 câu thơ đầu đã thể hiện rõ được tâm trạng của Kiều ngay thời gian bấy giờ.

Cậy em em có chịu lờiNgồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa

Cảnh trao duyên được tái hiện ngay từ hai câu thơ đầu, cảnh khó xử của những hai chị em Vân Kiều ở đây người đọc cũng trọn vẹn có thể thấy được. Một đằng người chị là Thúy Kiều đau đớn trao đi mối duyên cho em, còn người em bị rơi vào tình thế khó xử khi phải đồng ý mối lương duyên của chị. Ngôn ngữ Thúy Kiều sử dụng vừa nhờ vả nhưng cũng vừa có sự ép buộc trong số đó, thể hiện qua những từ như cậy em, có chịu lời. Hành động “lạy” của Thúy Kiều cũng thể hiện sự trang trọng, trang nghiêm khi hạ mình với em.

Tiếp 10 câu thơ tiếp theo, những từ ngữ như rút ra từ gan ruột của Thúy Kiều được lấy ra để van xin em đồng ý. Mối với Kim Trọng là mối tơ duyên nhưng giờ đã “đứt gánh tương tư”, nhận thức được bản thân phải bán mình chuộc cha không thể tiếp tục con phố phía trước cùng Kim Trọng được nữa. Nay chị “chắp mối tơ thừa” mong em trọn vẹn có thể tiếp tục mối duyên lành này, giữ trọn lời thề ước của Kim Trọng.

Để cho Thúy Vân làm rõ tình cảnh của tớ mình thời gian hiện nay, Thúy Kiều đã giãi bày rằng “đâu sóng gió bất kỳ”. Khi cả Trọng và Kiều thề ước đâu có nghĩ tới sóng gió ập tới nhanh như vậy, bản thân Kiều phải chọn giữa “hiếu tình”, và nàng chọn làm tròn bổn phận của một người làm con. Chữ “hiếu” đã tròn, còn chữ “duyên” nàng đành nhờ cậy em gái, “xót tình máu mủ” mà đồng ý mối duyên này.

Lời đồng ý của Thúy Vân thời gian hiện nay sẽ làm Thúy Kiều niềm sung sướng vô cùng, sự đồng ý này in như ban ơn. Cho “dù thịt nát xương mòn” thì vẫn trọn vẹn có thể “ngậm cười chín suối”. Bởi những lời lẽ ngặt nghèo, đầy tính thuyết phục mà Thúy Vân chẳng có cách nào để từ chối được.

Đọc những câu thơ này ta thấy được tình yêu thâm thúy mà Kiều dành riêng cho Kim Trọng, thêm phần yêu mến Kiều khi nàng đồng ý quyết tử niềm sung sướng của tớ mình để cứu lấy cha và em trai, nàng đã làm tròn chữ “hiếu” của một người con.

Đoạn trích “Trao duyên” của tác giả Nguyễn Du đó đó là bước mở đầu cho chuỗi ngày tháng đầy đau khổ sau này của nàng Kiều. Tuy 12 câu thơ đầu của đoạn trích ngắn ngủi nhưng cũng đủ cho ta thấy được tài năng nghệ thuật và thẩm mỹ và làm đẹp trong miêu tả cảnh và tâm trạng nhân vật của Nguyễn Du.


Bạn đang tìm hiểu thêm post Văn mẫu lớp 10: Phân tích 12 câu thơ đầu bài Trao duyên (2 Dàn ý + 11 Mẫu + Sơ đồ tư duy) 2022

Với việc Bạn mò mẩn post Văn mẫu lớp 10: Phân tích 12 câu thơ đầu bài Trao duyên (2 Dàn ý + 11 Mẫu + Sơ đồ tư duy) New sẽ hỗ trợ ban làm rõ hơn về kiểu cách trò chơi play

down Game HD Văn mẫu lớp 10: Phân tích 12 câu thơ đầu bài Trao duyên (2 Dàn ý + 11 Mẫu + Sơ đồ tư duy) Free

Nêu Bạn đang tìm link google drive mega để tải Game HD Văn mẫu lớp 10: Phân tích 12 câu thơ đầu bài Trao duyên (2 Dàn ý + 11 Mẫu + Sơ đồ tư duy) Free mà chưa tồn tại link thì để lại cmt hoặc Join Nhóm zalo để được trợ giúp không lấy phí
#Văn #mẫu #lớp #Phân #tích #câu #thơ #đầu #bài #Trao #duyên #Dàn #Mẫu #Sơ #đồ #tư #duy